Deputada CNRT, Carmelita Caetano Moniz. Imajen/Dok. TATOLI

DILI, 22 marsu 2021 (TATOLI)—Membru Parlamentu Nasionál, Deputada Carmelita Caetano Moniz, rekuñese la’ós fasil halo revizaun ba Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL) tanba presiza konsensu hosi partidu polítiku sira-ne’ebé hetan asentu parlamentár.

Eis Prezidente Komisaun A (Justisa no Konstitusionál) ne’e fundamenta, konstituisaun RDTL fó dalan halo revizaun depois implementa tinan neen (6).

Notísia Relevante: Revizaun ba Konstituisaun RDTL depende ba vontade polítika iha PN

“Agora ita seidauk halo revizaun tanba iha konstituisaun mós iha kritéria balun ne’ebé ita tenke prenxe. Rekezitu ida-ne’e mós la’ós fasil, rekizitu ida-ne’e presiza tebes konsensu hosi partidu polítiku sira-ne’ebé hetan asentu parlamentár hodi prenxe korum,” Deputada Carmelita Caetano Moniz, informa ba jornalista sira, relasionl ho aniversáriu Konstituisaun RDTL ba dla-19, iha resintu Parlamentu Nasionál, segunda ne’e.

Nia observa durante implementasaun iha tinan 19 (besik tinan 20) nia laran iha obstákulu balun ne’ebé hasoru tanba konstituisaun ne’e fó fleksibilidade ba ema hotu atu halo interpretasaun tuir idak-idak nia hanoin no aat liután tuir idak-idak nia hakarak.

Nia hatutan, haree katak implementasaun konstituisaun ne’e di’ak, so ké seidauk másimu tanba dalaruma interpretasaun tuir ema idak-idak nia hakarak entaun fó impaktu tiha ba dezenvolvimentu, tanba interpreta tuir idak-idak nia interese no gostu.

Tanba, tuir nia, interpretasaun loloos tenke tuir konstituisaun rasik ko’alia no labele sees. Interpretasaun loloos ne’e, nia dehan, ema na’in-88 ne’e mak tenke esplika loloos liuhosi sira-nia filozofia tanba sira mak aprova no asina Konsituisaun RDTL ne’e.

Nia akresenta, artigu balun presiza duni atu halo alterasaun hodi akresenta tán liafuan balun para ema hodi interpreta tuir dalan loloos bazea asembleia konstituente sira hanoin, sira-nia filozofia iha momentu ne’ebá.

Maibé nia dehan, iha faze rekonstrusaun estadu, sei hasoru obstákulu, maibé importante mak obstákulu ka problema interpretasaun konstituisaun ne’e labele fó impaktu vida nasaun nian liuliu impaktu ba moris povu nian.

Iha parte seluk, Deputada Bankada CNRT ne’e nota katak durante implementasaun iha ‘violasaun’ ba konstituisaun.

“Ne’e tuir Bankada CNRT hosi partidu CNRT, ami haree katak iha violasaun ba Konstituisaun RDTL, ne’e tuir ami-nia pozisaun maibé iha parte seluk mós dehan la viola. Ne’e mak ha’u hateten fleksibilidade interpterasaun tau iha kestaun iha nia implementasaun tanba parte A no B interpreta la hanesan, entaun laiha interpretasaun ne’ebé hanesan ba artigu balu iha konstituisaun RDTL,” nia argumenta.

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here