Ministru Agrikultura no Peska, Pedro dos Reis. Imajen Tatoli/Egas Cristovão

DILI, 09 setembru 2020 (TATOLI)-Ministériu Agrikultura no Peska (MAP) hahú halo levantamentu dadus ba irrigasaun hamutuk 40-resin atu halo reabilitasaun iha tinan 2021.

Ministru Agrikultura no Peska, Pedro Reis, hateten planu reabilitasaun irrigasaun sei aloka iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021.

“Ami iha prioridade reabilita irrigasaun sira, nune’e ami uza ona Dotasaun Orsamentu Temporáriu (DOT) hodi la’o iha terrenu hodi halo levantamentu dadus no daudaun ekipa sira halo ona dezeñu, maibé depende ba tetu orsamentu 2021 ba MAP. Bainhira konsidera no tau atensaun katak setór agrikultura ne’e importante entaun presiza aloka osan atu ami bele hadi’a irrigasaun sira ne’e”, tenik Ministru Pedro iha Palásiu Governu, kuarta ne’e.

Notísia Relevante: Ekipa Tékniku MAP Rekolla Dadus Hodi Hadi’a Irrigasaun

Tuir governante ne’e, tetu OJE 2021 ho montante billaun $1,6 ne’e kuaze porsentu 1,2 mak aloka ba MAP, ne’ebé posibilidade defísil atu reabilita hotu irrigasaun.

“Ami bele la’o iha Timór tomak foti dadus no obriga tékniku sira halo dezeñu ba irrigasaun sira atu hadi’a hotu, maibé osan laiha ami labele halo buat ida,” nia akresenta.

Governante ne’e hatutan, reabilitasaun ba irrigasaun ki’ik sira ne’ebé halo ona dezeñu hamutuk 40-resin, maibé seidauk inklui irrigasaun boot, tanba ne’e presiza duni alokasaun orsamentu millaun $10 ba MAP iha tinan 2021.

“Ami-nia tetu orsamentu ne’e ami hetan de’it millaun $5, ne’ebé ami sei kontinua husu adisionál m atu ami bele hetan millaun $10 hodi bele realiza planu sira,” nia informa.

Ezekutivu ne’e nota katak irrigasaun balun nia kondisaun di’ak maibé bee mak laiha, tanba ne’e presiza halo barrajen atu rai bee hodi bai-loron naruk mós povu agrikultór kontinua halo natar.

MAP mós planeia ona atu reabilita irrigasaun boot sira hanesan Waibaba, Bonuk, Karaulun, Bebui, Bulutu, Maliana I no Maliana II iha tinan 2021 nia laran.

Tanba irrigasaun hirak ne’e durante tinan rua (hahú 2017 to’o 2018) laiha osan manutensaun, tanba ne’e rezulta bee komesa halai la tuir dalan hodi sobu natar sira.

Tuir dadus MAP,  tinan 2017 hanesan tempu ne’ebé difísil ba iha agrikultór sira tanba enfrenta situasaun (El Niño), maibé agrikultór sira konsege prodús hare tonelada 36.995,87 hodi rezulta foos tonelada 22.197,25 iha rai laran.

Daudaun ne’e, natar iha rai ektare 2.026,74 mak sei utiliza sistema tradisionál, katak hare kari de’it iha natar laran, du’ut la hamoos, kontrolu ba adubu ladi’ak no rai ektare 9.062,94 mak hare kari, fokit kuda fali, maibé la kuda ho liña no kontrola ba adubu, pestisida no bee ladún di’ak.

Enkuantu ektare 771 maka uza ona sistema prátika no rai ektare 57 mak implementa ona sistema agrikultura ho di’ak, katak hare kuda ho liña, kontrola ba adubu, pestisida, bee di’ak no laiha du’ut.

Jornalista: Florêncio Miranda Ximenes

Editora: Julia Chatarina

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here