Diretor Nasional Servisu Hospitalar no Emerjensia HNGV, Nilton da silva. Imajen/Egas Cristovão

DILI,14 Janeiru 2020 (TATOLI)—Diretór Nasionál Apoiu Servisu Ospitalár, Nilton da Silva, hateten durante tinan 2020, nia parte la konsege halo prosesu transferénsia pasiente hamutuk ema na’in 40 hodi bá halo tratamentu saúde iha estranjeiru tanba pandemia globál COVID-19.

“Iha tinan 2020, pasiente ne’ebé mak atu halo tratamentu iha rai-liur hamutuk na’in 133 no na’in 93 mak konsege duni halo tratamentu, maibé na’in 40 la konsege tanba hasoru difikuldade hosi implementasaun Estadu emerjénsia ba prevensaun COVID-19, no balun hakotu iis,” Nilton relata ba jornalista sira iha ninia servisu fatin, kinta ne’e.

Notísia Relevante:Durante EE, MS transfere pasiente 11 ba rai-liur

Médiku ne’e esplika, hosi pasiente na’in 40 ne’ebé la konsege hala’o tratamentu iha rai-liur ne’e tanba primeiru, antes atu prosesa sira-nia dokumentu, pasiente balun hakotu iis iha Hospitál Nasionál Guido Valadares no balun hakotu iis iha uma.

Difikuldade daruak maka bainhira  dekreta Estadu emerjénsia dahuluk, kuaze movimentu ba rai-liur paradu no pasiente sira ne’e obrigadu tenke pendente no labele haruka ba estranjeiru.

Bainhira loke fila-fali iha fulan rua ikus, Nilton hatutan, prosesu ida ne’e liu ona loron 30, dokumentu sira ne’e  mós tenki entrega fila-fali ba iha Ospitál Nasionál Guido Valadares  hodi halo avaliasaun no mós  haree fila-fali kondisaun pasiente sira nian.

“Tanba ita haruka ho kondisaun antes no bainhira  dokumentu ne’e  la válidu ona,  entaun sira tenke haree fila-fali no hosi ne’e mak sira balun agora daudaun hatama  fila-fali hodi prosesa no balun tuir doutór sira nia avaliasaun katak, labele haruka. Balun ita atu halo evakuasaun sira hakotu iis tanba ita hare’e ba situasaun COVID-19 nia laran transporte atu tula mós laiha, hanesan aviaun  semana rua semo  dala ida, entaun impede tempu,’’ Nilton esplika.

Prosesu dokumentu ne’ebé maihosi Governu Timor-Leste liuhosi Minsitériu Saúde atu hatama ba iha Ospitál Malázia, Singapura no Indonénzia, dokumentu hirak ne’e sira tetu atu transporta duni pasiente sira tenki tuir sira ninia padraun ne’ebé iha, tanba sira mós iha task force COVID-19 nian.

“Entaun, hosi prosesu sira ne’e mak halo tarde, depois pasiente sira ne’e tenki hein no balun to’o hakotu iis,” nia esplika.

Entretantu, pasiente sira ne’ebé mak atu halo tratamentu iha rai liur mak sira ne’ebé halo kemoterapia ka moras kankru no moras kardíaku nian kona-ba fase raan médiku HNGV, sira halo ona tratamentu iha rai laran.

Oras ne’e, pasiente ne’ebé mak iha Indonézia hamutuk na’in 14,  iha Singapura hamutuk na’in 10 no Malázi na’in ida.

Janeiru 2021, adia prosesu tranferénsia pasiente na’in 25 bá estranjeiru

Iha meadu fulan-janeiru 2021  pasiente ne’ebé mak dokumentu prepara atu halo transferénsia ba rai-liur hodi halo tratamentu saúde hamutuk na’in 25.

Doutór Nilton hateten, pasiente sira ne’e dokumentu preparadu ona, maibé difikuldade mak iha transporte tanba iha situasaun COVID-19 ema hotu taka Aeroprtu no fronteira. 

“Iha semana rua liu-ba, iha pasiente na’in-sia  mak iha loron Natal nian atu halo tratamentu saúde  iha rai-liur mak la konsegue bá, tanba fronteira taka. Sira sei hein hela prosesu ida ne’e  no sira nia dokumentu kompletu hotu. Kona-ba billete mós sosa hotu ona hein atu  ba de’it ona maibé fronteira taka,’’ Nilton esplika.

Tanba ne’e, nia dehan, tenki hein situasaun ne’e depois haruka pasiente sira ba halo trataemntu iha rai- liur ne’ebé mak Governu asina ona nota entendimentu entre nasaun Indonézia, Malázia no Singapura.

Notísia Relevante:MS Transfere Urjentu Médiku Ida ba Ospitál Siloam Jakarta

Jornalista:Felicidade Ximenes

Editór: Agapito dos Santos

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here