Deputada Bankada PLP, Maria Angelina Sarmento Lopes. Imajen/Egas Cristovão

DILI, 27 maiu 2021 (TATOLI)—Bankada Partidu Libertasaun Populár (PLP) ezije Governu aselera moratóriu kréditu no subsídiu ba povu iha aplikasaun serka sanitaria no konfinamentu obrigatória tanba limita ona ema hotu nia movimentu.

“Iha ema barak mak hakilar dehan di’akliu hapara ona serka sanitária no konfinamentu obrigatóriu maibé medida ida-ne’e tenke aplika nafatin. Maibé, buat ida ita presiza ejize ba Governu maka presiza aselera prosesu sira ligadu ho pagamentu no subsídiu sira-ne’ebé apoia ba família kbiit laek sira, fornese ai-haan ba ema-ne’ebé presiza, konstroi fali uma ho karáter emerjénsia ba ema sira-ne’ebé sofre inundasaun,” Deputada Bankada PLP, Maria Angelina Lopes Sarmento, ko’alia iha resintu Parlamentu Nasionál, kinta ne’e.

Nia husu aselera subsídiu ba ema sira-ne’ebé fila-liman, taxista no motorista mikrolete sira no ema sira-ne’ebé atu kréditu iha banku tanba medida sira parlamentu aprova no promulga ona hosi Prezidente Repúblika liuhosi Orsamentu Retifikativu (OR).

“Medida sira-ne’e ami aprova ona iha Orsamentu Retifikativu, agora Governu mak tenke aselera prosesu ne’e. Signifika serka sanitária no konfinamentu obrigatóriu ka domisiliáriu ne’e tenke kontinua mantein, maibé tenke fasilita ema sira-ne’ebé bainbain fila-liman mak bele hetan fós karon-ida, mina litru-ida. Buat sira-ne’e mak Governu tenke providénsia lalais,” Vise-Prezidente PN ne’e fó hanoin ba Governu.

Nia argumenta, la’ós aplikasaun serka sanitária no konfinamentu obrigatória mak laloos, maibé mekanizmu atu asegura ema bele konsumu loron no kalan mak importante iha situasaun atuál tanba limita tiha ona ema-nia movimentu.

Vise-Prezidente Nasionál ne’e lamenta ho resposta Governu nian ne’ebé tarde tanba orsamentu aprovadu no promulgadu maibé oras ne’e governu foin rekolla dadus tún sa’e.

“Loloos Governu halo kedas aprezentasaun kona-ba dadus sira iha aprezentasaun proposta orsamentu retifikativu, maibé orsamentu promulgadu tán tiha ona mak foin rekolla. Entaun iha situasaun ida-ne’e, ministru sira tenke orienta ona tékniku sira aselera,” nia lamenta.

Loloos ne’e, bainhira Prezidente Repúblika promulga ona orsamentu retifikativu, Governu tenke ezekuta kedas nune’e povu labele hakilar beibeik.

“Ita-nia problema mak ida-ne’e, Governu sei lori prosesu ida-ne’ebé neineik liu. Tékniku sira tenke book lalais hodi providénsia kedas dadus, nune’e orsamentu promulgadu avansa ba ezekusaun, sé lae ema hakilar nafatin, ne’e mak ema dehan hapara tiha serka sanitaria ne’e,” nia akresenta.

Nia hatutan, Governu aplika ona serka sanitaria no konfinamentu entaun Governu mak tenke fornese buat hotu ba povu.

“Ha’u hanoin ministru idak-idak iha kompeténsia atu orienta nia diretór sira atubele kolabora no koopera, Governu tenke book-aan lalais. Tanba ita la’ós serbisu ba ita-nia aan, ita serbisu ba povu ida-ne’e,” Deputada Bankada PLP ne’e hateten.

Nia subliña, iha situasaun atuál labarik barak mak la toba ho kondisaun di’ak, labarik barak mak la asesu hahan ne’ebé di’ak tanba efeitu hosi serka sanitária ne’ebé limita ema-nia espasu.

“Ha’u hanoin problema ne’e ministériu sira tenke iha kapasidade lideransa atu jere ministériu tuir tempu ne’ebé mak iha. Katak iha momentu povu nia ejizénsia ita responde ho pontuál, ne’e mak ita koko duni ita-nia kapasidade lideransa. Tan ne’e mak parlamentu nasionál krítika uitoan tanba Governu nia medida sira lentu liu,”  nia afirma.

Entretantu, totál Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 ne’ebé aprova hosi Parlamentu Nasionál no promulga hosi Prezidente Repúblika ho montante biliaun $1.895 no aumenta ho millaun $135 liuhosi Orsamentu Retifikativu sa’e ba biliaun $2.1 ($2,030,299,999.98).

Nune’e koloka millaun $229,7 ba saláriu no vensimentu, millaun $573,4 ba bens no servisu, millaun $716,0 ba transferénsia públika, millaun $55,1 ba kapitál menór no millaun $358,4 ba kapitál dezenvolvimentu. Nune’e aumenta tán ho millaun $223,8 sa’e ba biliaun $2.1.

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes  

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here