Konstrusaun Edifísiu Dili Financial Business Cebtre Departamentu Store. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 25 marsu 2022 (TATOLI)— Ministru Justisa (MJ), Tiago Amaral Sarmento, sesta ne’e, hala’o reuniaun dahuluk ho Prezidente ENSUL engenharia, Alexandre Marques Couto, hodi ko’alia kona-bá konstrusaun Dili Financial Business Center (DFBC), ne’ebé konstrui iha rai Estadu.

Biban ne’e, Ministru Justisa (MJ), Tiago Amaral Sarmento, hateten Governu Timor-Leste sei formaliza akordu arrendamentu ho ENSUL Engenharia, nune’e investimentu liuliu konstrusaun DFBC bele iha garante.

“Ohin, dahuluk ha’u halo reuniaun direta ho Dirijente hosi ENSUL nian, atu regulariza sira kona-ba estatu rai ne’ebé hala’o konstrusaun.  Iha enkontru ne’e ita husu atu halo kontratu arredamentu ida ho Governu. Nune’e tempu badak, Diresaun Terras no Propriedade mai sukat ona fatin ne’e hodi halo levantamentu, tanba rai ne’e Estadu nian ne’ebé husu sira tenke kumpre ida ne’e,” Governante ne’e hateten ba jornalista sira hafoin halo inspesaun ba konstrusaun   DFBC iha Colmera, sesta ne’e.

Notísia relevante:  Konstrusaun DFCB Gasta Milliaun $18

Durante ne’e empreza ENSUL iha de’it akordu investimentu hosi Governu Timor-Leste, maibé laiha akordu arrendamentu.

Ministru Justisa (MJ), Tiago Amaral Sarmento, hala’o reuniaun dahuluk ho Prezidente ENSUL Engenharia, Alexandre Marques Couto. Imajen/Natalino Costa.

“Ami agora husu ba sira tenke selu arrendamentu ba Estadu kada fulan tanba ita haree ema ki’ik sira sira selu arrendamentu kada fulan. Ita hakarak ema hotu ne’ebé utuliza rai Estadu tenke arrenda mós kada fulan,” Ministru Justisa ne’e akresenta.

Tanba ne’e, Governante ne’e dehan tempu badak, Ministériu Justisa halo akordu arrendamentu ho empreza refere, nune’e investimerntu ne’ebé empreza ENSUL hala’o liuliu DFBC bele la’o tuir lei.

“Durante ne’e sira bazea de’it ba iha akordu investimentu, akordu investimentu ne’ebé maka iha klausal sira iha ne’ebá ko’alia ne’e sira kobre buat hotu, maibé kona-ba lei bens no movél, laiha akordu espesiál. Tanba ne’e ita ko’alia ho sira atu kombina hodi bele regulariza tiha kona-ba rai nian. Ita  formaliza atu nune’e  sira hakruk ba lei Timor nian,” Governante ne’e garante.

Empreza ENSUL Engenharia hosi Portugál hala’o serbisu iha Timor-Leste dezde 2000, asina kontratu atu harii DFBC iha tinan-2012 no lansamentu ba konstrusaun ho fatuk-dahuluk realiza iha loron 16 dezembru 2013.

“Dezde nian konstrusaun empreza ENSUL seidauk selu nia arrendamentu  ba Estadu tanba sira bazeia de’it ba akordu investimentu, maibé  laiha akordu arrendamentu. Kualkér investimentu tenke iha akordu arredamentu ba rai liuhosi kompetensia hosi Ministériu  Justisa,” nia informa.

Maibé, Governante ne’e agradese tebes Dirijente empreza ENSUL hodi mai mesak  hasoru Ministériu Justisa ho boa fé hodi aseita atu regulariza sira atubele selu arrendamentu tanba rai Estadu.

Iha fatin hanesan, Prezidente DFBC, Alexadre Marques Couto, hateten investimentu ba konstrusaun DFBC ne’e nuudar Parseria Públiku ho Privadu (PPP) ne’ebé akordu investimentu ne’e halo iha 2010.

“Maibé ami durante ne’e koopera tebes ho Governu Timor-Leste ba iha investimentu DFBC ne’e rasik,” tenik.

Ministru Justisa (MJ), Tiago Amaral Sarmento, hala’o reuniaun dahuluk ho Prezidente ENSUL Engenharia, Alexandre Marques Couto. Imajen/Natalino Costa.

Prezidente ne’e mós rekoñese durante ne’e la selu arrendamentu rai ba Estadu tanba iha akordu investimentu ne’e rasik la temi atu selu arrendamentu.

“Maibé, ohin ha’u enkontru ho Ministru Justisa husu atu formaliza akordu arrendamentu ba investimentu ne’ebé ami nia parte simu desizaun Governu nian, nune’e investimentu ida ne’e bele la’o di’ak,” Prezidente Alexandre hateten. 

Enteratantu Konstrusaun Dili Financial Business Center (DFBC) ka Sentru Negósiu no Finansa ne’e pertense ba empreza ENSUL nian,  ne’ebe lokaliza iha Kolmera, ho dimensaun 16.000 m².

Daudaun ne’e konstrusaun atinje ona andar-15 ho 60%, ho kustu orsamentu millaun $30 no obra ne’e sei ramata iha tinan-2023 nia rohan.

Arrendamentu rai Estadu

Tuir dadus hosi Sekretaria Estadu Terra no Priopriedade (SETP) hatudu iha tinan 2019 to’o 2020, Srekolla reseita hamutuk millaun $4,2 no tinan 2021 rekolla millaun $1,2.

Enkuantu iha tinan 2017 to’o 2018 rekolla millaun $2-resin.

SETP rekolla hosi arrendamentu rai Estadu hosi instituisaun privadu no pesoál privadu, ne’ebé mak utiliza rai Estadu no halo kontratu ho Estadu.

Tuir dadus ne’ebé publika antes ne’e, sidadaun ne’ebé okupa patrimoniu Estadu hanesan edifísiu no rai Estadu hodi halo negósiu hamutuk 1.114, ne’ebé ninia presu selu sei haree ba klasifiksaun no poténsia rai, uza hela ka halo negósiu, nia presu sei la hanesan.

Aleinde ne’e, rejista 8.340 arrendatáriu iha territóriu ne’ebé mak halo kontratu utiliza patrimóniu Estadu no selu kada fulan.

Enkuantu, arrendatáriu hamutuk 4.115 maka selu ativu, maibé 4.225 mak la kumpre selu areendamentu desde 2017 to’o 2020.

Tuir Lei númeru 1/2003 no dekretu lei númeru 19/2004 ne’ebé ko’alia kona-ba propriedade Estadu no kobra arrendamentu. 

Notísia relevante: SETP rekolla millaun $4,2 durante tinan-ida hosi arrendamentu rai Estadu

Jornalista: Natalino Costa

Editora    :  Florencio Miranda Ximenes

PUBLISIDADE HUSI MTCIiklan

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here