Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Dili, Don Virgílio do Carmo da Silva. Imajen TATOLI/Egas Cristóvão.

DILI, 24 dezembru 2021 (TATOLI)—Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Dili, Don Virgílio do Carmo da Silva, SDB, husu ba sarani sira atu loke odamatan no janela uma-nian maibé liu-liu loke ida-idak nia fuan atu naroman bele tama no bele kria relasaun di’ak ho ema ne’ebé mukit no terus.

“Ha’u husu ba sarani sira loke odamatan no janela uma-nian maibé liu-liu loke sarani ida-idak nia fuan atu naroman bele tama, hakonu ema ho kondisaun relasionál ne’ebé fresku no rejenera, kapasidade atu bele haksolok ho sira-ne’ebé haksolok no tanis ho sira ne’ebé tanis,” Don Virgílio do Carmo da Silva hato’o mensajen Natál (25 dezembru 2021) no Tinan Foun (01 janeiru 2022) ne’e ba jornalista sira liuhosi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha Câmara Eclesiástica Lecidere, Díli, kuarta ne’e.

Atu haksolok no tanis hamutuk ho ema seluk ne’e, tuir Amo Papa Francisco hateten, sarani sira bele koko duni Natál ne’e nia di’ak ne’e presiza duni iha korajen ho liafuan “Tau ha’unia an hanesan atan ida atu servi no tau ema seluk iha sentru” no “Ha’u mai atu servi la’ós ema atu servi ha’u”.

Nune’e mós, Papa Paul VI hateten mundu ne’ebé ema moris bá ne’e, presiza beleza atu la monu ba dezesperasaun tanba la’ós ida-ne’ebé falsu, iha de’it aparensia ho sasán sira mundu nian ne’ebé dala barak ema preokupa ne’ebé mamuk no buka atu multiplika mamuk ida-ne’e, sarani ida tenke hatene hadook aan hosi buat hirak ne’ebé hafurak de’it hosi li’ur maibé preokupa ho furak beleza ida Maromak-nian ne’ebé hola isin ema-nian.

Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Dili ne’e hateten, iha selebrasaun Natal 2021 ne’e la’ós hanoin konaba saida mak sarani sira presiza maibé sé mak sira hakarak atu hasoru ne’e mak importante.

Tanba, dala barak ema preoukupa ho buat barak maibé la’ós tanba Kristu ne’ebé mak bele kontempla kosok-oan Jesus iha kalan Natal no iha sarani ida-idak nia moris loronloron nian.

Iha espiritu Natál nian ne’e, Santo Padre Francisco hateten ba sarani sira katak furak Natál nian hetan iha jestu ki’ik-oan sira, liuhosi domin ne’ebé konkretu bainhira ema hatene fahe ho sira-ne’ebé kuran no mukit, ema-ne’ebé terus no lakon esperansa.

Maromak halo an ba isin ema-nian, hili emania kondisaun ne’ebé frajil no fraka atu halo niaaan besik ba ema hotu tanba Maromak hakarak hola parte iha ema-nia moris, Nia la moe ho kondisaun emanian no la tauk atu hafo’er an iha isin.

“Na’i ho halo an ba ema hatutan filafali magnifisénsia hosi ninia prezensa iha itania moris loroloron. Maromak nia oan hili fatin fo’er no hakarak halo fo’er an,” Don Virgílio hateten.

Jesus kosok-oan hanesan naroman ki’ik-oan halakon ona nakukun, nune’e naroman ida no esperansa ida mosu iha sira ne’ebé sente mesak, ema hewai, ema la komprende, sira-ne’ebé kanek no triste, tanba Nai Jesus haroman ema iha etapa moris-nian ho nia domin ne’ebé hamanas nafatin ema no presiza duni naroman ida-ne’e.

Hanesan Papa Francisco hanorin ba ema-ne’ebé brani, hodi hatene oinsá haree hodi ultrapasa komudizmu, seguransa ki’ik no kompensasaun ne’ebé halo kloot orizonte atu loke mehi ne’ebé boot, ne’ebé halo moris furak no dignu liután. 

“Nune’e, kalan Santo la para atu sai loron no naroman mai ita. Ita hahú hosi animál nia luhan atu haroman, etapa ba etapa, itania dalan ne’ebé inserta no konfunde, ne’ebé halo ita la’o sala dalan no itania ambiente sira,” Arsebispu ne’e hateten.

Deseza ksolok Natál

Don Virgílio hakarak hato’o deseza ksolok Natál no tinan foun ba ki’ik-oan sira-ne’ebé labele pasa Natál hamutuk ho inan-aman, tanba inanaman sira fahe malu ho Natál ida-ne’ebé laiha familia no laiha domin iha família.

Nomós hato’o ksolok santu Natál ba ki’ik-oan sira-ne’ebé iha Natál ne’ev labele halibur hamutuk ho familia tanba inanaman sira tenke husik hela sira hodi ba buka servisu, buka moris iha rai seluk ka sira-ne’ebé iha hela kadeia, sira-ne’ebé moras hela iha ospitál no mós kosok-oan sira-ne’ebé foin moris mai no liu-liu sira-ne’ebé iha perigu ba moris.

“Kosok-oan ne’ebé latan iha balada han fatin, konvida ita atu hanoin no harohan ba labarik hotu-hotu ne’ebé iha mundu, liu-liu iha rai doben TimorLeste ne’ebé labele goza sirania direitu no dignidade hanesan labarik ida-ne’ebé normal. Ita harohan mós atu inan-aman no adultu sira bele dame malu fali ho kosok-oan sira hotu, ne’ebé tanba sirania arogánsia la permite kosok-oan sira ne’e atu moris, atu itania konsiénsia bele hakmatek, serenu iha Maromak nia futar oin,” Bibi atan ne’e akresenta.

Tanba ne’e, mai aprende atu halo an kiik no iha kiik mak bele halo buat ne’ebé boot. La iha dalan seluk atu hari no hametin paz no armonia bainhira la hatene, lakohi hakruuk no haraik an ba malu, nune’e mós laiha dalan seluk atu evita erusaun no inundasaun bainhira ema la hatene hadomi ambiente ida-ne’ebé di’ak.

“Ho Maromak nia tulun no liuhosi intersesaun Imaculada Conceição, mai ita hotu haka’as an fó liman ba malu, kaer liman hamutuk mehi ba 2022 ida nakonu ho rahun di’ak Maromak ni’an,” Amu Bispu tatoli.

Jornalista : Nelia Fernandes

Editór       : Cancio Ximenes

PUBLISIDADEiklan

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here