Atividade Petrolífera iha kampu Bayu-Undan. Imajen/Conocophillips

DILI, 05 outubru 2021 (TATOLI)–Governu liuhosi Ministériu Finansa (MF) halo ona levantamentu hosi Fundu Minarai to’o iha fulan-setembru 2021 ne’e hamutuk millaun $797,8.

“Levantamentu millaun $797,8 reprezenta 58% hosi totál biliaun $1,3, ne’ebé Parlamentu Nasionál aprova ona. Governu sei hato’o pedidu levantamentu bainhira iha nesesidade atu halo reforsu ba kaixa Estadu,” refere nota ne’ebé Agência TATOLI asesu, tersa ne’e.

Enkuantu, ezekusaun reál Orsamentu Jerál Estadu (OJE) iha trimestre datoluk atinje ona 47%, enkuantu ezekusaun programa esensiál atinje 40%.

Dezempeñu OJE 2021, jeralmente fahe ba kategoria rua hanesan programa boa governasaun no jestaun institusionál ho orsamentu alokadu hamutuk millaun $456,7, programa esensiál entidade sira-nian ho orsamentu alokadu bilaun $1,5, nune’e totál orsamentu retifikativu finál alokadu ba programa kategoria rua hamutuk billaun $2,1.

Notísia relevante: Kapitál fundu petrolíferu Timor-Leste sa’e ba biliaun $19,49

To’o iha kinta (30/09), taxa ezekusaun reál OJE 2021 atinje ona millaun $949,2 ka 47% hosi totál orsamentu biliaun $2,1 no taxa ezekusaun reál ba programa boa governasaun no jestaun institusionál ne’ebé nia objetivu atu sustenta mákina Estadu, ezekuta ona millaun $314,8 ka 69% hosi orsamentu alokadu millaun $456,7.

Taxa ezekusaun reál ba kategoria programa esensiál entidade sira-nia foin mak ezekuta millaun $634,4 ka 40% hosi orsamentu alokadu biliaun $1,5.

“Taxa ezekusaun reál tuir klasifikasaun ekonómiku, a’as liu mak iha kategoria transferénsia públika 74%, tuir kedan ho saláriu no vensimentu 65%, bens no servisu 35%, kapitál menor 14%, no kapital dezenvolvimentu foin mak ezekuta de’it 11%,” nota MF  relata.

Fundu Espesiál COVID-19 ne’ebé mak kria iha tinan kotuk atu responde ba pandemia, to’o iha kinta (03/09), nia ezekusaun reál atinje ona millaun $108,6 ka 38% hosi totál orsamentu retifikativu alokadu millaun $287,6.

Setór Turizmu, Komérsiu no Indústria ne’ebé konsidera hanesan setór importante atubele fó empregu no jere kreximentu ekonomia rai-laran, ninia taxa ezekusaun reál to’o iha 31 setembru 2021, foin mak atinje millaun $4 ka 36% hosi orsamentu alokadu millaun $11, enkuantu setór agrikultura, foin mak atinjr millaun $8,6 ka 29% hosi orsamentu alokadu millaun $29,4.

Ezekusaun iha parte reseita to’o iha kinta (30/09) atinje ona millaun $117,6 ka 63% hosi totál estimativa reseita millaun $187,1.

Taxa ezekusaun OJE 2021 iha nível munisípiu hatudu progresu ne’ebé di’ak tebes, ne’ebé to’o kinta ne’e, iha munisípiu lima mak nia ezekusaun di’ak tebes hanesan munisípiu Lautém (58%), Baucau (56%), Ermera, Ainaro no Manufahi (55%), ne’ebé progresu ezekusaun ne’ebé di’ak ne’e sei kontinua fasilita polítika desentralizasaun Governu nian.

Jornalista : Antónia Gusmão

Editora      : Julia Chatarina

PUBLISIDADEiklan

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here