Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega (CNC), Hugo Maria Fernandes. Imajen/Antonio Goncalves.

DILI, 15 janeiru 2021 (TATOLI)—Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega (CNC), Hugo Maria Fernandes, hateten CNC mós iha ona planu atu halo verifikasaun ba dadus kbiit laek sira-nian tanba dezembru tinan kotuk ne’e CNC seidauk halo verifikasaun tanba programa Uma Kbiit Laek ne’e sei hala’o iha tinan ne’e.

Notísia Relevante: CNC entrega ona lista sobrevivente na’in-76 ba PNDS

“MAE halo ona verifikasaun ita mós sei halo virifikasaun atu haree loloos lista  ne’ebé mak ita hatama ba MAE ne’e simu hotu. Maibé iha duni kondisaun ne’ebé mak merese atu hetan uma ka balu la merese ida-ne’e. Prosesu verifikasaun CNC sei halo, bainhira ami hetan ona OJE 2021 nian ita bele halo mobilizasaun,” Hugo Maria Fernandes ba Agência TATOLI iha nia knaar fatin, Antigu Komarka Balide, Dili, kinta ne’e.

Hugo Fernandes hatutan, iha verifikasaun ne’e mak CNC sei submete fila-fali lista ba PNDS katak tuir CNC nia verifikasaun, ema ida-ne’e mak merese atu hetan apoiu hanesan prosesu ne’ebé mak la’o iha PNDS. Katak, lista ne’e sira hato’o fila-fali ba iha lider komunitáriu sira mak halo desizaun, maibé CNC hakarak haree kritéria ne’ebé mak estabele atu hetan apoiu ne’e oinsá.

Programa ida CNC nian, nia dehan, mak reparasaun ba vítima sira hosi konflitu pasadu nia forma oin-oin. Ezemplu, iha fulan novembru no dezembru ne’e CNC ho Ministériu Solidaridade Sosiál no Inkluzasaun (MSSI), fó ona apoiu finanseiru ba sobrevivente sira hosi tempu pasadu nian iha munisípiu hotu-hotu nian hamutuk ema na’in-170 iha tinan 2020.

Hugo dehan, iha tinan 2021 ne’e Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) hosi dirasaun PNDS iha program ida atu apoiu “Uma Kbiit Laek” ba ema sira-ne’ebé sira konsidera merese atu hetan.

“Iha ne’e ami lakohi temi kbiit laek tanba iha fulan novembru tinan kotuk ne’e PNDS ho CNC halo semináriu ida ko’alia kona-ba PNDS konsidera atu fó uma ba ema ne’ebé merese atu hetan. Entaun, ami diskuasaun iha semináriu ne’e mak CNC mós hanoin katak konseitu ema laiha kapasidade atu halo nia uma di’ak inklui mós vítima sira hosi violasaun direitu umanu iha tempu pasadu,” nia dehan.

Ho kestaun ne’e, nia hateten, iha momentu semináriu ne’e liu tiha, CNC mós promove lista ho totál númeru 31 ba iha MAE diretamente ho Ministru, Vise Ministru no Diretór sira iha ne’ebá lista sira-ne’ebé mak ami hanoin katak ema sira-ne’e preisiza hetan apoiu hosi Governu atu hadi’a kondisaun sira-nia uma.

“Ida ne’e tuir duni planu PNDS nian. Entaun tuir planu ha’u hatene katak sira sei harii iha tinan ida-ne’e tuir Orsamentu Jerál Estadu 2021 nian. Entaun, lista ami submete ona ba PNDS halo ona verifiksaun ne’ebé ami hein de’it, karik hosi lista ne’e na’in hira loos mak atu hetan,” nia hateten.

Iha CNC, nia haklaken, se sira simu lista ne’e rejistu tama ba sira-nia baze dadus mak sira ba halo verifikasaun, tanba iha verifikasaun ne’e sira bele fó ezemplu apoiu finanseiru ne’ebé mak MSSI fó hosi lista kuaze na’in-170, balu la tama iha kategória tanba balu iha kondisaun uma di’ak hela. 

“Iha MSSI iha kategória mak apoiu saúde no negósiu nian maibé agora ba MAE  apoiu halo uma, entaun haree ema ne’e agora iha rai-liur nia rendimentu di’ak maibé haree dauduan ne’e nia uma seidauk di’ak. Entaun, depende ba desizaun hosi suku,” nia dehan.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here