Prezidente CI, Virgílio da Silva Guterres "Lamukan". Imajen TatoliAntónio Goncalves

DILI, 18 setembru 2020 (TATOLI)–Prezidente Kdadalak Institute of Public Policy (KDA’I), Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, hateten KDA’I hanesan organizasaun ida iha Timor ne’ebé mak foin harii iha 20 agostu tinan ida-ne’e, ne’ebé mak ho hanoin ida oinsá atu promove diskusaun kona-ba polítika públika.

Notísia Relevante: Sistema reprezentativu proporsionál fó importánsia ba partidu kiik

“KDA’I instituisaun ida-ne’ebé harii atu diskute kona-ba polítika dúvida atu nune’e promove diskusaun kona-ba polítika públika,” Prezidente KDA’I, Virgílio da Silva Guterres, ba jornalista sira hafoin partisipa diskusaun Meza Kabuar iha salaun Crus Vermelha Timor Leste (CVTL), Bairru Formoza, Dili, kinta ne’e.

Nia hateten, bainhira hetan referénsia ne’e tenke loke espasu públiku atu involve iha ema hotu iha laran tanba públiku mak ema sira ne’ebé tuir lei, tuir jogu demokrátiku ne’ebé sei hola desizaun mak partidu politíku sira.

Tanba, nia hatutan, partidu politíku sira mak konkorre atu ba kaer ukun, ikus mai mak kaer ukun ka koligasaun ne’e sira mak hasai desizaun ba dezenvolvimentu.

Atuál Prezidente Conselho Imprensa ne’e hateten, KDA’I hahú ho diskusaun Meza Kabuar ida ne’ebé involve partidu polítiku sira ho asuntu dahuluk nian mak hodi ko’alia kona-ba sistema eleisaun.

Nia dehan, tanba iha tinan 2001 hosi eleisaun Assembleia Konstituente mai to’o agora mosu preokupasaun oin-oin katak povu barak hanoin, ema sira uluk hili ne’e ba la ko’alia hanesan reprezenta povu maibé halo tuir fali sira-nia interese entaun frustasaun públiku komesa sa’e ba beibeik.

“Ho kestaun hirak ne’e, KDA’I realiza diskusaun Meza Kabuar ida-ne’e, ne’ebé mak ita konvida partidu politíku sira ka reprezentante partisu sira atu fahe sira-nia polítika liuliu ba sistema atuál ne’e mak la’o,” nia dehan. 

Ida-ne’e, nia dehan, tanba partidu sira-nia emar mak tuur iha Parlamentu Nasionál ne’ebá, se iha nesesidade ka lae, atu muda lei kuadru legál sira ne’ebé mak iha no mós halo amandamen ba konstituisaun karik, konstituisaun iha lei balun limita ema atu labele adota sistema eleisaun sira.

Tuir Prezidente KDA’I katak sei realiza tan diskusaun Meza Kabuar ba diskusaun partidu politíku sira ne’ebé mak sei involve akadémiku sira.

“Ita iha ona kalendáriu anuál ida atu realiza diskusaun hanesan ne’e no ami sei identifika isu mak hafoin realiza diskusaun. Maibé agora ne’e ami mós hanoin ona halo diskusaun ida kona-ba griter sunrise hodi involve ema hotu, atu nune’e bele rona opiniaun hosi parte hotu-hotu,” Prezidente KDA’I ne’e hateten. 

Durante ne’e, nia hateten, diskusaun barak liu ko’alia kona-ba ema atake malu de’it maibé laiha diskusaun ida kona-ba ideia, laiha argumentu ruma no atake entre individu ho individu  mak barak.

“Ho ida-ne’e, ami hamoin katak di’ak liu ita fasilita diskusaun sira hanesan ne’e no ida seluk mak polítika agora sei domina barak ho maun boot sira. Tanba dala barak maun boot sira ko’alia ne’e ema dehan loos hela de’it. Entaun ita jerasaun foun ne’e ba oin tenke hanoin ona no tau ideia hamutuk, jerasaun foun tenke mai hosi sosiedade ida fragmenta,” nia dehan. 

Tanba ne’e, Virgílio da Silva Guterres hatete tenke iha diskusaun ida ba sé de’it katak nia timoroan iha liberdade, direitu atu halo di’ak ba rai no povu ida-ne’e.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here