Moras matan.Ilustrasaun

DILI,12 Outubru 2020 (TATOLI)-Xefe Sentru Nasionál Matan Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Balmeiro Jerónimo, informa durante fulan-agostu to’o setembru ne’e, nia parte fó ona tratamentu ba pasiente ho problema matan hamutuk ema  3.126

Pasiente matan 1.474 mak halo tratamentu durante fulan-agostu no fulan-setembru iha pasiente 1.652 ne’ebé maihosi Munisípiu 12 inklui Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA).

”Iha fulan agostu moras katarata ne’ebé halo operasaun iha Sentru Nasionál Matan hamutuk 48 ba operasaun ki’ik sira mak termu médiku nian dehan pterygium hanesan matan uat ne’ebé mosu to’o matan metan, no ida seluk mak hanesan labarik ki’ik sira halimar iha eskola mak dalaruma lapizeira mak kona ida ne’e hamutuk 29 mak mai halo operasaun iha fulan agostu ho totál 77,” Balmeiro Jerónimo, informa ba Tatoli iha HNGV, segunda ne’e.

Maibé iha fulan-setembru, Sentru Nasionál Matan halo operasaun ba pasiente ho kategoria matan katarata hamutuk 48 no operasaun ba matan uat sira hamutuk 29, no totál pasiente hamutuk 77.

Nia esplika pasiente matan katarata ka matan laran mutin maioria sofre husi ema ho idade avansadu tanba kauza ida ne’ebé maka kontribui maka moras tensaun no ran midar, inklui fatór jenétika husi família.

Kona-ba bebé sira ne’ebé maka moris mai ho problema matan, nia esplika inan sira konsumu hahán la seguru durante gravida.

“Fatór idade 50 no 60 ba leten katarata ne’e mosu, fatór seluk ba matan mak hanesan pterygium ba matan uat ne’ebé mak iha matan laran mean no uat ne’e moris to’o matan fuan metan ne’e mak nia fatór determinante mak ema ne’ebé servisu iha liur hanesan loron manas kona beibeik hanesan peskadór, agrikultór ne’ebé mak kuaze sira-nia moris iha loron manas ida ne’e mak kauza no kria moras matan uat ne’e iha,” nia dehan.

Atu prevene moras matan ho tipu pterygium, nia suzere ba populasaun ne’ebé servisu iha loron manas laran tenki uza oklu metan no sapeo hodi proteze matan.

Tanba tuir nia to’o oras ne’e seidauk iha ai-moruk atu halo tratamentu ba pasiente matan katarata, no meiu prevensaun ida maka uza oklu metan hafoin halo operasaun.

“Atu prevene moras katarata ne’e ba bebé sira mak sei iha inan-nia kabun laran inan sira tenki konsumu hahán ne’ebé mak iha nutriente liu hahán vitamina A para moris mai matan ne’e saudavel nafatin no ida seluk mak pterygium ne’e mak uza oklu metan no sapeo ida ne’e de’it bele prevene ona moras ida ne’e,” nia hateten.

Durante ne’e, Sentru Nasionál Matan sempre distribui oklu ho gratuita ba pasiente matan hafoin halo operasaun. “Se komunidade sira mak hakarak hola oklu metan ida ho folin la hanesan balun $3 balun balu $6 no balun to’o $10 ba leten konforme nia modelu ne’ebé mak ita hakarak,” dehan Balmeiro Jerónimo.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór :Agapito dos Santos

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here