Reprezentante jornalista na'in-32 esklarese razaun petisaun ba Komisaun A (Justisa no Konstitusionál), tersa ne'e. Imajen TATOLI/Evaristo Soares Martins.

DILI, 06 janeiru 2021 (TATOLI)—Prezidente Komisaun A (Justisa no Konstitusionál), Deputadu Joaquim dos Santos, konsidera petisaun ne’ebé aprezenta hosi jornalista na’in-32 ajuda deskobre prosesu eleisaun hili Virgílio da Silva Guterres ba Conselho de Imprensa (CI) la tuir Lei Komunikasaun Sosiál.

Notísia Relevante: Petisaun Jornalista na’in-31 halo PN adia eleisaun ba membru Conselho de Imprensa

Iha loron 4 fulan-jullu 2020 liubá Asosiasaun Jornalista Timor-Leste (AJTL) hala’o konferénsia ida ne’ebé organiza hosi Conselho de Imprensa (CI) hodi hili Virgílio Guterres ba tuur iha CI ba períodu 2020-2024.

Prezidente Komisaun A, Deputadu Joaquim dos Santos, esplika komisaun bolu petisionáriu sira hosi jornalista timoroan sira mai atu klarifika sira-nia problema relasaun ho petisaun ne’ebé hato’o ba Parlamentu Nasionál.

“Sira-nia petisaun ne’e ajuda ita atu hadi’a bele deskobre buat balun laloos liuliu liga ba lei komunikasaun sosiál, atu-bele hadi’a no buat sira-ne’ebé di’ak ona, ne’e ita kontinua asegura para kna’ar jornalístiku ne’e bele sai di’ak liután iha ita-nia rain doben Timor-Leste ne’e,” Prezidente Komisaun A informa ba jornalista sira, hafoin rona aspirasaun petisionáriu sira iha Parlamentu Nasionál, kuarta ne’e.

Nia dehan, jornalista sira-nia kontestasaun ne’e kona-ba rezultadu konferénsia ne’ebé iha eleisaun ne’e ema hosi li’ur mós envolve iha eleisaun ne’e.

“Komisaun mós haruka uluk karta ba iha Prezidente Conselho de Imprensa, Virgílio da Silva Guteres, husu ninia deklarasaun kona-ba prosesu halo eleisaun ba reprezenta jornalista,” Prezidente Komisaun A esplika.

Joaquim esplika, durante audiénsia komisaun rejista ona sira-nia problema ne’e, aspirasaun hotu liga prosesu konferénsia AJTL nian, liga ba serbisu CI nian, liga ba kontestu jornalista sira-nia pozisaun, liga ba étika jornalizmu no oinsá mak atu ajuda rezolve problema ne’e.

Komisaun A sei aprezente relatóriu ba meza prezidénsia Parlamentu Nasionál atu konsidera aspirasaun sira-ne’e hotu nune’e hadi’a situasaun jornalizmu iha Timor-Leste bazea ba Lei Komunikasaun Sosiál.

Entretantu, Portavós Petisionáriu, Noemio Falcão, hateten razaun hasoru malu ho deputadu sira iha Komisaun A ko’alia kona-ba prosesu eleisaun ba reprezentante jornalista ba Conselho de Imprensa ne’ebé hala’o iha tinan kotuk.

Portavós Jornalista na’in-32 Noemio Falcão. Imajen TATOLI/Evaristo Soares Martins.

“Ami halo petisaun ida mai iha parlamentu hodi kestiona kona-ba prosesu eleisaun ba reprezentante jornalista nian ne’ebe organiza hosi CI no AJTL iha tinan kotuk. Ami kestiona mak legalidade prosesu eleisaun ne’e, tanba regra hotu-hotu CI rasik mak prodús maibé sira viola fali regra ida-ne’e. Tanba ne’e mak ami mai kestiona lori prosesu ida-ne’e mai iha Parlamentu Nasional,” nia hateten.

Nia haktuir, prosesu votasaun iha momentu ne’ebá ne’e la’ós jornalista profísional, la’ós jornalista sira-ne’ebé hetan karteira profísional hanesan lei komunikasaun hateten. Iha lei Komunikasaun Sosiál artigu 17 hatete katak ema ne’ebe iha direitu ba vota ne’e ema-ne’ebe jornalista no hetan karteira profesional hosi CI rasik.

Portavós ne’e hein de’it desizaun saida mak parlamentu foti no sei iha dalan atu lori prosesu refere ba tribunál tanba konforme hosi komisaun A fó sira-nia opiniaun katak prosesu ida-ne’e kuandu halo desizaun ba anulasaun, karik ne’e ninia na’in mak iha tribunál.

“Ami reforsa nafatin opiniaun ne’ebé fo sai tiha ona katak prosesu eleisaun ne’e latuir lei tanba parlamentu liuliu Prezidente Parlamentu Nasionál rasik mak sei fó pose ba reprezentante CI na’in-lima, tanba ne’e ami hanoin prezidente tenke tetu lai molok fó pose,” nia dehan.

Reprezentante jornalista 32 hasoru Komisaun A ne’e kompostu hosi José António Belo, Manuel Pinto, Rita Almeida no Noemio Falcão.

Prezidente Concelho de Imprensa Virgílio da Silva Guterres hato’o ona karta eskrita ba Prezidente Komisaun A iha loron 23 dezembru 2020 ho númeru referénsia 461/PR-CI/XII/2020 hodi resposta petisaun hosi jornalista relasaun ho eleisaun reprezentante jornalista ba CI.

Prezidente Conselho de Imprensa, Virgilio Guterres. Dokumentasaun Tatoli

Iha karta ne’e, Prezidente CI Virgílio da Silva Guterres klarifika ba Komisaun A katak, estatutu CI artigu 17 númeru 8 aprovadu hosi dekretu-lei 25/2015, 5 agostu, estabelese organizasaun da eleisaun kona-ba reprezentante jornalista sira no órgaun komunikasaun sosiál ba iha CI, bazea mós ba regulamentu própriu.

Enkuantu númeru 6 hosi artigu ne’e determina “diretu vota ba reprezentante jornalista sira hotu-hotu ne’ebe abilitadu ho karteira profisionál emitida hosi CI la hala’o funsaun ne’ebé imkompatível ho profisaun jornalista bazea ba artigu 17 lei komunikasaun sosiál,” esplika Prezidente CI ba Komisaun ne’ebé trata asuntu Justisa no Konstitusionál, ne’ebé Ajénsia TATOLI, asesu hosi Komisaun A.

Iha karta ne’e mós Prezudente CI fundamenta, prosesu eleisaun liuhosi konferénsia ne’e bazea Lei Komunikasaun Sosiál.

“Tanba ne’e, la espera, hosi ema na’in-256 ne’ebé vota iha eleisaun ne’e nu’udar reprezentante jornalista ba CI, maioria la prenxe rekizitu ne’ebé konsta iha lei komunikasaun sosiál hodi dezempeña funsaun jornalista ka konsidera nu’udar jornalista, tantu la fó votu iha eleisaun ba reprezentante jornalista ne’e ba CI. Maibé simu ho razaun ne’ebé invokada no bazea ba proposta dirijente AJTL Rita Almeida, ne’ebé kandidata maibé derrota iha atu (ato) eleitorál ne’e no sai petisionária hodi reklama agora relasaun ba modelu adotadu,” Prezidente CI esplika.

Notísia Relevante: PN adia eleisaun membru Conselho de Imprensa iha 2021

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes

PUBLISIDADEiklan

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here