Profesór Eskola Bázika Filiál (EBF)-Halic, Adão de Jesus, foto ho nia estudante sira hamirk iha eskola oin ne'ebé at ona. Imajen/Eugénio Pereira

DILI, 20 setembru 2019 (TATOLI)-Koordenadór Gabinete Jurídiku Ministériu Edukasaun, Juventude no Desportu (MEJD), Hermenegildo Magno informa katak aprezenta ona problema neen ne’ebé ninia ekipa rekolla husi Diretór no Koordenadór eskola sira iha rejionál ba MEJD hodi hetan solusaun.

“Problema sira ne’e fundamentu tebes tanba ajente estadu sira ne’ebé governu koloka ba eskola sira atu aselera dezenvolvimentu edukasaun báziku no sekundáriu iha rejionál ka munisúpiu sira nunka hetan atensaun. Uainhira hala’o diseminasaun kona-ba dekretu lei tolu iha rejionál,” tenik Koordenadór Hermenegildo ba Ajensia TATOLI iha ninia gabineti MEJD, Vila Verde, kinta (18/09/2019).

Koordenadór ne´e informa, MEJD foin mak fasilita de’it motorizada ba diretór eskola ensinu báziku nian. Ba diretór ensinu sekuandáriu to’o agora seidauk hetan.

Motorizada sira ne’e mós dezde 2012 to’o agora la hetan orsamentu manutensaun entaun transporte sira ne’e barak mak kondisaun ladi´ak ona. “Ami tenta hato’o ona ba Dirasaun kompotente Ministériu nian maibé sira dehan orsamentu atu aloka ba manutensaun motor sira ne’e mak la prevee,” relata Koordenadór Hermenegildo Magno.

Nia haktuir, agora diretór ensinu sekundáriu sira to’o agora lahetan apoiu transporte husi MEJD, tuir esplikasaun husi Diretór Nasionál Ensinu Sekundáriu nian katak orsamentu mak laiha. Karik atu sosa mós tenke liuhusi kapitál menór.

Kestaun seluk ne’ebé sai mós problema ba eskola sira mak kona-ba mandatu kargu xefia. Iha diretór balun hahú husi 2012 mai to’o agora sei nafatin asume hela kargu diretór eskola.

“Loloos tuir lei, diretór ida asumi kargu ne’e périodu ida tinan rua de’it depois kuandu hetan konfiansa atu estende tan ba périodu tuir mai lei fó dalan. Maibé, diretór balun husi kedas 2012 to’o agora sei nafatin asumi kargu diretór. Ida ne’e mós tanba Ministériu mak la haree didi´ak,” nia konsidera.

Kestaun seluk, tuir Koordenadór Jurídiku, Hermenegildo Magno mak kona-ba retroativu, to’o agora profesór barak mak seidauk hetan. “Nune’e mós to’o Dirasaun eskola sira nunka halo avaliasaun ba servisu ne’ebé mak orienta husi diretór sira atu nune’e bele haree diretór ne’ebé mak servisu di´ak no ida ne’ebé la servisu di´ak”.

Problema seluk tan, Koordenadór Hermenegildo Magno ho nia ekipa simu mak kona-ba infraestrutura no fasilidade eskola hanesan biblioteka no matéria práktika ba Eskola Téknika Vokasionál nian ne’ebé to’o agora la responde nesesidade estudante sira nian. No ikus liu mak réjime jerál kona-ba saláriu báziku no saláriu espesiál ba diretór sira la transparánsia.

“Husi kestaun sira ne’e, Gabinete Jurídiku konsidera to’o oras ne’e nivel edukasaun sei enfrenta problema barak ne’ebé tenke tau iha konsiderasaun atu nune’e 2020 bele rezolve ona asuntu sira ne’e,” nia hateten.

Entretantu, GJ-MEJD liuhusi ninia planu no programa diseminasaun ne’e konsege habelar ona dekretu lei tolu ba eskola sira mak hanesan dekretu lei númeru 23/2010, dekretu lei númeru 7/2010 no dekretu lei númeru 33/2011.

Diseminasaun ne’e atu ajuda diretór responsável no profesór eskola sira atu kumprende tanba kada eskola sira iha Konsellu Profesór. Ne’ e duni obrigasaun tenke hatene dekretu lei tolu ne’e.

Koordenadór Jurídiku MEJD esplika katak dekretu lei númeru 7/2010 ne’e ko´alia kona-ba réjime jurídiku administrasaun jestaun no sistema ensinu báziku nian. Signifika kna´ar husi diretór hamutuk ho profesór sira inklui koordenadór filiál sira atu tau-matan ba atividade sira ne’e kada loron.

Dekretu lei númeru 33/2011 nian kona-ba réjime jurídiku Administrasaun Jestaun no sistema Ensinu Sekundáriu Jerál no Tékniku Vokasionál nian ne’e atu fó kompeténsia ba Diretór, Koordenadór atu hatene tuir ida-idak nia servisu. Tanba dekretu ne’e rasik fó kompeténsia autonomia ba responsável sira atu jere ho didi´ak atividade iha eskola sira.

Nune’e mós kona-ba dekretu lei númeru 23/2010 ne’e ko´alia kona-ba estatutu karreira ba edukadór infánsia kona-ba profesór Ensinu Báziku no Ensinu Sekundáriu liuliu ba dosente sira.

Ho diseminasaun lei sira ne’e, Gabinete Jurídiku MEJD iha esperansa katak ba futuru entidade eskola bázika no eskola sekundária sira bele komprende ho didi´ak atu nune’e ba oin sira bele servisu hamutuk hodi aselera liután progresu eskola nian.

Jornalista :Tomé Amado
Editór        : Rafy Belo

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here