Médiku-sira halo teste swab ba komunidade Fatumeta, Dili, segunda (15/03/21). Imajen Tatoli/António Gonçalves.

DILI, 22 marsu 2021 (TATOLI)—Sala Situasaun Centro Integrado Gestão de Crise (SS-CIGC), rejista kazu pozitivu foun COVID-19 na’in sia hosi Dili, Viqueque ho Lautém, rekoperadu na’in-haat no pasiente ne’ebé baixa na’in 211.

Koordenadór Forsa-Tarefa ba Prevensaun no Mitigasaun, Rui Maria de Araújo fó-sai kazu pozitivu hirak ne’e, liu hosi konferénsia imprensa iha Centro Convenções Dili (CCD), segunda ne’e.  

Notísia relevante:COVID-19: kazu foun 55, rekuperadu tolu, ativu 206

“Ita rejista tan kazu foun sia, kazu rekoperadu haat, kazu ativu 211. Kazu sia ne’e iha mane na’in-rua, feto na’in-hitu,” Rui Maria de Araújo esplika.

Hosi ema na’in-sia ne’e, na’in -rua ho idade entre tinan ualu-11, na’in-hitu ho idade entre tinan 19-42, nune’e mós sira ne’ebé asintomátiku  iha na’in-ualu, sintomátiku na’in-ida.

Hosi horisehik mai ohin, SS-CIGC halo  teste PCR ba ema hamutuk-hotu 656 no  hosi 19 marsu to’o ohin, SS-CIGC  halo teste PCR ba ema atu hetan autorizasaun esesionál hodi sai hosi serka sanitária hosi Munisípiu Dili hamutuk 420.

Númeru pozitivu ne’ebé rejistatu ohin, iha Munisipiu Dili iha kazu foun haat, ho detallu hanesan tuir-mai, Kazu pozitivu ida, hela iha aldeia Aninfuik, Suku Campo Alor, Posto Administrativu Dom Aleixo. Pozitivu ida ne’e detetatu iha teste atu hetan autorizasaun esesionál sai hosi serka sanitária Dili, ba Covalima. Kazu ida-ne’e, estudante UNPAZ, Fakuldade Direitu, hahú iha síntoma iha 18 marsu 2021.

Kazu pozitivu rua, hela iha aldeia Bidau Tokobaru 2, Suku Kulu-hun, Postu Administrativu Cristo Rei. Pozitivu hirak ne’e kontaktu-besik ho kazu iha cluster hanesan, ne’ebé anunsía horisehik, 20 marsu.

Kazu pozitivu ida, hela iha aldeia 20 Setembru, Suku Bebonuk, Postu Administrativu Dom Aleixo. Pozitivu ida ne’e kontaktu-besik ho kazu iha cluster hanesan.

“Ho nune’e, kazu detetadu ka pozitivu iha Munisípiu Dili hosi 7 marsu 2021, to’o ohin, hamutuk hotu 183,” nia hateten.

Ho baze ba informasaun ne’ebé ekipa konjunta saúde nian rekolla, foku ka cluster kazu pozitivu iha Dili, hetan revizaun tuir cluster ka foku konfirmadu iha 7, 14, 19, 20, to’o 21 marsu,  BTN II-Terra Santa, Suku Madohi sia, BTN III –Terra Santa, Suku Madohi sanulu, aldeia Gólgota, suku Madohi tolu, aldeia Loron matan, Suku Madohi haat, aldeia Tasi Mean, Suku Comoro ida, aldeia 4 Setembru, Comoro rua, aldeia Fomentu I, Suku Comoro tolu, aldeia Fomentu II, Suku Comoro ida, aldeia Fomentu III, Suku Comoro rua, aldeia Aimutin, Suku Comoro ida, aldeia São Miguel, Suku Comoro ida, aldeia 03, Suku Fatuhada hitu, aldeia 05, Suku Fatuhada neen, aldeia 20 Setembru, Suku Bebonuk 41, aldeia Metin 3, Suku Bebonuk ida, aldeia Teki-Teki, Suku Bairru Pité ida, aldeia Frekat, Suku Bairru Pite haat, aldeia 5 Outubru, Suku Bairru Pité ida, aldeia Avansa, Suku Bairru Pité sia, aldeia Aninfuik, Campo Alor ida (foun), aldeia Mate Restu, Suku Vila Verde rua, aldeia Gideon, Suku Vila Verde ida, aldeia Hura, Suku Motael ida, aldeia Lirio, Suku Motael rua, aldeia Grilos, Suku Gricenfor ualu, aldeia Maucoco Mate, Suku Becora ualu, aldeia Auhun, Suku Becora ida, aldeia Berbidu, Suku Becora tolu, aldeia Toko Baru 2, Suku Kulu-Hun 12,  Hospital Nasionál Guido Valadares lima, Kuarentena Carla Masion ida,  Ministériu Finansa tolu,  SEFOPE sia, Ministériu Transporte no  Komunikasaun rua, EMONC (Emergency Obstetrics and Neonatal Care) training/Hospital Nacional Guido Valadares 12.

