Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD), Abrão Saldanha, konversa ho Prezidente LFTL, Nilton Gusmão ho Sekretáriu Jerál FFTL, Nelio Isaac Sarmento. Imajen/Dok.LFA

DILI, 14 setembru 2021 (TATOLI) –Kalendáriu fiksu ne’ebé fó sai ona iha fulan rua ba kotuk jogu ba Kopa Federasaun Futeból Timor-Leste (FFTL) no Liga sei realize iha 20 agostu liubá, maibé tanba komunikasaun entre FFTL no Liga Futeból Timor-Leste (LFTL) ladún di’ak ho klube sira adia fali ba loron 01 setembru, maibé nafatin komunikasaun entre parte rua ladún armonia no Governu deside konfinamentu obrigatóriu iha Dili kansela totál jogu ne’e.

Daudauk ne’e Governu liuhosi Konsellu Ministru deside hamamar no halakon ona konfinamentu obrigatóriu iha Kapitál Dili maibé hetok liu tan ba parte rua ne’e atu realize jogu ne’ebé sira rasik mak promote ona atu hala’o setembru nia laran.

Orsamentu hosi Governu liuhosi Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD) aloka ona montante 310,000.00 ba FFTL  hodi realiza jogu. Maibé ate agora FFTL rasik seidauk transfere ba konta bankária LFTL nian hodi realiza jogu.

Observadór futeból iha Timor-Leste, Lexy Vong hateten, situasaun futeból iha Timor-Leste tama ona iha degradasaun tanba parte rua FFTL-LFTL laiha komunikasaun di’ak ba malu.

“Ita hari futeból hahú hosi Liga Futeból Amadora hosi époka primeiru too époka kuartu atividade lao di’ak hotu, klube sira mós gasta maka’as halo investimentu boot, maibé kestaun ida ikus ne’e ha’u akompaña no rona mosu dezentendimentu entre FFTL-LFTL ida ne’e kestaun interna tenke rezolve entre órgaun rua, maibé sira-nia komunikasaun la di’ak mak sai nune’e,” Lexy hateten ba Agência Tatoli iha salaun Xanana Sport Centre Dili, tersa ne’e.

FFTL mak hanesan órgaun reguladór ne’ebé as liu hanesan sombriña ba organizasaun futeból hotu iha Timor-Leste, tuir fali mak liga, klube sira, asosiasaun no seluk tan mak sai mahon FFTL nian.

“Maibé saida mak akontese agora la hanesan ne’e, sira ida-idak la intende malu. Ita haree iha 2019 LFTL ho FFTL komunikasaun di’ak tebes mak Lalenok konsege hakat ba li’ur hodi joga iha internasionál, ida ne’e komunikasaun di’ak entre parte rua, ne’e mak parte rua tenke mantein komunikasaun di’ak ba malu atu lori futeból ba oin,” nia dehan.

Tuir nia haree, problema ne’ebé agora daudauk mosu iha FFTL no LFTL buat ki’ikoan maibé parte rua mak hakarak dada halo sai boot.

Hatán ba kestaun ne’e, Prezidente LFTL Nilton Telmo Gusmão hateten, komunikasaun durante ne’e LFTL halo ho FFTL di’ak hela, maibé só de’it la halo transferénsia osan ne’ebé haruka hosi Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD) ba FFTL hodi kanaliza ba LFTL mak buat hotu sai nune’e.

“Antes ne’e ami ho FFTL no SEJD iha konkordánsia ida atu lao hamutuk mak SEJD transfere ona osan ba iha FFTL hodi haruka ba ami organiza jogu, maibé ami hein de’it se sira haruka ona osan ba ami mak ami foin bele organiza liga ho situasaun nune’e ami mós laiha kbiit, se finanseiru laiha,” Nilton hateten.

 Sekretáriu Jerál FFTL, Nelio Isaac Sarmento hateten, apoiu ne’ebé Governu oferese ba FFTL hodi haraik ba LFTL bainhira liga la’o.

