Vasina Sinovac. Imajen Tatoli/António Gonçalves.

DILI, 19 juñu 2021 (TATOLI)—Sala Situasaun, Sentru Integradu Jestaun Krize (SIJK), rejista kazu pozitivu 76, rekoperadu 169 no kazu ativu ohin 1.093.

“Kazu foun 76 mai hosi Dili 35, Baucau 18 no munisípiu-sira seluk 23. Númeru ne’e iha mane 49 no feto 27,” Koordenadór Forsa-Tarefa ba Prevensaun no Mitigasaun, Rui Maria de Araújo, hateten liu hosi komunikadu, sábadu ne’e.

Notísia relevante:COVID-19, rekoperadu 97 no ativu 1.186

Totál kazu detetadu ohin, 9,2 % sintomátiku ho totál kazu konfirmadu kumulativu sura hosi 21 Marsu 2020 hamutuk 8.678.

Hosi horisehik mai ohin, teste PCR  ne’ebé Laboratóriu Nasionál Saúde halo iha Dili 724, ho detallu hanesan tuir-mai, Vijilánsia sentinela laiha, rastreiu ba kontaktu ka Contact tracing 57, Rastreiu Aleatóriu ka Random Screening 176, Viájen sai-hosi serka sanitária hosi Dili 469, Viájen internasionál haat, Follow up iha kuarentena tolu.

Totál testes PCR ne’ebé halo horisehik iha munisípiu-sira seluk, RAEOA no HNGV hamutuk 444 ho detalla hanesan tuir-mai, Maubisse 32, Maliana 25, Viqueque tolu, Suai 64, Baucau 120, Ermera 98, RAEOA 13 no HNGV 75.

Totál doze vasina ne’ebé fó ona ba populasaun, to’o ohin dader tuku 10:00 otl, tuir sistema informasaun Ministériu Saúde, Dili, doze dahuluk 96,174 (45,0%) doze daruak 8,915 (4,17%). Timor-Leste doze dahuluk 125,962 (16,7%) doze daruak 16,657 (2,21%).

Atu bele hatene surtu ida ninia evolusaun, no mós surtu ne’e aumenta ka diminui, indikadór ida ne’ebé matenek-na’in epidemiolojia-nian uza, maka insidénsia.

Konvensionalmente insidénsia sukat totál kazu foun, kada loron, pur 100 mil habitante, no hatudu risku ne’ebé populasaun iha atu hetan da’et moras ida.

Hosi insidénsia COVID-19 iha Timor-Leste, durante loron hitu ikus maka 4,9/100 mil abitante, enkuantu ba de’it munisípiu Dili 10,3/100 mil abitante.

Maski insidénsia nasionál no iha munisípiu Dili redúz maka’as iha semana ida ikus, insidénsia ohin nian hatudu katak, munisípiu Baucau mak agora fatin ho risku bo’ot liu atu populasaun hetan da’et no hada’et tutan virus SARS-CoV-2, ho taxa insidénsia 14,2/100 mil abitante, tuir kedan ho munisípiu Dili.

Ohin, izolamentu Vera Cruz halo tratamentu ba kazu detetadu na’in 25. Iha área obstetrisia na’in-rua, iha medisina interna na’in 23, pediatria ida.

Sira na’in 2 iha obstetrisia, kategoria leve (mild) hotu. Hosi sira na’in 22 iha medisina interna, rua grave ka krítiku uza ventiladór, na’in-10 moderadu, na’in-10 leve (mild) no Ida (1) iha pediatria, leve (mild).

Informasaun adisionál

Hahú 02 juñu 2021, ema ne’ebé rekoperadu ona hosi moras COVID-19 no liu ona hosi izolamentu terapéutiku domisiliár iha uma-rasik ka iha fatin ne’ebé Estadu prepara, bainhira atu dezloka sai hosi ka tama ba serka sanitária, la presiza halo swab, maibé nafatin presiza hetan autorizasaun esepsionál hosi diretór SIJK.

Atu bele prosesa autorizasaun esepsionál tenki hatudu Sertifikadu Alta hosi izolamentu, ne’ebé Ministériu Saúde, liu hosi ninia Pilár hitu, fó ba ema rekoperadu.

Ema ne’ebé detetatu pozitivu, bainhira rekoperadu ona, bele simu vasina doze dahuluk, ka doze daruak, tanba laiha kontra-indikasaun médika.

Informa mós ba populasaun tomak katak ema ne’ebé simu ona vasina doze daruak hasoru virus SARS-CoV-2 – naran vasina ida hosi hirak ne’ebé rekoñesidu hosi Organizasaun Mundiál Saúde, bele ona sirkula livremente tama ka sai serka sanitária, no la presiza hetan autorizasaun esepsionál hosi diretór SIJK.

Apelu

SIJK apela ba populasaun iha Dili laran no mós iha munisípiu sira seluk, atu aprezenta-an iha fasilidade saúde públiku Sentru Saúde ka Ospitál ne’ebé besik, bainhira sente isin-manas, ka kakorok moras, ka inus-been, ka mear, hodi bele hetan atendimentu hosi profisionál saúde-sira.

Bainhira sedu liu hatene se virus ne’e kona ita ka la’e, di’ak liu, hodi nune’e bele hetan atendimentu sedu liu, no prevene tama ba iha situasaun ne’ebé hanaran sindroma insufisiénsia respiratória aguda (SIRA), ka susar ka difísil atu dada-iis.

Ba populasaun iha Timor-Leste laran tomak, favor respeita nafatin regra prevensaun no ijiéne individuál, ne’ebé Governu hatu’ur ona, atu prevene moras COVID-19 da’et ba mai.

Regra sira ne’e, mak hanesan uza mascara, fase liman beibeik ho sabaun ka dezinfetante ruma, evita kose liman ba matan, inus ho ibun,  bainhira kumprimenta-malu, la presiza ka’er-liman, bensa-liman, rei-malu ka hakuak-malu,  evita halibur-malu barak, hamri’ik ka tur do’ok hosi ema seluk, mínimu metru ida ho balun.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Cipriano Colo

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here