Embaixadór Nova Zelándia iha Timor-Leste, Philip Hewitt. Imajen TATOLI/Evaristo Soares Martins

DILI, 06 maiu 2021 (TATOLI)-Embaixadór Nova Zelándia mai Timor-Leste, kinta ne’e, fó apoiu fundu $200.000 ba Programa Ai-han Mundial Nasoins Unidas (PAM) hodi responde ba uma-kain sira ne’ebé afetadu hosi inundasaun iha Timor-Leste.

“Nova Zelándia parseira ho PAM iha tempu naruk no ajuda umanitária ida-ne’e nu’udár ami nia prioridade. Propagasaun COVID-19 nian iha Timor-Leste no inundasaun ne’ebé foin lalais akontese difikulta feto no labarik sira atu asesu ai-han ne’ebé adekuadu no nutritivu. Ho kontribuisaun ida-ne’e, ami sei bele sustenta vida uma-kain sira ne’ebé moris iha kondisaun emerjénsia,” Embaixadór Nova Zelándia, Philip Hewitt hateten liuhosi komunikadu imprensa ne’ebé Agência Tatoli asesu.

Diretór PAM Dageng Liu hatutan, iha loron 04 abríl 2021, nasaun izlandeza ho totál populasaun 1.3 millaun mak afetadu hosi udan maka’as no inundasaun. Nune’e mós Timor-Leste hosi munisípiu 12 inklui Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), hamutuk uma-kain hamutuk rihun 25 maka afetadu hotu no hosi porsentu 83 ne’e iha kapitál Dili.

Bazeia ba monitorizasaun PAM hatudu katak, hosi inundasaun ne’ebé estraga área boot iha agríkola halo aumenta folin marjinál kuaze iha produtu ai-han sira nian, folin sira hosi produtu iha ona tendénsia aas tebes iha tinan ikus ne’e tanba COVID-19 no nia impaktu iha rede abastesimentu iha nivel globál no rejionál. Ezemplu folin atuál foos importadu, besik porsentu 10 aas liu fulan neen liubá no porsentu 20 aas liu tinan ida liubá.

“Finansiamentu hosi Nova Zelándia ne’e mosu iha momentu krítiku bainhira seguransa ai-han ba povu Timor-Leste nian hetan ameasa hosi jeopardies/perigozu dupla COVID-19 no mudansa klimátika, tanba ho rai agríkola barak ne’ebé sei nakonu ho bee, ita hasoru kolleita aat liu iha kolleita batar no produtu agríkola sira seluk,” Dageng Liu tenik.

Haree ba situasaun sira ne’e nia dehan, Timor-Leste presiza tulun hosi komunidade internasionál hodi prevene hamlaha no taterus tanba Timor-Leste iha númeru subnutrisaun ne’ebé aas liu iha Ázia no Pasífiku.

“Kontribuisaun Nova Zelándia apoiu ba PAM ne’e sei permite ba PAM hodi sosa biskoit, enerjia ne’ebé riku ho vitamina no minerál ba inan isin-rua no inan fó-susu, sei distribui ba Ministériu Saúde no Sekretariadu Estadu Protesaun Sivíl. Finansiamentu ne’e sei fasilita mós kontrolu kondisaun nutrisaun entre uma-kain sira ne’ebé sujeitu ba ma-nutrisaun, no mós ajuda Ministériu Saúde transporta materiál nutrisaun emerjénsia sira hosi Dili ba distritu sira,” nia hateten.

Jornalista       : Arminda Fonseca

Editór             : Francisco Simões

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here