Kondisaun Uma Tradisionál “ Le'e-Iaval” Munisípiu Lautém. Imajen/Espesiál

DILI, 20 jullu (TATOLI) – Lautém-oan ne’ebé serbisu iha Reinu Unidu deside kria komisaun eventuál iha 12 jullu 2020 hodi mobiliza angariasaun fundu no deklara ona prontu apoiu re-konstrui uma-tradisionál Lautém “Le’e-Iaval” ne’ebé daudaun ho kondisaun grave ona.

Uma-tradisionál ne’e lokaliza iha aldeia sentrál Suku Fuiloru, Postu Administrativu Lospalos, Munisípiu Lautém, ne’ebé sai símbolu uma-tradisionál Timor-Leste.

Koordenadór Komisaun Eventuál konstrui Le’e-Iaval, Hugo Sanches Viana, informa misaun  harii ekipa servisu ne’e atu halibur Lautém-oan sira iha Reinu Unidu atu hala’o angariasaun fundu no apoia ba re-konstrui Le’e-Iaval to’o remata.

“Ita-nia uma tradisionál ne’e tuan, dodok no abandonadu, ne’ebé maluk Lautém-oan iha diáspora iha hanoin atu enkoraja malu ho objetivu atu soe hamutuk osan atu apoia harii filafali uma-tradisionál Lautém ne’e,” tenik Koordenadór ne’e ba Agência Tatoli, liuhosi mídia sosiál, segunda ne’e.

Daudaun ne’e, tuir estimasaun totál populasaun Lautém-oan ne’ebé hela iha Reinu Unidu kuaze na’in-1.500 inklui labarik sira.

Nia haktuir, uma-tradisionál Lautém ne’e la’ós hanesan arte no dezeñu de’it, maibé harii kedan husi beiala sira hanesan símbolu no kultura haburas moris, domin, dame no hamutuk hodi iha koñesimentu no resposbilidade ne’ebé iha nanis ona hodi dezenvolve-an no nasaun.

Tuir nian, Le’e-Iaval harii hosi materiál orijinál hanesan ai, fatuk, nú-tahan, tali tua metan no seluk tan (via, fara-ete, haraku, mataru no lilir-pokilu, sigla Fataluku) ho tipu “Rakan Totol Fitu” hodi hamahon-an ba ema hotu atu hetan matak malirin hodi moris naruk no barak.

Koordenadór ne’e subliña, intensaun Lautem-oan iha Reinu Unidu kria komisaun eventuál hodi lolo-liman ba malu  atu neon no laran ida harii komisaun hanaran “Le’e-Iaval Lautém” hodi kolabora no kontribui ba prosesu sira hodi aselera re-konstrusaun iha uma-tradisionál.

“Ami forma ona liña koodenasaun no konsultasaun hodi bele hahú ona kolesaun finasiamentu ba re-konstrusaun to’o ramata,” nia akresenta.

Sorin seluk, Segundu-Vise Komisaun Eventuál, Rodolfo Caetano Fernandes, dehan daudaun ne’e ekipa serbisu sira hahú fahe informasaun ba Lautém-oan sira iha Reinu Unidu atu halo angariasaun fundu.

“Uluk iha tempu ita-nia beiala sira harii Le’e-Iaval laiha Estadu ka Governu ida mak ajuda halo, tanba ne’e maka ita iha responsabilidade morál  no obrigasaun hanesan Lautém-oan atu hamutuk harii fila fali,” nia realsa.

Lautém-oan ne’ebé servisu iha Dili mós hahú halo ona diskusaun hodi kria komisaun ida atu hakbesik-an ba Prezidente Autoridade Munisípiu Lautém hodi bele rekolla fundu hotu husi diaspora no rai-laran atu re-konstrui uma-tradisionál ne’e.

Jornalista: Florêncio Miranda Ximenes

Editora: Julia Chatarina

 

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here