Iha tinan 1999, Líder Rezisténsia, Leandro Isaac, hasoru malu ho Prezidente Conselho Nacional Resistência Timorense (CNRT), Xanana Gusmão. Imajen/espesiál.

DILI, 27 agostu 2021 (TATOLI)—Eis Líder Rezisténsia, Leandro Isaac, hateten loron Konsulta Populár 30 agostu 1999 no 30 agostu 2021 halo ona tinan 22, maibé povu maioria sei moris ho injustisa sosiál.

Mia hateten, rezultadu hosi referendu iha 30 agostu 1999 Povu Timor-Leste maioria deside ba ukun rasik an (%78,5), katak Povu Timor-Leste rejeita autonomia ne’ebé Indonézia propoin, hakarak hili mak independénsia formál.

Notísia Relevante: Tinan 1999, Xanana Gusmão orienta FALINTIL hakmatek

 

Eis membru Parlamentu Nasionál, Leandro Isaac.

“Tinan 20 ita ukun an ho prosesu ne’ebé naruk, ikus ho referendu 30 agostu 1999 ne’ebé fó direitu ba povu determina destinu mak povu hili ukun rasik an. Atu restaura hikas ita-nia ukun rasik-an ne’ebé proklama iha 28 novembru 1975. Ne’e faktu no loos ona. Maibé ida-ne’ebé laloos mak ita-nia líder sira inklui mós ha’u, ne’ebé iha 1999 ita bosok povu katak ukun-an ita sei garante justisa sosiál 100% ba ita-nia povu. Maibé, agora maibé povu maioria sei moris ho injustisa sosiál,” Leandro Isaac informa ba Agência TATOLI liuhosi telemovel, sesta ne’e.

Eis Deputadu ne’e esplika, justisa sosiál tenke garante ba povu katak iha rikusoin rasik hanesan ba hotu-hotu, ida-ne’e la hetan tanba ne’ebé tau-an no foti-an nu’udar líder povu rai ida-ne’e bosok povu.

“Ami bosok iha tempu ne’ebá, katak ukun-an mak fó buat hotu-hotu ba povu ida-ne’e mak justisa sosiál ne’e. Promete oioin ba ita-nia povu, promete ospitál di’ak ba ita-nia povu, ekonomia di’ak ba ita-nia povu. Saida mak akontese iha ohin loron,” nia kestiona.

Nia konfirma Xanana Gusmão nia liafuan iha 2020 ne’ebé hateten, tinan 10 tán povu Timor-Leste sei mate tanba povu kiak, mate tanba dezempregu, mate tanba korrupsaun, entaun kaer ukun durante tinan 12 ne’e halo saida de’it ho Orsamentu Jerál Estadu (OJE) biliaun $14 ne’e.

Iha entervista eskluzivu ida ne’ebé hala’o iha 24 agostu 2020 ho Leandro Isaac hateten, polítiku diferensa ideia sei hanaruk tan povu nia sofrementu tanba partidu polítiku sira kontinua defende idak-idak nia ideolojia.

“Ami na’in-rua hemu tua ne’e to’o iha klaran, nia (Xanana) dehan hanesan ne’e ba ha’u.  Leandro, ita na’in-rua nia diferensa hanoin mak ita na’in-rua sei hanaruk povu nia sofrementu. Nusá mak ita na’in-rua nia diferensa ne’e la rai tiha hodi liberta uluk povu ida-ne’e. Maibé pronto, katuas Xanana dehan nune’e ha’u hakruuk. Ha’u dehan; ‘Loos. Ita na’in-rua nia diferensa halo naruk povu nia sofrementu’. Ok, ha’u simu no ha’u fila-fali mai CNRT iha fulan juñu, jullu 1999,” Leandro Isaac hateten. 

Iha tempu invasaun Indonézia nian povu Timor hasoru sofrementu barak tebes, balun hetan torturasaun to’o mate. Ho sofrementu ne’e halo líder forsa polítiku sira tuur la hakmatek tanba lakohi haree no rona povu mate tanba ne’e organizasaun polítika sira buka meiu hodi fó solusaun ba problema Timor nian.

Líder Rezisténsia, Leandro Isaac haktuir CNRT nia istória naruk tebes hahú bainhira Xanana harii CNRM, antes CNRM ne’e CNRN, ne’ebé UDT no FRETILIN hala’o tiha ona konsellu nasionalista ida iha diáspora, iha momentu ne’ebá lideransa UDT nian mak Moises do Amaral, tuir loloos hakotu tiha ona diferensa entre UDT ho FRETILIN iha Guerra sivíl ne’e nia laran, só ké lato’o iha Timor.

Entaun mosu Conselho Nacional Resistênssia Maubere (CNRM) ne’ebé Xanana harii ho Ramos Horta, sira-nia esforsu ne’e barak, sira-nia proposta ne’e barak maibé falla totál tanba proposta balun Indonézia la simu, balun timor-oan rai-na’in mós la simu, liu-liu sira iha diáspora mós la simu.

Ikus mai Xanana Gusmão Indonézia kaer ba Cipinang entaun Xanana muda ninia persepsaun, husik ona CNRM no muda ba CNRT tanba T ne’e ejizénsia UDT nian katak matebian João Carrascalão ejize halakon M (Maubere) tau T (Timorense), Timoroan hotu-hotu hamutuk ba ukun rasik-aan.

Notísia Relevente: Xanana Gusmão: “Ita na’in-rua nia diferensa sei hanaruk povu nia sofrimentu”

Jornalista : Evaristo Soares Martins

Editór       : Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here