Ró Haksolok. Imajen/Dok. ZEESM

DILI, 02 dezembru 2020 (TATOLI)–Primeiru-Ministru (PM), Taur Matan Ruak, deklara Governu seidauk deside distinu Ró Haksolok ne’ebé daudaun kontinua sai polémika no sei presiza tau osan hodi finaliza hodi bele to’o Timór.

Autoridade Rejiaun Administrativa  Espesiál Oé-cusse Ambeno (RAEOA) no Zona Espesiál Ekonomia Sosiál Merkadu, Timor-Leste (ZEESM,TL) propoin millaun $127 iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 ba despeza globál rejiaun ne’e, inklui millaun $14 hodi finaliza konstrusaun Ró Haksolok (livru 3C orsamentu).

“Desizaun finál Ró Haksolok seidauk iha, naturalmente Prezidente RAEOA sei halo desizaun, kontinua ou lae, maibé tenke tau osan karik atu kontinua pelu menus iha rekursu tanba kuandu la tau osan ita hanesan abandona, entaun responsabilidade ne’e la’ós Prezidente Autoridade tanba ita la apoia nia atu buka solusaun,” Xefe Governu hateten hodi responde ba preokupasaun deputadu sira, iha ámbitu diskusaun Proposta OJE 2021 ba loron datoluk iha faze jeneralidade iha Parlamentu Nasionál (PN), kuarta ne’e.

Notísia Relevante: Rúbrika FED millaun $14 finaliza Ró Haksolok depende diskusaun PN

Tanba ne’e, nia husu atu deputadu sira bele apoiu verba ne’e tanba konsidera kestaun Ró Haksolok hanesan Estadu nia.

“Ha’u enkoraja deputadu sira atu apoia, kuandu di’ak ita hotu basa liman maibé a’at karik Prezidente Autoridade RAEOA, Arsénio Bano mak hatan no bá Becora (prizaun), tanba ne’e di’ak liu ita fó apoiu tanba ne’e iha Estadu,” nia fó hanoin.

PM dehan, Governu asume responsabilidade finaliza Ró Haksolok hodi lori mai Timór, tanba ne’e hanesan investimentu.

“Ha’u hakarak klarifika kona-ba Ró Haksolok, ita presiza tau osan ka lae? ha’u hanoin tenke tau, tanba investimentu halo ona kuaze millaun $20 mak gasta no bainhira gasta osan ne’e kompañia ne’ebé halo ró ne’e nia ba fali falénsia,” nia akresenta.

Maski nune’e, PM otimista katak sei iha dalan atu rezolve, tanba ne’e presiza hetan apoiu hosi parte hotu.

“Ita iha dalan, ida mak husik lakon osan, seluk ita foti ró ba fali kompãnia seluk atu hadi’a, seluk maka ita halo presu tuun no fa’an tiha, ne’ebé dala-ruma nia presu bele tuun to’o $500.000, no seluk tenke negosia buka dalan seluk ho kompañia, kapitaliza kompañia ne’e ho kompañia seluk ne’ebé iha interese atu hadi’a halo negosiasaun, ida-ne’e maka tenke tau osan,” nia hatutan.

Xefe Ezekutivu konsidera kestaun ne’e responsabilidade Prezidente Autoridade RAEOA.

“Nia hatene bainhira husu osan adisionál ne’e iha risku maibé nia hatene sei iha dalan atu rekupera, prosesu ne’e la fásil kuandu eis Prezidente Autoridade RAEOA, Marí Alkatiri sai no troka José Luís Guterres ‘Lugu’  mak ba fali, nia hateten katak Governu sentrál bele foti fali tanba lakohi responsabiliza ba ida-ne’e,” nia haktuir.

Durante fulan-rua Governu sentrál tenta buka dalan no haree opsaun hotu atu hasai desizaun.

“Momentu ne’ebá iha hanoin, husik ita lakon de’it no halo justifikasaun la’ós ita mak sala maibé kompañia mak bankarota ou ita halo tentativa atubele salva maibé finalmente kuandu Prezidente Autoridade RAEOA atuál asume knaar, nia dehan Ró Haksolok responsabilidade RAEOA, tanba ne’e sira hakarak asume fali responsabilidade hodi kontinua prosesu ne’e to’o hetan solusaun,” Taur subliña.

Nia realsa, ikus mai Governu sentrál entrega hikas ba Autoridade RAEOA no to’o agora desizaun finál seidauk iha maibé bainhira Governu abandona signifika lakon osan sein tenta hetan solusaun.

“Ha’u hanoin esforsu ida-ne’e la fásil tanba durante fulan tolu ha’u diskute liga ho asuntu ida ne’e maibé ha’u bele parabeniza Prezidente RAEOA tanba nia brani. Nia hateten prontu asume risku no lori prosesu ne’e to’o ramata maski nia hatene katak ró mak mai ou nia mak bá Becora, ha’u hanoin ne’e ita tenke elojia,” eis Xefe Estadu ne’e hatutan.

Iha diskusaun loron daruak faze jeneralidade ba proposta OJE 2021, Deputadu Bankada FRETILIN, David Dias ‘Mandati’, husu ba Governu atu halo ona desizaun ba Ró Haksolok.

“Ró Haksolok nia problema ita ko’alia kuaze tinan hirak ona, dezde ró ne’e ita temi problema ne’e barak. Karik ha’u bele husu ba Governu liuliu Primeiru-Ministu atu halo investigasaun hodi haree verasidade iha ne’ebé tanba fenómena ne’e iha, tanba ne’e atu labele dún malu hela de’it dezde ita hetan ona fukun, ita bele rezolve kedas do que ita dún malu hela de’it,” Deputadu Bankada Governu ne’e fó hanoin.

Jornalista: Antónia Gusmão

Editora: Julia Chatarina

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here