Prezidente Autoridade RAEOA Arsénio Paixão Bano no Reprezentante Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Padre Vigáriu Episkopál ba Asuntu Edukasaun Dioseze Dili, Guilhermino da Silva, hatuur fatuk dahuluk ba konstrusaun fatin turizmu kulturál Nunuhenu. Imajen mídia RAEOA/ZEESM.

OÉ-CUSSE, 25 novembru 2021 (TATOLI) – Nunuhenu, nu’udar fatin dahuluk Timor-oan sira iha enklave Oé-Cusse simu sakramentu batizmu dahuluk iha tinan 500 liubá hosi misionáriu portugés sira, nune’e kinta ne’e hatuur ona fatuk dahuluk hodi transforma ba turístika kulturál.  

Molok halo kontrusaun ba fatin ne’e, lia-na’in suku 18 hamutuk ho Igreja Kátolika no Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), hatuur fatuk dahuluk konstrui fatin istóriku turizmu kulturál Nunuhenu. 

Prezidente Autoridade RAEOA Arsénio Paixão Bano no Reprezentante Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Padre Vigáriu Episkopál ba Asuntu Edukasaun Dioseze Dili, Guilhermino da Silva, hatuur fatuk dahuluk ba konstrusaun fatin turizmu kulturál Nunuhenu. Imajen mídia RAEOA/ZEESM.

Fatin turizmu kulturál Nunuhenu, lokaliza iha aldeia Noeninen, suku Cunha, sub-rejiaun Pante Makassar, Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), koñesida nu’udar fatin istóriku.

Bainbain halibur komunidade no juventude sira mai hosi lokál, nasionál no internasionál inklui partidu polítiku sira uza fatin ne’e hodi sunu-lilin hodi husu matak malirin.

Fatin ne’e nu’udar prezensa Igreja Katólika mai Timor-Leste liuhosi odamatan Lifau, no misionáriu portugés sira fó sarani batizmu relijiaun Katólika dahuluk iha fatin Nunuhenu, nune’e dezde bei-ala sira hosi jerasaun ba jerasaun, sempre halo seremónia kulturál.

Haree ba fatin istóriku ne’e, Autoridade RAEOA lideradu Arsénio Paixão Bano, deside konstrui infraestrutura sira hanesan, konstrusaun kapela, moru, portaun, postu seguransa inklui fasilidade sanitária.

“Fatin ne’e halibur ema barak mai sunu-lilin, husu grasa saúde di’ak, dezde uluk to’o ohin, suku 18 mai vizita beibeik iha fatin ne’e, entaun autoridade hakarak transforma sai fatin turizmu kulturál ba povu Oé-Cusse no Timor-Leste. Ita tenke halo di’ak no furak liután tanba fatin primeiru istória simu sakramentu batizmu relijiaun Katólika iha fatin ne’e,” Prezidente Autoridade RAEOA, Arsénio Paixão Bano, ko’alia iha serimónia ne’e

Fatin ne’e autoridade harii la’ós ba Oé-Cusse maibé ba povu Timor-Leste, tanba família balu mai hosi nasaun viziñu Indonézia, rai-boot no partidu polítiku sira sunu-lilin, husu orasaun, nune’e autoridade iha obrigasaun hadi’a fatin ne’e. 

Lia-na’in hosi suku 18 iha RAEOA partisipa serimónia hatuur fatuk dahuluk ba kontrusaun fatin turizmu kulturál Nunuhenu. Imajen mídia RAEOA/ZEESM.

“Nunuhenu tenke sai fatin matak malirin ba ema hotu ba Oé-Cusse no ba Timor-Leste, Nunuhenu tenke hametin dezenvolvimentu Oé-Cusse, nune’e rai ne’e bele ba oin nafatin, ne’ebé ita hotu mai reza no sunu-lilin iha-ne’e, reza mós ba ita-nia rai, labele mai husu atu tulun ita moris ho dame, nune’e ita-nia nasaun forte liután,” nia espresa.

Prezidente Autoridade ne’e enkoraja kompañia no komunidade iha fatin istóriku ne’e, serbisu hamutuk garante kualidade, tanba fatin ne’e la muda dezde tinan 500 liubá, entaun tinan ne’e autoridade hahú harii infraestrutura.

Reprezentante Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Padre Vigáriu Episkopál ba Asuntu Edukasaun Dioseze Dili, Guilhermino da Silva, konsidera fatin sagradu ne’e nu’udar fatin peregrinasaun ba turístika sira atu hala’o vizita iha fatin istóriku ne’e.

“Ita harii kapela ida iha fatin sagradu ne’e, signifika hakarak harii Maromak nia uma, fatin ba oan-sira atu hasoru Maromak hodi goza Maromak nia prezensa, fatin ne’e tuir kulturál serbí ema hotu husu matak-malirin, hanesan simu bensaun hosi Maromak,” Padre ne’e haklaken.

Padre ne’e fó-sai katak, harii Igreja ne’e la’ós ba patrimóniu ba igreja de’it, maibé sai nu’udar símbolu nasionalizmu ba Timor-Leste espesiál ba Oé-Cusse. 

Dezeñu kona-ba futuru turizmu kulturál Nunuhenu iha RAEOA. Imajen mídia RAEOA/ZEESM.

Entretantu, área ba konstrusaun fatin istóriku turizmu kulturál ne’e hamutuk ektare 22, área semitériu inklui kapela no medida ba konstrusaun kapela metru kuadrdu 15×12 no 7×24.

Nune’e mós hariis-fatin unidade rua ho medida metru 3×6 ho totál área metru kuadradu 18, no postu seguransa unidade rua ho medida metru 2,5×2,5 ho totál área metru kuadradu 6,25.

Fatin ne’e mós kompleta ho lutu haleu fatin turizmu kulturál ne’e ho kilómetru 1,870, inklui portaun unidade rua, ida ho medida metru 11, ida seluk metru 6,5 nomoos dreinazen.

Kontrusaun ba projetu turizmu kulturál ne’e ezekuta hosi empeza Grand Enclave Unipesoál Lda, ho valór kontratu $440,843.10, ne’ebé aloka hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021.

Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins

PUBLISIDADEiklan

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here