Imajen Tatoli/António Gonçalves

DILI, 09 juñu 2020 (TATOLI)—Komisaun C (Finansa Públika) rekomenda ba Parlamentu Nasionál atu fó orientasaun ba Komisaun B (Negósiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa ) “investiga” dívida iha instituisaun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) tanba enfrenta dívida naun-finanseira dezde 2013.

Notísia Relevante: Taur Husu Selu Lalais Dívida PNTL ho F-FDTL Nian

Prezidente Parlamentu Nasionál, Deputadu Aniceto Longuinhos Guterres Lopez, husu Komisaun B konsidera relatóriu no pareser Komisaun B nian hodi investiga dívida naun-finanseira ne’e.

“Iha rekomendasaun ida hosi Komisaun C nian númeru 17, ida-ne’e dirije mai parlamentu rasik liuliu Komisaun B (Negósiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa) atu investiga situasaun dívida naun-finanseira iha PNTL, PNTL bele halo regulariazasaun rapidamente posível. Komisaun B rejista hela ida-ne’e,” Prezidente Parlamentu Nasionál, Deputadu Aniceto Guterres, informa iha ámbitu aprezentasaun relatóriu no pareser Konta Jerál Estadu (CGE-sigla portugés) liuhosi plenária, segunda ne’e.

Tuir rekomendasaun no pareser hosi Kámara Kontas hosi Tribunál Superiór Administrativu, Fiskál no Kontas (LOCdC-sigla portugés), relata ba Komisaun C (Finansa Públika), argumenta dívida naun-finanseira iha PNTL sai preokupante tanba iha kazu relasaun ho obrigasaun kontratu iha 2013 susesivamente akumulada ho dívida kontraída iha ikus-ikus ne’e iha tinan 2018 no kuja (ne’ebé) rezolusaun la hetan solusaun iha tempu dadak.

Kámara Kontas hosi Tribunál Superiór Administrativu, Fiskál no Kontas relata iha nia relatóriu iha ámbitu aprezentasaun Konta Jerál Estadu (CGE-sigla portugés) nian iha Parlamentu Nasionál, segunda horisehik.

Ho rekomendasaun ne’e hosi  Kámara Kontas hosi Tribunál Superiór Administrativu, Fiskál no Kontas ne’e, Komisaun C elabora mós relatóriu no pareser ba instituisaun estadu hotu-hotu no husu Komisaun B ne’ebé ne’ebé trata asuntu polísia nian tenke investiga situasaun dívida naun-finanseira iha PNTL, ho objetivu atu fó solusaun mais rapidamente posível.

Membru Komisaun B, Deputadu Adérito Hugo da Costa, hateten ho dívida ne’ebé instituisaun refere enfrenta tenke investiga nune’e bele deskobre fukun hosi dívida naun-finanseira (utang non finansial) ne’e.

“Instituisaun ne’e importantísimu ba setór seguransa ninian maibé maibé situasaun balun liga ho despeza sira liuliu dívida, la’ós kestaun dívida de’it mas jestaun finansa no administrasaun iha instituisaun ida-ne’e mak reflete iha Tribunál das Kontas ninia auditória, ami sei haree imediata jestaun finansa iha instituisaun ne’e. Ami sei halo audiénsia ho instituisaun PNTL,” Membru Komisaun B ne’e informa ba Agência TATOLI, iha resintu Parlamentu Nasionál, tersa ne’e.

Eis Prezidente Komisaun B ne’e hateten kada tinan instituisaun PNTL sempre iha dívida tanba dívida balun pendente hela no la konsege rejista.

Nune’e mós kada tinan finanseiru sempre iha diferensa dívida hosi instituisaun Polísia Nasionál Timor-Leste ne’e.

Membru Komisaun B ne’e hateten, dívida naun-finanseira mosu bainhira iha eleisaun ruma no eventu nasionál sira.

“Ha’u lalika dehan dívida ninia detalla maibé iha situasaun ida-ne’ebé preokupante tebes ne’ebé fó-sai hosi Tribunál Kontas nian,” nia dehan.

Deputadu Bankada CNRT ne’e akresenta indikasaun mais forte mai hosi Kámara Kontas hosi Tribunál Superiór Administrativu, Fiskál no Kontas (LOCdC-sigla portugés) kona-ba dívida iha PNTL.

“Entaun ida-ne’e forsa tebes hodi kontinua halo korresaun, hadi’a instituisaun PNTL. Komisaun B nia papél ninia fiskalizasaun polítiku durante ne’e haree hela indikasaun sira-ne’e iha terrenu, la’ós de’it kestaun operasionalizasaun hanesan ekipamentu operasionál menus hotu,” nia hateten.

Nia dehan, uniforma hanesan farda, sapatu ne’e tuir loloos la ko’alia ona tanba instituisaun eziste besik tinan 20 ona.

“Ne’e ita bolu despeza rútina, ne’e hatudu katak instituisaun PNTL sei dook hosi espetativa povu katak instituisaun ne’e tenke avansa. Sira-nia dezempeñu ita haree iha progresu maibé kestaun jestaun finansa nian tenke hadi’a nune’e labele mosu dívida naun-finanseira, data estatístika dívida ne’e hatudu inkapasidade jestaun,” Membru Komisaun B ne’e hateten.

Entretantu, Membru Komisaun B, Deputadu Luis Roberto, preokupa ho instituisaun PNTL ne’ebé enfrenta hela dívida naun-finanseira.

“Komesa hosi 2013 instituisaun PNTL enfrenta tiha ona dívida maibé tanba saida mak Governu no parlamentu la halo asaun sériu ida hodi buka-hatene instituisaun ne’ebé enfrenta hela dívida. Agora ita tama ona Konta Jerál Estadu 2018 nian, la’ós ba iha 2013. Ita ko’alia barak maibé implementasaun ladi’ak, hanesan de’it. Osan halai ba para iha ne’ebé mós ita la hatene, kuandu ita la halo fiskalizasaun ne’ebé sériu,” Deputadu Luis Roberto hateten.

Deputadu Luis Roberto husu Parlamentu Nasionál no Governu halo investigasaun kle’an kona-ba dívida ne’ebé PNTL enfrenta hodi buka-hatene fukun loloos hosi situasaun ne’e.

“Se lae, ita atu tama ba orsamentu 2021 mós dívida hosi PNTL sei kontinua aumenta,” dehan Vise-Prezidente PN ne’e.

Jornalista : Evaristo Soares Martins

Editór        : Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here