“Osan Estadu nian fó mai ne’e bainhira liga ne’e la’o mak fó ba para finansia atividade ne’e, se liga ne’e la lao, maibé osan ita gasta, ita atu ba hatán ne’e oinsá, tanba ami mak iha responsabilidade atu hato’o relatóriu ba Governu kona-ba osan ne’ebé fó mai FFTL, se ita husu gasta balu ona mak tenke iha atividade,” nia dehan.

FFTL komunika ona ho LFTL katak, Governu konkorda karta ne’ebé FFTL hato’o ba Governu atu haruka uluk osan uitoan ba LFTL durasaun fulan hitu (7) tanba órgaun liga atribui ona orsamentu balu ba sira hodi selu saláriu funsionáriu sira nian.

“Ami komunika ho Governu, ho desizaun ne’ebé liga la lao ne’e. Maibé Governu dehan ita bele finansia bainhira liga ne’e lao tanba kompromisu ami nian ho Governu hateten atu halo atividade seluk ruma ho osan ne’ebé haruka hosi Governu tenke informa uluk. Entaun ami informa no Governu aseita hodi fó fleksibilidade ba FFTL atu halo, to’o iha ne’e mak atu selu saláriu ba funsionáriu sira iha LFTL ita avansa uluk ho fulan tolu ba sira nia saláriu hahú jullu-setembru, saida mak ami husu ba sira atu aprezenta mak submete kontratu sira nian hotu no relatóriu fulan haat servisu nian para ita iha transparénsia ba ezekusaun osan ne’e ho responsabilidade,” nia esplika.

Too iha parte ne’e FFTL esforsu kontaktu ho estrutura LFTL nian, maibé seidauk fó resposta to’o ohin loron mak buat hotu paradu.

LFTL halibur klube buka solusaun 

Prezidente LFTL, Nilton Telmo Gusmão, hateten LFTL konvoka enkontru hamutuk ho klube 20 ne’ebé antes ne’e hamahan an iha órgaun liga hodi buka solusaun ba problema ne’ebé agora daudauk mosu iha futeból liu-liu iha situasaun FFTL lakohi transfere osan ba konta liga nian maski Governu haruka ona ba konta FFTL nian.

“Klube sira aprezenta hela proposta ida ne’ebé to’o agora FFTL seidauk konvense klube sira. Tanba ne’e hanesan órgaun liga iha devér hodi reúne hamutuk ho klube sira hodi diskute hamutuk no rona diretamente pozisaun klube nian, tanba saida maka sira propoin proposta ne’ebé sira aprezenta ona laiha solusaun hosi FFTL,” Nilton afirma.

“Ne’e duni ohin órgaun liga rona rasik hosi klube sira tanba ne’e ami tenta buka senáriu sira ne’ebé di’ak liu, para atu bele kontinua ho ita nia atividade. Maibé tristeza ita la’ós atu halo futeból hodi klube sira sai fali vítima ka órgaun liga atu sai fali vítima inklui FFTL rasik, la’ós ida ne’e,” Nilton afirma tan.

Tuir Nilton, ideal liu maka kualkér atividade la’o, FFTL hetan nia benefísiu no órgaun liga halo atividade ho di’ak no klube sira ezerse ka halo sira nia atividade sem clozizus ne’ebé signifikadu.

 “Futeból ne’e públiku nian, tanba ne’e maka ami hamutuk ho klube sira hodi halo deklarasaun konjunta ida, para públiku mós koñese no hatene saida maka atividade futeból hasoru no enfrenta hela. Laos tanba klube sira dezanimadu ka lakohi ona atividade futeból iha Timor. Laos mós tanba Covid-19 maka atividade futeból para, maibé iha mós sirkunstánsia balun ne’ebé implika atividade refere, para alende Covid-19 sai hanesan situasaun ne’ebé la permite órgaun liga hala’o atividade futeból,” Nilton hateten.

