Prezidente Sensu Agríkola 2019, Elias dos Santos Ferreira. Imajen/Jogerjo Guterres.

DILI, 11 novembru 2019 (TATOLI) – Sensu Agrikultura 2019 remata ona iha loron 31 outubru, no daudaun ekipa nasionál simu ona dadus hosi munisípiu hotu ne’ebé nia kobertura iha Timor-Leste atinje porsentu 98.

Prezidente Tékniku Sensu Agrikultura 2019, Elias dos Santos Ferreira, hateten tuir loloos sensu ne’e finaliza iha 12 outubru, maibé tanba munisípiu balu seidauk hotu maka komisaun deside tan extende loron sanulu to’o 30 outubru.

“Tanba iha área balu seidauk finaliza nune’e prolonga tan loron sanulu hodi finaliza área sira liuliu iha munisípiu Ainaro, iha Lautem, Manufahi no Liquiça, no iha loron 31 outubru dadus sira ne’e tama hotu ona. Más iha umakain balu iha Lautem iha suku Fuiluro, no Baucau, suku Gariuai mak seidauk sensu”, hatete Elias dos Santos ba Tatoli iha nia kna’ar fatin Kaikoli, ohin.

Elias dehan : “Hau hakarak informa katak persentajen ne’e kompara ho sensu umakain 2015, iha sensu agrikultura nian sa’e ba porsentu 102.8, katak uluk iha sensu umakain 2015 iha umakain 204.597, no sensu agrikultura nian sa’e ba 210.315 ne’e katak umakain aumenta nune’e persentajen mós aumenta”.

Elias afirma, sensu agrikultura ne’e ninia kobertura nivel Timor-Leste atinje porsentu 98, ne’e taxa ida boot kompara ho nasaun seluk balu atinje porsentu 80, maibé ita-nian maka’as. Tanba ne’e, daudauk dadus sira ne’e iha hotu ona nasionál no ekipamentu sira agora mós sei transfere hela mai iha Ministériu Agrikultura no Peska (MAP).

Ekipa hosi Diresaun Jerál Estatístika, Food and Agriculture Organization (FAO), Ministériu Agrikultura no Peska (MAP), komesa haree dadus hodi análize, ne’ebé planu iha janeiru 2020 sei fó sai rezultadu preliminár no iha abríl 2020 bele iha ona relatóriu finál no entrega ba MAP hodi halo planu.

Atuál Diretór Jerál Estatístika ne’e subliña, bainhira lansa tiha relatóriu finál ne’e Diresaun Jerál Estatístika, Ministériu Finansa no MAP sei halo diseminasaun ba kada munisípiu, katak foti dadus umakain iha área remota kada munisípiu tenke fó fali dadus ba sira.

Maske iha fatin balu seidauk sensu, maibé Prezidente Sensu Agrikultura 2019 ne’e dehan sensu remata ona, maibé ekipa Diresaun Jerál Estatístika nian iha munisípiu nafatin disponivel atu atende.

“Fatin balu seidauk sensu tanba área boot hanesan iha suku Gariuai umakain sira ne’e dook malu, tantu distánsia dook demais ne’ebé balu ami labele kobre, hanesan mós iha Lautem, tanba ne’e mak ami fó hela orientasaun ba ami-nia funsionáriu sira iha munisípiu, nune’e umakain sira seidauk sensu ami sei haree meius oinsá sira bele bá vizita”, dehan Elias.

Nia afirma, atu analiza dadus primeiru tenke halo limpeza ba dadus, katak dadus ne’ebé momentu foti hakerek laloos, ezemplu, feto tau fali mane entaun hamoos tiha, hanesan mós natar iha ektare 10 entaun sira hakerek sala tiha tau fali ektare 100, entaun ne’e demais, ne’ebé hamoos tiha, depois iha Dili tau fali hakiak animál, tan ne’e maka sei haree didi’ak tiha dadus sira ne’e maka halo analiza para sai rezultadu di’ak.

“Dadus sira to’o iha 12 outubru ne’e ami tau ketak tiha, no hosi 12 outubru to’o mai sei iha hela android nia laran, tanba ami kontratu ho Telemor fulan rua de’it ne’ebé liu tiha ne’e ami-nia dadus sira iha hela android nia laran”, katak Elias.

Kona-ba saláriu ba enumeradór sira munisípiu haat maka simu ona hanesan, Aileu, Dili, Manufahi no Lautem, restu seidauk tanba ekipamentu sei iha sira-nia liman, no dadus seidauk haruka mai.

Maske nune’e, Governu seidauk halo serimónia enserramentu ofisiál ba sensu agrikultura 2019, maibé planu ona katak sei realiza no entrega mós sertifikadu ba ekipa sensu agríkola 2019 ne’e rasik.

Sensu Agrikultura 2019 Prolonga to’o 30 Outubru ba Área Balun Ne’ebé Seidauk Hotu

Jornalista : Antónia Gusmão

Editora : Maria Auxiliadora

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here