Osan Dolar Amerikanu. Imajen/Espesiál

DILI, 25 maiu 2021 (TATOLI)—Kuaze tama iha trimestre daruak, ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 hosi Todo Governo la inklui kompromisu no obrigasaun atinje 22%, ne’ebé reprezenta millaun $446, hosi valór totál biliaun $2,030 (montante inisiál biliaun $1,895).

Taxa ezekusaun a’as liu mak iha kategoria transferénsia públika 36%, tuir mai saláriu no vensimentu 35%, bens no servisu 14%, kapitál dezenvolvementu 5% no kapitál menór 1%.

“Tuir projesaun, ezekusaun sei kontinua sa’e iha trimestre datoluk no trimestre dahaat tanba iha períodu ne’e mak projetu sira komesa ezekuta,” refere nota ne’ebé agência TATOLI asesu, tersa ne’e.

Nune’e, to’o loron 07 maiu 2021, Ministériu Finansa (MF) liuhosi Komisaun Nasionál Aprovizionamentu (CNA, sigla Portugés) realiza ona prosesu aprovizionamentu ba konkursu públiku hosi projetu hamutuk 107 ho totál orsamentu millaun $565,4.

“Projetu sira ne’e maioria ninia prosesu aprovizionamentu hahú ona no balun iha ona faze finál, ne’ebé tuir kalendáriu sei konklui iha tinan ne’e nia laran,” nota MF esplika.

Fontes finansiamentu ba projetu pakote 107 ne’e, mai hosi fonte tolu hanesan fundu infraestrutura ho montante millaun $328,3, fundu la’ós infraestrutura millaun $21,1 no empréstimu hosi parseiru dezenvolvimentu hanesan Banku Dezenvolvimentu Aziátiku (ADB, sigla inglés) no Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun (JICA, sigla ingés) ho montante millaun $216.

Aleinde ne’e, fundu espesiál COVID-19 ne’ebé mak kria iha tinan kotuk atu responde ba pandemia, to’o ohin loron indika katak ezekusaun atinje ona 11%.

“Tarefa ida-ne’e hetan implikasaun hosi mudansa dotasaun fundu COVID-19, ne’ebé ho montante inisiál millaun $31, no hetan ona reforsu $256.641.793, nune’e ninia totál hamutuk $287.641.793,” subliña nota hosi Governu.

To’o iha 18 maiu, MF realiza ona pagamentu ba kompañia fornesedór Cesta Bázika hamutuk 106, ho montante totál millaun $26,7.

Daudaun distribuisaun produtu atinje ona 90% ho totál benefisiáriu ne’ebé mak simu ona hamutuk millaun 1,1 resin hosi totál benefisiáriu millaun 1,5.

Durante tempu serka sanitária no konfinamentu obrigatóriu, saláriu no vensimentu ba funsionáriu sira iha fulan marsu, abríl no maiu selu tuir kalendáriu, ne’ebé kredita ba funsionáriu ida-idak ninia konta bánkaria molok loron 20 kada fulan.

Taxa ezekusaun reál iha trimestre dahuluk 2021 mak 17%, ne’ebé númeru ne’e a’as liu daruak dezde tinan 2012, ho valór tomak ne’ebé mak ezekuta ona hamutuk millaun $316, taxa ezekusaun reál iha trimestre dahuluk tinan 2017 mak a’as liu dezde tinan 2012 ne’ebé ho 18%.

Iha tinan-2021, MF haruka ona pedidu levantamentu osan Fundu Petróliferu hosi Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL, sigla portugés) ho montante totál millaun $350.

Levantamentu dahuluk iha fevereiru 2021 ho montante millaun $200 no levantamentu daruak iha 28 abríl 2021 ho montante millaun $150.

Jornalista: Antónia Gusmão

Editora: Julia Chatarina

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here