“Kazu detetadu 183 iha Dili ne’e, fahe ba cluster 35, namkari iha instituisaun haat, eventu ida, Suku 10, fatin kuarentena ida, iha Postu Administrativu Dom Aleixo, Vera Cruz, Na’in Feto ho Cristo Rei. Hosi cluster 34 ne’e, iha cluster 14 mak liu ona semana ida laiha kazu foun,” médiku ne’e subliña.

Rui Maria de Araújo  mós relata katak, iha Munisípiu Viqueque, ohin iha kazu foun haat. Hamutuk hotu Munisípiu Viqueque deteta ona kazu konfirmadu na’in-ualu. Kazu foun hirak-ne’e, hela iha aldeia Mamaluk (Beloi), Suku Karaubalu, Viqueque. Kazu konfirmadu hirak ne’e kontaktu-besik ho profisionál saúde ne’ebé halo kursu pós-laboral iha UNTL no fila hosi Dili ba Viqueque iha 8 marsu.

Iha Munisipiu Lautém, nia dehan, ohin deteta kazu foun ida. Kazu ida ne’e halo viajen hosi Dili ba Lautém iha 18 marsu. Kazu pozitivu ne’e estudante UNITAL, iha Lautém hela iha aldeia Reisoru, Suku Home, Lospalos Vila. Iha Dili hela iha aldeia Bedois, Suku Camea.

Entretantu, evolusaun surtu COVID-19 iha Munisípiu Baucau, ohin laiha kazu foun.

Iha esplikasaun adisionál, Rui Maria de Araújo fó sai katak, kazu ida detetatu ne’ebé sofre mós insufisiénsia renál krónika, oras ne’e daudaun halo hela hemodiálize iha HNGV, iha fatin espesiál ba halo hemodiálize ba ema sira ne’ebé mós pozitivu SARS-CoV-2.  

Parte SS-CIGC mós apela nafatin ba populasaun ne’ebé saí hosi Dili ba munisípiu sira seluk, entre 5 to’o 9 marsu madrugada, molok serka sanitária hahú tama iha vigór iha Dili, atu favór ida aprezenta-an ba autoridade saúde-sira ne’ebé besik-liu, iha imi nia hela fatin, hodi bele hetan atendimentu.

Apela mós ba komunidade iha munisipiu-sira hotu, bainhira hatene kona-bá ema ruma ne’ebé sai hosi Dili molok serka sanitária hahú iha Dili, halo favór informa hela autoridade-sira atu bele halo atendimentu ba sira.

Husu populasaun iha Munsípiu Dili no mós munisípiu-sira seluk, bainhira sente isin manas, kakorok moras, inus-been, mear, favór hakat ba Sentru Saúde ne’ebé besik-liu atu bele hetan atendimentu.

Fó hanoin ba populasaun Timor-Leste tomak, liu-liu iha Munisípiu Dili, Baucau, Viqueque ho Lautém, atu nafatin hakmatek iha uma-laran no kontinua uza máskara, fase liman beibeik ho sabaun, evita kose liman ba matan, inus ho ibun, bainhira kumprimenta-malu, la presiza ka’er-liman, bensa-liman, rei-malu ka haku’ak-malu, evita halibur-malu barak, hamri’ik ka tur do’ok hosi ema seluk, mínimu metru ida ho balun.

Jornalista: Felicidade Ximenes

Editór:  Cipriano Colo

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here