Liga ho orsamentu 40% ne’ebé to’o agora parte FFTL sei habit no la hatene osan nia paradeiru to’o ona iha ne’ebé. FFTL mak bele esplika tanba osan sei iha hela sira se haruka ona mai ami foin bele hatene no realize atividade.

Portavós klube 20 iha LFTL, Antonio Sepeda hateten, presidente FFTL semana kotuk dehan subsídiu ne’e la iha referénsia hodi apoiu ba klube sira ba nia ida ne’e la loos.

“Presidente FFTL kahur bu’at rua; Subsídiu ida agora iha Timor-Leste ne’e subsídiu ba Liga (atividade) ba klube sira ne’ebé partisipa iha atividade liga ne’e. Se liga la iha, subsídiu nunka iha. Signifika subsídiu la’ós ba klube maibe ba apoiu atividade liga,” Antonio Sepeda hateten.

Nia realsa klube harii ho nia osan rasik durante tinan lima nia laran no liga ne’e regulamentu kada tinan lao  hasoru difikuldade maibé to’o agora lao di’ak.

Antonio akresenta katak, Epoka 2021 timor tomak hasoru difikuldade tanba impaktu hosi surtu Covid-19, ho ida ne’e maka klube hato’o sira nia difikuldade ba FFTL hodi konsidera, tanba atu kumpre protokolu saúde klube presiza hasai tan kustu boot ho ida ne’e maka klube sira hato’o difikuldade sira ne’e ba FFTL atu bele konsidera tuir proposta ne’ebé  hato’o ona.

Bainhira FFTL la konsidera preokupasaun klube nian mak sira rasik deside époka 2021 di’ak liu lalika hala’o jogu no bele realize hikas iha tinan oin.

Hatán ba kestaun ne’e, Sekretáriu Jerál FFTL Nelio Isaac Sarmento hateten, iha fulan hira ba kotuk FFTL-LFTL simu ona karta balu hosi klube 20 bainhira la aumenta orsamentu subsídiu ba klube mak sira sei la partisipa iha jogu.

“Bazeia ba karta ne’e FFTL mós hatene ona kbiit ami nian atu selu ba kluibe sira ne’e 20 mil ba klube Primeira Divizaun no 10 mil ba klube segunda Divizaun. Ami tur tur la’ós hasai de’it osan ne’e tanba ami simu responsabilidade ne’e hosi Governu, kada tinan Governu mak fó subsídiu ba sira maibé tinan ida ne’e ami mak finansia. Ida ne’e mak ami pronto no simu, maibé klube sira lakohi hakarak tenke aumenta ida ne’e mak sai problema,”  Nelio Isaac tenik.

Ho nune’e mak ezekutivu FFTL simu informasaun hotu esforsu atu buka meiu maibé finalidade mak apoiu subsídiu ba klube sira kada klube simu mak 10 mil no 20 mil laiha mudansa.

“Ami mós haree hodi husu ba liga no klube sira se klube balu ne’ebé hakarak partisipa bele partisipa lakohi partisipa laiha buat ida halo deklarasaun ho razaun forte para tinan oin mai ita lalika diskute. Entaun ami hakerek ona karta haruka ba liga hodi buka solusaun ba ida ne’e maibé ami seidauk hetan informasaun too agora,” nia relata.

Nia dehan, planu FFTL nian ne’e atu halo jogu ho modelu kurtu prazu durasaun fulan ida(1) ou rua (2) de’it depois mak enkaixa ho jogu seluk hanesan kopa FFTL, tasa 12 de Novembru iha laran no iha kopa FFTL klube sira nafatin hetan osan durante jogu dala ida hetan $500.00.

FFTL komunika ona ho LFTL katak, Governu konkorda karta ne’ebé FFTL hato’o ba Governu atu haruka uluk osan uitoan ba LFTL durasaun fulan hitu (7) tanba órgaun liga atribui ona orsamentu balu ba sira hodi selu saláriu funsionáriu sira nian.

Jornalista   : Hortencio Sanchez

Editór            : Francisco Simões

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here