Prezidente Komisaun B PN, José Agostinho Sequeira ‘Somoxo’. Imajen dok. Tatoli

DILI, 16 dezembru 2020 (TATOLI)—Prezidente Komisaun B (Negósiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa), Deputadu Agostinho Siqueira “Somoxo”, hateten lei protesaun sivíl ne’ebé promulgada hosi Prezidente Repúblika, Francisco Guterres “Lú Olo” la sufisiente atu substitui aplikasaun Estadu Emerjénsia (EE).

Tanba, tuir nia, artigu sira hosi lei protesaun sivíl la foti kompeténsia artigu 25 hosi konstituisaun RDTL ne’ebé fó dalan deklara Estadu desítiu no estadu emerjénsia.

Nia fó ezemplu, mate uma ruma iha Dili laran taka dalan iha Santa Cruz maibé dalan balun loke hela la’ós dalan ne’e taka tomak.

“Lei protesaun sivíl ninia karáter la suspende direitu no Liberdade maibé restrinje direitu no Liberdade. Restrinje katak diminui ka redús  limitasaun iha parte balu tanba iha lei protesaun sivíl ne’e iha buat tolu ne’ebé importante hanesan situasaun alerta, situasaun kontijénsia no situasaun kalamidade tan ne’e mak lei ne’e la sufisiente atu substitui estadu emerjénsia,” Prezidente Komisaun B, Agostinho Siqueira “Somoxo”, informa ba jornalista sira, iha Parlamentu Nasionál, kuarta ne’e.

Eis Ministru Defeza no Seguransa iha VII Governu Konsitusionál ne’e esplika, situasaun alerta sei mosu udan no anin boot nune’e alerta uluk ba komuniade tomak atu antesipa. Situasaun kontijénsia signifika bainhira akontese ona entaun tenke halo intervensaun hodi fó resposta ba situasaun ne’ebé mosu ona.

“Situasaun kalamidade signifika kuandu akontesimentu ne’e boot liu hanesan inundasaun ataka munisípiu ida tomak maibé ne’e la’ós ita atu deklara fali estadu emerjénsia, signifika Governu nia atensaun tomak ba munisípiu ida-ne’e,” nia fundamenta.

Prezidente komisaun B ko’alia asuntu ne’e hodi responde Bankada Congresso Nacional da Reconstrução de Timorense (CNRT) ne’ebé espera lei protesaun ne’ebé Prezidente Repúiblika Francisco Guterres ”Lú Olo” promulga ona bele substuitui ona estensaun Estadu Emerjénsia.

“Ha’u espera katak estensaun ida-ne’e ba dala-ikus tanba ita iha ona instrumentu (lei protesaun sivíl), nune’e la presiza halo tán estensaun ba estadu emerjénsia,” Xefe Bankada CNRT, Deputadu Duarte Nunes, informa liuhosi plenária extraordinária ba estensaun Estadu Emerjénsia dualu iha 3 dezembru 2020 liubá.

Nune’e mós Deputada Bankada CNRT, Deputada Carmelita Caetano Monis, apresia Prezidente Repúblika ne’ebé promulga ona lei protesaun sivíl.

“Lei ida-ne’e mak ita bele uza hodi responde ba pandemia COVID-19. Lei ne’e hateten iha situasaun tolu hanesan situasaun alerta, situasaun kontijénsia no situasaun kalamidade. Ne’e dalan ida atu Primeiru Ministru kada fulan la presiza mai Parlamentu Nasionál hodi husu estensaun deklarasaun estadu emerjénsia,“ Deputada bankada opozisaun ne’e hateten.

Tanba, nia dehan, estensaun deklarasaun estadu emerjénsia liuhosi burokrasia ne’ebé naruk tebes maibé liuhosi lei protesaun sivíl bele hamosu medida rigorozu hosi Governu.

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here