Veteranu Ponta Leste, Eurico Rosário dos Santos ‘Ikun’ entre dokumentu klandestina nian ba Diretór Ezekutivu CNC, Hugo Maria Fernandes. Imajen TATOLI/Osória Marques.

DILI, 08 setembru 2020 (TATOLI)-Veteranu Ponta Leste, Eurico Rosário dos Santos ‘Ikun’, ohin, formalmente entrega dokumentu klandestina nian durante iha luta independénsia ba Centro Nacional Chega (CNC) liuhosi Diretór Ezekutivu Hugo Maria Fernandes atu prezerva istória ba jerasaun foun sira.

Notísia Relevante: Levantamentu produtu hosi servisu klandestina

“Ha’u sente orgullu ho autoridade no populasaun Mehara tomak ho prezensa CNC nian hodi bele entrega dokumentu atu prezerva hela ba jerasaun foun sira. Ami sorte boot tanba ami bele fila-fali ami-nia situasuan pasadu to’o ohin loron ne’e, nune’e ohin ami entrega ona dokumentu klandestina kona-ba luta nia ba Centro Nacional Chega (CNC).” dehan Veteranu Ponta Leste, Eurico Rosário dos Santos ‘Ikun’, ba Agência TATOLI bainhira partisipa serimómia Nasionál ba komemorasaun Loron Levantamentu Armada no Masakre Kraras 1983 ba dala-37 iha Antigu Komarka, Balide, Dili, tersa (08/9/2020).

Nia dehan, ho istória pasada nian mak hakarak fó hanoin ba estudante sira atu buka hatene istória Timor nian iha pasadu kona-ba estratéjia hanesan la’o oinsá no iha ai-laran ne’e han saida no bainira halo levantamentu.

Veteranu Ponta Leste, Eurico Rosário dos Santos ‘Ikun’. Imajen TATOLI/Osória Marques.

“Tanba ne’e mak ohin loron ne’e, ami hakarak fanu imi estudante no juventude sira atu buka hatene istória pasadu kona-ba lalaok estratéjia hanesan la’o oinsá no iha ne’ebá ne’e han saida no bainhira halo levantamentu ne’e, família inklui ho inan-aman sira ne’e di’ak lae, ami sente triste tanba Governu seidauk bele rekoñese,” nia hateten.

Ho ida ne’e, nia dehan, atu bele hakotu sofrimentu ne’e hodi hetan vitória ba ukun rasik-aan, tanba ne’e presiza tau konsiderasaun ba loron importante sira-ne’e iha Timor-Leste.

To’o agora, nia haktuir, Governu haluhan tiha masakre iha Mehara-Lospalos tanba iha levantametu ida iha Lalenuk ne’ebá, Governu la rekoñese no la tau imporrtánsia sai loron nasionál.

“Ami sente triste tanba Governu la rekoñese no la konsidera levantamentu iha Lalenuk tanba la tau iha loron nasional,” nia dehan.

Veteranu ne’e haktuir katak labele komemora de’it mak masakre 12 Novembru hodi haruka povu hotu-hotu hodi sunu lilin iha dalan, iha uma inklui iha estrada públiku sira maibé Mehara mós tenke tau hanesan ho masakre 12 Novembru ne’e.

“Labele haruka ita atu sunu lilin de’it ba 12 novembru de’it maibé sunu mós ba masakre Mehara nian hotu. Ha’u nu’udar veteranu tinan 24 iha rejiaun ponta leste nian, ha’u sente triste tebes,” nia hateten.

Veteranu Ponta Leste, Eurico Rosário dos Santos ‘Ikun’, hateten akontesimntu masakre iha Mehara ne’e akontese iha loron 8 agostu 1983.

“Ha’u iha Mehara ho esfrosu tomak no konsege levanta 52 armas konta hamutuk ho metralladór ida. Metralladór agora daudaun ne’e iha Arkivu Muzeu Rezisténsia Timor-Leste (AMRT) nian,” nia dehan.

Nia haktuir, durante nia involve iha klandestina iha 1977 hodi lori João Branco nia dokumentu la’o to’o Lore nia sorin hasoru ho adjuntu Chai sira no entrega dokumentu, depois fila ba Mehara hodi organiza ho populasaun iha Rasa, Titilari, Asalainu, Iralafaek, Somocho, Mehara no Tutuala tomak.

“Ho ida-ne’e mak ha’u iha korajen atu entrega dokumentu ida ne’e. Apartir 1975, klandestina hahú ho inisiativa João Branco ho Orlando Maubelis mai to’o levatamentu ramata. Tanba ne’e dokumentu hotu Kay Rala Xanana Gusmão mak sasin,” nia esplika.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here