Prezidenti Parlamentu Nasional, Aniceto Guterres Longuinhos Lopes Imajen Tatoli/Antonio Goncalves.

DILI, 17 marsu 2021 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN) sei halo Lei ida hodi obriga Governu halo mudansa iha polítika públika tanba durante ne’e reprezentante povu sira hakilar de’it maibé Governu la kumpre.

Prezidente Parlamentu Nasionál, Deputadu Aniceto Longuinhos Guterres Lopes hola ona inisiativa ne’e hafoin lidera meza prezidénsia iha fulan-maiu 2020 liubá.

Durante lidera prezidénsia, Aniceto Guterres nota katak problema nesesidade povu nian iha baze hahú hosi Primeiru Governu Konstitusionál to’o oras ne’e laiha mudansa.

Situasaun ne’e mak enkoraja Aniceto Guterres  hola inisiativa ne’e no inisiativa ne’e rasik haruka ona ba Bankada Parlamentár no Prezidente Komisaun Espesializada Permanente sira atu hanoin lisuk nune’e sai ba guia ba fiskalizasaun atividade parlamentár nian.

Prezidente Parlamentu Nasionál propoin inisiativa ne’e atu plenária aprova rezolusaun ida ka lei ida, nune’e sai matadalan ba vizita fiskalizasaun.

Tanba Prezidente Parlamentu Nasionál ne’e hakarak kualkér vizita fiskalizasaun tenke ho efetiva, labele fiskaliza ho apenas de’it.

“Ita bele ba hola desizaun sira-ne’ebé bele vínkula Governu politikamente liuhosi rezolusaun no mós bele liuhosi lei. Problema sira-ne’ebé ita identifika kuandu Governu la fó solusaun ka la halo-tuir ka la muda, ita bele hola inisiativa halo alterasaun ka estabelese diploma legál ruma obriga Governu. Pelumenus ita tenke haree mudansa iha polítika públika, ne’e laiha tanba saida. Ita hakilar ba Governu halo depois halo hotu tiha para ona, no problema kontinua nafatin,” Prezidente Parlamentu Nasionál ne’e ko’alia asuntu ne’e bainhira hala’o reuniaun ho Prezidente Komisaun Espesializada Permanente sira iha plenária, Parlamentu Nasionál, kuarta ne’e.

Nia hakarak fiskalizasaun ida mais efetiva no aprezenta ho solusaun tanba durante ne’e ba vizita fiskalizasaun, fila-fali mai halo tiha relatóriu no halo leitura depois lahatene ninia segimentu halo nusá.

Nia fó ezemplu, problema infraestrutura ne’e komesa hosi Primeiru Governu Konstitusionál to’o agora maibé Governu la fó solusaun nafatin ka laiha mudansa.

“Laiha problema seluk, tanba saida mak problema ne’e kontinua beibeik hanesan ne’e. Se Governu la hadi’a entaun ita tenke obriga ho diploma legál ruma hodi sira bele halo-tuir, ne’e mak hamosu inisiativa lei,” nia dehan.

Deputadu Aniceto Guterres hamosu inisiativa ne’e hola inisiativa ne’e tanba halo tiha ona análize no avaliasaun ba atividade fiskalizasaun sira dezde lejizlatura dahuluk  to’o agora.

“Ita-nia sistema fiskalizasaun ne’e mós la muda tanba durante ne’e ita hatene hakilar de’it, maibé loloos ne’e ita iha podeer atu hadi’a no fó solusaun tanba ita iha podér fiskalizasaun maibé ita mós iha podér lejizlativu. Problema sira-ne’ebé ita identifika ne’e ninia solusaun halo nusá, depois ita husik nonook de’it, ita hanesan pemadam kebakaran, iha problema ita ba haree, ita ba vizita depois mai halo relatóriu depois akaba,” nia dehan.

Entretantu Prezidente Komisaun A ne’ebé trata asuntu Justisa no Konstitusionál, Deputadu Joaquim dos Santos ‘Boraluli’, fó hanoin katak di’akliu inisiativa ne’e liu lei únika ida, nune’e governasaun bele troka maibé kontinua nasaun.

“Se ho rezolusaun de’it entaun Governu ida bele la uza, ita bele halo lei únika ida,” Prezidente Komisaun A ne’e argumenta.

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here