Diretór Jerál Estatistika, Elias dos Santos Ferreira. Imajen/Tatoli.

DILI, 29 janeiru 2020 (TATOLI) – Diretór Jerál Estatístika Ministériu Finansa (MF), Elias dos Santos Ferreira, informa hafoin Tratadu Fronteira Marítima vigora iha 31 agostu 2019, Timor-Leste hahú halo ona esportasaun mina hosi posu Bayu Undan.

Diretór Jerál Estatístika ne’e hatete iha 2019, Timor-Leste halo esportasaun kafé, kamii no besi sukata no inklui mós mina ne’ebé foin hahú iha setembru to’o dezembru, tanba ne’e maka nia dadus ne’e sei halo kompilasaun.

“Mina ne’e tanba ita-nian ona ne’ebé ita maka halo esportasaun, uluk ne’e seidauk ita-nian loos. Dadus ne’e sei provizóriu ne’ebé bainhira dadus ne’e sai ona maka ami fó kompletu. Antes ne’e, dadus esportasaun mina ne’e la tama”, Diretór Jerál Estatístika afirma ba TATOLI iha Caicoli, ohin.

Mina ne’ebé esporta hosi posu Bayu Undan no Kitan liuhosi kompañia estatál TIMOR GAP.

Notísia relevante : Tratadu Entrada Iha Vigór, TL-Austrália Ezemplu Di’ak Ida ba Mundu

Elias esklarese iha setembru Timor-Leste halo esportasaun mina ba Austrália, no outubru ba Singapura, Xina, Austrália no Alemaña, no mós iha novembru esporta ba Malázia, Japaun, Singapura no Austrália, no iha dezembru ba Austrália.

Kona-ba tonelada hira maka esporta, Diretór Jerál Estatístika ne’e seidauk fó sai tanba sei halo kompilasaun ba dadus.

Antes ne’e, tuir dadus hosi Diresaun Jerál Estatístika katak Timor-Leste haruka sasán ba rai-li’ur iha komponente tolu no iha 2019 aumenta ho mina.

Dadus komérsiu 2017 ne’ebé lansa tiha ona husi Diresaun Jerál Estatístika iha tinan kotuk hatudu katak Timor-Leste (TL) nia esportasaun barak liu mak kafé, kamii no besi sukata sira.

Esportasaun ne’ebé maka halo iha 2017, kafé tun porsentu 41 tanba afeta husi mudansa klimátika nune’e halo produsaun menus, enkuantu kamii esporta iha porsentu 50 no besi sukata iha porsentu 70.

Kona-ba nasaun prinsipál ne’ebé esporta kafé bá maka Amérika iha porsentu 33, Alemaña porsentu 22 no restu ba nasaun sira seluk no kamii porsentu 100 haruka bá Indonézia no besi sukata sira porsentu 64 bá Malázia, Singapura porsentu 33 no porsentu 3 ba nasaun sira seluk.

Dadus komérsiu 2017 ne’e kompara ho 2016 entre importasaun no esportasaun hatudu katak esportasaun 2016 ho valór millaun $25,3 no iha 2017 millaun $16,9.

Importasaun 2016 ho valór millaun $508,1, iha 2017 ho valór $552,2 ne’ebé hatudu katak importasaun kontinua boot liu duké esportasaun iha Timor-Leste.

Diretór Jerál Estatístika, Elias dos Santos Ferreira, hatete kona-ba importasaun barak liu husi nasaun lima importante mak Indonézia, Xina, Singapura, Hong Kong no Vietnam.

Notísia relevante : Hafoin Tratadu Fronteira Marítima Vigora, Reseita Bayu-Undan Pursentu 100 Ba Timor-Leste

Jornalista : Antónia Gusmão

Editora : Maria Auxiliadora

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here