Membru Bankada CNRT, Carmelita Caetano Moniz. Imajen/Tatoli Egas Cristovao

DILI, 05 agostu 2020 (TATOLI)—Bankada Parlamentár partidu Congresso Nacional da Reconstrução de Timor (CNRT) husu Prezidente Repúblika promulga mak Lei Protesaun Sivíl nune’e la presiza deklara tán Estadu Emerjénsia (EE).

Notísia Relevante: Pozisaun bankada CNRT ba EE sei hein justifikasaun hosi governu

Membru Bankada CNRT, Deputada Carmelita Caetano Moniz, hateten Timor-Leste seidauk tama iha situasaun emerjénsia entaun Governu lori Lei Protesaun Sivil mai Parlamentu Nasional tanba lei refere bele rezolve situasaun sira ne’e. 

“Se Prezidente Repúblika preokupa ho situasaun ne’e di’ak liu promulga mak Lei Protesaun Sivíl ne’e, lalika to’o Estadu Emerjénsia.  Ha’u hanoin loron ida Governu lori Lei Protesaun Sivíl mai parlamentu ho karáter urjénsia, ha’u-nia hanoin lei ne’e serve atu rezolve situasaun sira-ne’e tanba iha lei ne’e iha etapa tolu (3), alerta, kontijénsia no kalamidade,” Deputada Carmelita Caetano Moniz, fó hanoin ne’e bainhira debate konvokasaun Parlamentu Nasionál hodi halo apresiasaun ba pedidu autorizasaun hosi Prezidente Repúblika hodi deklara estadu emerjénsia, iha plenária, kuarta ne’e.

Nia dehan, situasaun atuál seidauk emerjénsia ida, tanba lei Timor-Leste nian maioria kopia hosi CPLP liuliu Portugál.

“Ita boot sira husu took país Europeiu sira hanesan Indonézia, Austrália. Sira la deklara Estadu Emerjénsia ida, sira deklara estadu kalamidade ne’ebé ligadu ho saúde públika ne’e tanba ne’e ita aprova Lei protesaun Sivíl ne’e hodi fó biban ba Governu, nusá mak liu fali hosi bukrokrásia ida naruk tebes ne’e hanesan prezidente depois mai parlamentu. Hanesan fali ita ne’e iha krize ida boot tebes ona, ema ida de’it (pozitivu COVID-19) ita deklara kedas Estadu Emerjénsia,” nia dehan. 

Nia esplika, ema balun dehan kuandu laiha estadu emerjénsia labele limita ema-nia sirkulasaun, taka fornteira no portu.

“Sé mak dehan ida-ne’e, sé ita bazeia de’it lei migrasaun no azilu de’it, ita bele rekuza de entrada ema estranjeiru sira, mezmu deklara EE entaun timoroan sira mai labele rekuza sira tanba konstituisaun la fó dalan,” nia dehan.

Deputadu Bankada FRETILIN, Joaquim dos Santos, deskorda ho opiniaun ne’e tanba oras ne’e tama ona situasaun defísil tanba ne’e EE ne’e pertinente.

“Ita-nia situasaun ne’e kalamidade hodi justifika emerjénsia ne’e tanba ne’e mak Governu iha kompeténsia atu suspende direitu báziku sidadaun nian tanba ita-nia Lei Protesaun Sivíl ne’e seidauk promulga. Agora pozitivu ida ona ne’e alerta ona tanba ne’e tenke ho Estadu Emerjénsia,” hateten Deputadu Joaquim dos Santos.

Entretantu, Deputadu Bankada FRETILIN, David Dias Ximenes “Mandati”, la konkorda ho deklarasaun ne’e tanba Lei Protesaun Sivíl hanesan alerta ka alarma de’it.

“Ita labele hanoin dehan Coronavrius (COVIF-19) tama tiha mai mak ita book-aan ne’e labele, tanba ne’e ita tenke prepara-aan antes,” dehan Deputadu Mandati.

Jornalista : Evaristo Soares Martins

Editór       : Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here