Koordenadór Jerál Sekretariadu Konsellu Fundu COVID-19, Januário da Gama. Imajen Tatoli/Egas Cristovão

DILI, 10 juñu 2020 (TATOLI) – Ministériu Finansa (MF) liuhosi Konsellu Jestaun Fundu COVID-19 hein proposta hosi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) hodi hahú halo transferénsia pagamentu subsídiu ba estudante naun bolseiru iha rai-li’ur.

Koordenadór Sekretariadu Konsellu Jestaun Fundu COVID-19, Januário da Gama, relata tuir Dekretu-Lei númeru 21/2020 kona-ba pagamentu subsídiu ba estudante naun bolseiru ne’e determina taxa ba estudante sira iha nasaun 13 mak hanesan Indonézia, Austrália, Portugál, Malázia, España, Filipina, Viename, Índia, Cabo-Verde, Amérika, Tailándia, Tanzania, Brazíl.

“Husi nasaun 13 ne’e dadus benefisiáriu boot liu maka hosi Indonézia hamutuk 1.575 maibé MNEK relata katak dadus ne’e iha posibilidade bele amenta depende karik estudante balun bele reklama hodi rejista, husi Portugál hamutuk 416, Austrália na’in-ualu, Malazia na’in-ualu, Brazíl na’in-34, no nasaun seluk iha oituan,” informa Koordenadór Jerál Sekretariadu Konsellu Jestaun Fundu COVID-19, Januário da Gama ba Agência Tatoli iha ninia kna’ar fatin Ministériu Finansa, Aitarak-Laran, kuarta ne’e.

Husi nasaun hirak ne’e MF halo ona reuniaun konfirmasaun tékniku ho ekipa MNEK, katak nasaun lima mak ne’ebé kompleta ona ninia dadus mak Indonézia, Austrália, Portugál, Malázia no Brazíl, maibé ba nasaun hitu seluk MNEK promete katak sei konklui nune’e pedidu ne’ebé sira aprezenta iha kinta hamutuk nasaun 13, tanba esklui tiha Itália.

Diretór Jerál Planeamentu no Orsamentu MF ne’e hatutan, dadus husi nasaun lima konklui ona maibé nasaun seluk maka seidauk, tanba ne’e MF hein proposta kompleta husi MNEK hodi aprezenta ba Jestaun Fundu hodi halo verifikasaun no aprovasaun.

Iha programa no orsementu ba Fundu COVID-19, Konsellu Jestaun orijinalmente aprova ona tetu ba pagamentu subsídiu estudante naun bolseiru hamutuk millaun $2,4, hafoin MNEK aprezenta katak iha adisionál balun sira presiza, tanba ne’e Konsellu Jestaun aprova tan $800.000 atu bele kompleta adisionál sira ne’ebé propoin, nune’e totál finál alokadu ba subsídiu ne’e hamutuk millaun $3,2.

Kona-ba loron pagamentu depende ba MNEK aprezenta dadus kompletu mai MF maka sei halo konfirmasaun hafoin realiza pagamentu.

Konta bankária ne’ebé uza atuhalo pagamentu Dekretu Lei 21/2020 kondisiona opsaun rua, hanesan bele halo pagamentu liuhosi konta bankária benefisiáriu idaidak ninian no opsaun seluk mak bele transfere liuhosi konta bankária embaixada ka konsul iha rai-li’ur, enkunatu konta bankária ho ninia opsaun sira ne’e depende MNEK maka aprezenta ne’ebé maka fásil liu atu balo transferénsia.

Nia haktuir, parte MNEK informa ona nasaun hitu seidauk enkuadra iha Dekretu-Lei maibé tuir Konsellu Jestaun ida-ne’e seidauk bele tama iha prioridade MF nian tanba MF iha obrigasaun atu halo prosesu pagamentu ba de’it nasaun ho ninia kustu vida ne’ebé determina ona iha Dekretu-Lei númeru 21/2020 ne’e, maibé fora husi ne’e seidauk bele deside tanba ninia baze legál seidauk iha.

Bainhira MNEK hatama ona dadus husi nasaun 13, MF bele halo tranferénsia subsídiu ba estudante naun bolseiru silmutaniamente, maibé depende ba dadus hosi MNEK.

“Depende ba dadus, bainhira MNEK hatama hotu nasaun 13 no prosesu ne’e konklui dala ida, pagamentu semana oin bele realiza ona, tanba ami depende ba proposta MNEK. Tuir konfirmasaun ne’ebé MF halo iha nasaun hamutuk 21, maibé nasaun 14 de’it mak determina iha Dekretu-Lei (ekslui Itália falta nasaun 13) no hitu mak seidauk determina entaun presiza enkuadramentu legál atu halo pagamentu,” nia akresenta.

Intermu kabimentu orsamentu ne’ebé mak iha kompara ho proposta ne’ebé tuir diskusaun tékniku Konsellu Jestaun Fundu COVID-19 halo ho MF haree katak bele iha surplus iha alokasaun orsamentu.

“Tanba ne’e maka MNEK presiza halo verfikasaun loloos, dadus ne’ebé mak iha ne’e bele halo kobertura ona ba estudante sira kada nasaun ka lae,” nia subliña.

MF sujere ba MNEK katak karik estudante sira iha konta bankária rasik bele tau iha proposta, nune’e bele fasilita MF halo transferénsia direita ba konta bankária estudante nian.

Montante subsídiu ne’ebé atribui ba estudante timor-oan naun bolseiru iha estranjeiru bazeia ba kustu moris kada nasaun nian.

Tuir Dekretu-Lei ne’ebé hetan ona promulgasaun katak nasaun sira ne’ebé sidadaun timor-oan rezide atu hetan subsídiu temporária kada fulan mak EUA $1.000, España, Austrália, Portugál no Itália $500, Brazil, Cabo-Verde, Filipina, Malázia, Tailándia, no Vietname sei simu $150, Índia, Indonézia no Tazmania $100.

Jornalista: Antónia Gusmão

Editora: Julia Chatarina

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here