Diretór Luta Hamutuk, José Alves (daruak hpsi liman-kuana). Imajen TATOLI/Osória Marques.

DILI, 19 fevereiru 2021 (TATOLI)—Luta Hamutuk (LH) ho komunidade Suku Hera ezije ba kompañia Sinohydro Corporation ne’ebé halo konstrusaun estrada dirasaun Dili-Baucau atu hadi’a bee possu ne’ebé mak kompañia ne’e sobu.  

“Ami hosi Luta Hamutuk ho komunidade Suku hera Aldeia Sukaer-Laran ho família uma-kain hamutuk 15, ezize no husu ba kompañia kontrusaun estrada dirasaun Dili-Baucau atu hadi’a bee posu, nune’e sira bele konsumu bee-moos tanba sira laiha ona kbiit atu sosa bee hodi nesisita ba sira-nia nesesidade loro-loron nian,” Diretór Luta Hamutuk, José Alves, hateten liuhosi konferénsia imprensa iha salaun Luta Hamutuk, Faról, Dili, sesta ne’e.

Diretór Luta Hamutuk ne’e, reforsa kompañia kee hela bee-moos iha Hera maibé sira entrega fali ba rai-na’in ida iha Hera, depois komunidade uma-kain 15 kuru mak  sira tenke selu osan ba rai-na’in ne’e.

“Sira baku hela bee iha Hera, maibé kompañia entrega ba rai-na’in ida iha ne’ebá depois bainhira komunidade sira ba kuru entaun sira tenke selu osan fulan-fulan ba rai-na’in ne’e,” nia dehan.

Maibé, nia dehan, antes ne’e komuidade Hera konsumu de’it ba bee merak, depois iha loron 15 agostu 2019, Luta Hamutuk halo intervensaun no pasa kedas informasaun ne’e ba mídia sosiál no parte Falintil-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) direta halo interven hodi fornese fali bee-moos ba komunidade Hera, no sira uza rasik meiu mak ba kuru bee.

“Entaun, ami-nia kestaun mak ne’e? Bainhira mak kompañia hadi’a fali bee posu ne’ebé mak sira sobu tiha ne’e. Se komunidade selu bee ne’ebé mak sira kuru iha rai-na’in ne’e, kompañia mak tenke selu tanba sira mak sobu tiha ema-nia bee possu,” nia alerta.

Nia hatete, sei hato’o kestaun ne’e ba iha Comissão Antí Corrupção (CAC) hodi investiga tuir tanbasá mak kompañia lakohi ba hadi’a komunidade nia bee posu ne’e, no keta iha buat ruma iha kotuk karik CAC preiza buka tuir.

Entratantu, komunidade Hera, Júlio Pires hatutan se kompañia mak la responsabiliza mak sira kontinua ezije to’o hetan rezultadu pozitivu hosi sira-nia hahalok ne’ebé sobu tiha mak lakohi monta fali kanu.

“Molok sira ba sobu kanu bee-moos nian, sira dehan mai ha’u nune’e, ami sobu tiha depois estrada pronu mak ami monta fila-fali. Maibé realidade estrada finaliza tiha, sira la monta. Ha’u rasik ba tuir sira no dehan maibé sira nunka fó resposta ida ba ami. Tanba ne’e, ami ezije nafatin ba sira to’o hetan resposta hosi sira,” nia hatete.

Nia dehan, daudaun ne’e sira konsumu bee-moos iha HEINEKEN oin ne’e no iha komunidade balun tenke sosa bee mak hodi uza. Maibé, forsa laiha ona atu moris ho bee ne’ebé mak sosa hela de’it tanba ami laiha kbiit ona.

“Ami fulan-fulan tenke hatama osan ba rai-na’in iha Hera tanba kompañia entrega fali bee ba rai-na’in, nune’e fulan ida ami hatama dolar 20. Ami kontratu ho rai-na’in hodi fulan-fulan tenke setór osan,” nia hatete.

Finansiamentu ba projetu reabilitasaun estrada Dili-Manatuto-Baucau ne’e maihosi Orsamentu Jerál Estadu nian no mós hosi fundu ne’ebé Governu Timor-Leste empresta hosi Governu Japaun liuhusi Japan International Cooperation Agency (JICA) [Ajénsia Japaun nian ba Kooperasaun Internasionál].

Obra reabilitasaun nian ne’e fahe ba trosu rua: ida uluk maka hosi Dili ba Manatutu, hahú iha loron 30 fulan-jullu tinan 2016, iha Hera (Dili) no sei ramata iha loron 25 fulan-abríl tinan 2019, iha ponte Lakló (Manatutu) ho nia naruk mak kilómetru 48,74.  Empreza ne’ebé kaer obra ne’e mak Sinohydro Corporation Limited hosi Xina ho kustu totál hamutuk $48.314.975,87. 

Trosu daruak mak hosi Manatutu ba Baukau, sei hahú iha loron 18 fulan-agostu tinan 2016, iha Lakló (Manatutu) no sei remata iha loron 14 fulan-maiu tinan 2019, iha Munisípiu Baukau. Trosu ida ne’e naruk maka kilómetru 57,702. Empreza ne’ebé kaer obra ne’e maka Shanghai Construction (Group) General Co., Ltd. hosi xina ho kustu totál ba obra ne’e hamutuk $59.287.453,55.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here