KomJer Foun Deklara Tinan Ne'e Nu'udar Mudansa Ba PNTL

DILI, (TATOLI) – Komandante Jerál (KomJer) Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) foun, Komisáriu Faustino da Costa, deklara tinan ne’e sei halo mudansa ba PNTL.
“Ha’u deklara 2019 sai ano de (tinan) mudansa ba Polísia Nasionál Timor-Leste”, afirma iha nia diskursu bainhira simu pose ho ninia segundu komandante, Komisáriu Mateus Fernandes, hodi asume mandatu durante tinan haat hahú 2019 to’o 2023 iha ámbitu selebrasaun tinan PNTL ba-dala XIX iha Sentru Formasaun Komoro, ohin.
Nia haktuir mudansa dahuluk mak hametin liután misaun jerál instituisaun PNTL ho ninia funsionamentu tomak tuir konstituisaun RDTL , katak serbí no próteze sidadaun no riku-soin hodi ajuda timoroan oan tomak ba prosesu dezenvolvimentu.
Esperansa seluk hosi mudansa, nia hatutan hadi’a asaun liuhosi programa hakbesik liután seguransa hodi próteze povu iha baze hodi hetan konfiansa no mós partisipasaun polísia iha misaun dame Organizasaun Nasaun Naklibur sira (ONU-sigla inglés) no organizasaun internasionál seluk.
Alende ne’e polítika koezaun mós parte ida atu halo mudansa iha unidade ho asaun koordenada ho prinsípiu visibilidade, envolvimentu no profisionalizmu hodi haforsa liután prezensa iha baze.
“PNTL nia hakarak maka tenke hetan konfiansa hosi ema hotu liuhosi kooperasaun, kolaborasaun no apoiu hosi sistema seguransa nasionál iha dimensaun interna hanesan mós iha relasaun ho rai li’ur, kompromisu nasionál no bilaterál”, tenik tan.
Kona-ba planu reforsa no haforte liután maka dezenvolvimentu institusionál no hametin kooperasaun ho parseiru sira hodi kombate krime trans-nasionál no krime nasionál.
Nia dehan tan alende ne’e iha mós orientasaun transversal lima maka sei implementa durante ninia mandatu.
“Orientasaun lima transversal nian maka halo forsa liután hodi hakbesik aan ba sosiedade presiza halo foun fali programa sira ne’ebé halo daudaun ho sentru iha sidadaun”, realsa tan.
Orientasaun daruak, nia temi mak rekursu umanu ho formasaun ne’ebé adekuadu hanesan meiu hodi kumpre misaun liuhosi planu estrutura. Nune’e orientasaun tuir maka prepara infraestrutura adaptadu tuir akordu ne’ebé populasaun presiza no tuir lei ne’ebé vigór.
Da-haat maka halo revizaun ba planu estratéjiku PNTL hodi avalia progresu implementasaun, buka deteta dezafiu ne’ebé enfrenta.
Orientasaun ikus, nia dehan koopera no kolabora ho instituisaun seluk hanesan F-FDTL no parseiru dezenvolvimentu hodi kombate krime no ameasa rodaviáriu ne’ebé sai preokupasaun.
“Orientasaun lima ne’e ami sei forma liña estratéjia PNTL nian boot ba apoia servisu seguransa no moris di’ak sidadaun”, akresenta.
Governu da-ualu nomeia Komjer no segundu Komjer bazeia ba rezolusaun governu númeru 13/2019, 20 marsu no hetan aprovasaun no en vigór iha loron 27 marsu 2019.
Perfíl Komisáriu Jerál PNTL

Komisáriu Faustino da Costa moris iha suku Maubaralissa, postu administrativa Maubara, munisípiu Likisá iha loron 18 juñu 1974, kaben-na’in, oan hosi Miguel no Joana.
Admisaun ba PNTL iha 27 marsu 2000 hanesan ajente no iha 27 marsu 2001 hetan promosaun diviza ba sarjentu xefe, nune’e mós iha loron 30 outubru promove tan ba inspetór, iha 27 marsu 2010 hetan promosaun diviza ba superintendente xefe no iha marsu 27 marsu 2015 asume ba segundu KomJer PNTL hosi 2015 to’o 2019.
Iha loron 18 novembru 2013 nomeia hanesan komandante inspesaun jerál PNTL iha komandu jerál Dili, asume mandatu hanesan komandante munisípiu Baukau iha 11 abril 2011, komandante departementu justisa komandu jerál iha loron 19 novembru 2010, iha 19 novembru 2007 asume kargu nu’udar xefe departamentu rekursu umanu komandu jerál no adjuntu xefe departamentu ba rekursu umanu iha loron 8 novembru 2004.
Perfíl Segundu KomJer
Segundu KomJer, Komisáriu Mateus Fernandes, moris iha Uatu-carbau Vikeke iha loron 2 marsu 1973, kaben-na’in. Graduadu hosi universidade Indonézia, mestradu siénsia polisiál (jestaun polisiál) iha outobru 2010-maiu 2012.
Iha loron 15 agostu 2018 to’o 2019 nomea nu’udar komandante operasaun PNTL nasionál, loron 6 juñu 2012-8 outobru 2012 hanesan Xefe Interpol Timor Leste.
2008 nomeia ba adjuntu Xefe Estadu ba periodu emerjénsia insidente emboskada hasoru Xefe Estadu (Ramos Horta) no Primeiru-Ministru (Kay Rala Xanana Gusmão), maiu 2007-2009 nomeia ba adjuntu komisáriu polisia operasaun no intervensaun.
Setembru 2005 –marsu 2006 hetan nomeasaun ba ofisiál ligasaun entre PNTL no F-FDTL. Fevreiru 2002-2005 nomeia ba komandante operasaun nasionál, dezembru 2001 nomeia ba komandante munisípiu Vikeke.
Setembru–dezembru 2001 nomeia ba adjuntu komandante munisípiu Baukau no ikus liu iha 2001 nomeia ba Xefe Investigasaun iha munisípiu Vikeke.
Jornalista: Agapito dos Santos
Editora: Rita Almeida

