Lia-na'in sira hatuur hikas meza Prezidensia PN. Imajen TATOLI/Egas Cristovao.

DILI, 08 setembru 2020 (TATOLI)—Membru Parlamentu Nasionál, Deputadu Joaquim dos Santos, hateten prinsípiu hahú ba repozisaun meza prezidénsia Parlamentu Nasional ne’e ho konsensu no espíritu livre hodi hakarak atu halo di’ak ba nasaun.

Notísia Relevante: Lia-na’in sira hatuur hikas meza prezidénsia PN ho serimónia kulturál

“Ita rezolve tiha problema ida-ne’e mak konsensu komun Estadu. Ita la ko’alia partikularidade ema ida ka ema rua nia hanoin maibé hanoin koletivu. Se hanoin keletivu ne’e mak di’ak, entaun la’o bá-oin tanba prinsípiu hahú ba repozisaun meza prezidénsia Parlamentu Nasional ne’e ho konsensu no espíritu livre hodi hakarak atu halo di’ak ba nasaun,” dehan Joaquim dos Santos ba jornalista sira relasiona ho polemika entre lia-na’in sira katak lia-na’in sira ne’ebé mai hatuur hikas meza prezidénsia ne’e la reprezentativu iha resintu Parlamentu Nasionál, tersa ne’e.

Nia esplika, prosesu repozisaun ba meza ne’e hakarak tuir rekonsiliasaun ne’e prosesu ida no repozisaun mós prosesu ida, tanba ne’e buat rua ne’e labele kahur. Tanba ne’e prosesu repozisaun meza ne’e atu justifika de’it katak Parlamentu Nasionál hanesan órgaun estadu tenke la’o ba oin, estadu labele depende fali ba individu ida ka grupu ida-nia interese.

Maibé, nia dehan, se prosesu ne’e la’o atu defende interese maioria povu Timor nia hakarak, entaun prinsípiu konsensu komún hosi maioria nia hakarak ida-ne’e mak importante liu,  hanesan polítiku sira iha Estadu ne’e hodi defende valór ne’ebé aas liu atu defende estadu nia ezisténsia.

“Duké ita  defende valór parsiál grupuízmu para atu dezestabiliza estadu ida-ne’e nia ezisténsia, ida-ne’e labele. Tanba, ha’u hanoin buat ne’e la’o loos hela,” nia hateten.

Iha fatin hanesan, Prezidente Komisaun Organizadora serimónia kulturál ba Repozisaun Meza Parlamentu Nasionál, Eugénio Sarmento, mós klarifika katak lia-na’in sira ne’ebé partisipa iha serimónia hatuur hikas meza prezidénsia ne’e reprezentativu.

“Atu dehan la reprezentativu ne’e, lae. Lia-na’in sira ne’e reprezenta mak señor João de Ataide mai ne’e. Ataidi ne’e nia (Pio de Ataide) maun-alin rasik la’ós ema seluk. Se sira mai dehan lae fali ne’e urusan sira-nian. Labele fó-sala ba ami komisaun ne’e. Iha serimónia kulturál ne’e Munisípiu Dili, lia-na’in hosi Lakoto mai, Bidau Manu-Mata mai no lia-na’in Karketu ema na’in-haat reprezentativu,” Eugénio Sarmento klarifika ba jornalista sira iha resintu Parlamentu Nasionál, tersa ne’e.

Lia-na’in ne’e hateten, Pio de Ataide labele inventa sasán tanba família hosi lisan Karketu halo karta ida ba Sekretaria Estadu Arte Kultura iha tinan kotuk hodi indika João Ataidi “Akoli” hanesan responsável ba kultura Tradisionál iha uma lisan Karketu no hetan koñesimentu hosi autóridade lokál hanesan Xefe Aldeia, Xefe Suku no Administrdadór Postu Administrativa nian.

“Ami bazea tuir karta ida-ne’e mak ami husu ba señor João ho nia lia-na’in nain-tolu (3) mai reprezenta lisan Karketu, ema seluk hosi distritu seluk karik la mai ida,” Prezidente Komisaun Oraganizadora ba lia-na’in ne’e argumenta.

Maibé, nia informa, horisehik problema ne’e rezolvidu ona no entre sira hakuak malu no katuas lia-na’in sira hosi Karketu husu ona deskulpa, tanba halo buat rituál ne’e tuir nia fukun. Tanba ne’e, nia lamenta ho deklarasaun hosi João Ataidi katak loloos atu hatuur-hikas meza parlamentu foun tenke mai hosi lia-na’in hosi munisípiu hotu-hotu mak foin prenxe tanba kada munisipiu lia-na’in sira mai ne’e mai ho ninia indentidade rasik. 

Aleinde ne’’e, Prezidente Komisaun Organizadora serimónia kulturál ba Repozisaun Meza Parlamentu Nasionál, Eugénio Sarmento informa, perdiem ba kada lia-na’in sira ne’ebé mai hatuur hikas meza prezidénsia ne’e bazea ba lei, ne’ebé lia-na’in sira Munisípiu Dili nian ne’e loron ida $20 ba kada lia-na’in ida ba loron tolu (3) enatun kada lia-na’in ida simu $60.

“Kona-ba perdiem, lia-na’ins sira konkorda mak asina hodi simu tiha osan ne’e. Agora ba kestiona fali saida nian. Ami ne’e tékniku profisionál hala’o de’it ami-nia kna’ar,” nia dehan.

Jornalista: Evaristo Soares Martins

Editór: Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here