DILI, 02 juñu 2020 (TATOLI)—Bankada Congresso Nacional da Reconstrução de Timor (CNRT) respeita desizaun no depozita konfiansa ba Tribunál Rekursu (TR), ohin, deputadu sira hosi bankada refere hahú partisipa sesaun plenária iha Parlamentu Nasionál.

“Bankada CNRT tuir loloos sei la tuir plenária ida-ne’e hodi hein desizaun ba rekursu ikus liu ne’ebé Bankada submete ona ba Tribunal Rekursu iha loron 29 maiu 2020. CNRT kontinua depozita konfiansa ba Tribunal hanesan órgaun aas liu atu foti desizaun, maske Tribunál hatudu ona atu lakohi foti papél tuir nia kompeténsia atu hakotu disputa legál ba implementasaun Konstituisaun Republika no lei oan sira. Tanba-ne’e, CNRT tenke foti papél atu mai luta iha plenária ida-ne’e,” Reprezentante Bankada CNRT, Deputadu Gabriel Soares, afirma liuhosi deklarasaun polítika iha plenária Parlamentu Nasionál, tersa ne’e.

Deputadu Gabriel Soares ne’ebé lee deklarasaun polítika bankada CNRT ne’e hateten, partidu CNRT ho fuan boot simu no respeita nafatin desizaun Tribunal nian tuir Konstituisaun haruka, katak Tribunál nia desizaun mak aas liu iha País Direitu Demokrátiku mésmu ke desizaun Tribunál nian ne’e lamentável tebes, tanba Tribunál tenta atu hases-aan hodi deside materia de faktu no apenas deside indeferimentu liminár.

Tanba-ne’e, Bankada CNRT hakarak halo afirmasaun relasiona Tribunál Rekursu indefere petisaun deputadu CNRT no aliadu sira-nian hodi nafatin lakohi tama ba substánsia hosi keixa no husu atu hato’o de’it rekursu iha plenária Parlamentu Nasionál.

Bankada CNRT keixa ba Tribunál Rekursu tanba konsidera prosesu eleisaun no destituisaun ba Prezidente Parlamentu Nasionál la’ós de’it aktu polítiku maibé kestaun konstitusionál, lei organizasaun funsionamentu parlamentu no rejimentu Parlamentu Nasionál.

Deklarasaun bankada CNRT konsidera kualkér aktu polítiku loloos tenke sujeita ba kontrolu jurizdisionál, hodi respeitu prinsípiu check and balance entre órgaun soberania sira.

“Ami nota momoos katak, Tribunál hanesan loos pilatus ne’ebé fase-liman hodi deside aktu hotu-hotu iha Parlamentu Nasionál hanesan razaun polítika de’it. Nune’e, ami bele dehan katak povu mós bele foti meza Parlamentu Nasionál bainhira sira sente katak reprezenta ona maioria povu tomak. Tanba Tribunál konsidera katak aktu ‘hadau podér’ iha Parlamentu Nasionál  ne’e puramente aktu polítiku, laiha efeitu jurídiku tuir ita-nia Konstituisaun no Lei sira haruka,” Deputadu CNRT ne’e hateten.

Bankada CNRT konsidera dalan sei naruk atu hetan justisa bainhira mosu disputa legalidade, presedente ne’e hafo’er ona integridade nu’udar país Demokrátiku.

Bankada CNRT preokupa tebes ho aktu ‘asalta podér’. Ne’e hatudu katak ita-nia nasaun  monu ona ba ‘sistema ditadura’, ‘hadau ukun’ ne’e bele de’it no ukun bele ho ‘liman-besi’ tanba sei admite hosi Tribunál.

Deputadu CNRT aguarda hela pedidu fiskalizasaun abstrata no susesiva konstitusionslidade ba TR liga ho artigu 15 númeru 2 no artigu 16- B Rejimentu Parlamentu Nasionál (RPN).

Membru PN, Gabriel Soares .

“Mezmu ami pesimista ho keixa ne’ebé ami hato’o ba Tribunal Rekursu. Ami hein katak, dala ida-ne’e Tribunal Rekursu sei tama dunik ba substánsia de matéria husi rekursu atu pronúnsia sira-nia obrigasaun tuir Konstituisaun no lei haruka. Bankada CNRT iha Parlamentu Nasionál afirma no foti pozisaun firmi hodi kontinua luta hasoru sé deit mak ignora no lakohi atu kumpri Konstituisaun da RDTL. Ami sei halo esforsu tomak hodi harii hikas sosiedade demkrátiku,” dehan Deputadu Gabriel Soares.

Reprezentante Bankada CNRT ne’e reafirma, CNRT ho lideransa Kay Rala Xanana Gusmão, hatuur metin no defende Estadu Direitu Demokrátiku. Katak, kualkér asaun polítika sira tenke bazeia ba Konstituisaun no Lei odinária sira no CNRT sei hamariik no tuba iha primeira liña hodi la-admite, CNRT la-tolera kualkér aktu polítika sira-ne’ebé hakarak lejitima komportamentu polítika sira-ne’ebé realiza ho forma tásitu no expresa hodi viola norma konstitusionál.

Hatán ba preokupasaun ne’e, Prezidente Parlamentu Nasionál, Deputadu Aniceto Guterres, argumenta eleisaun ne’ebé akontese tanba plenária mak soberana.

“Ita boot sira bele dehan ilegál ka saida maibé ha’u ne’e hetan fiar hosi deputadu na’in-40. Ne’e hatudu katak plenária mak boot liu hodi deside ho desizaun polítika,” dehan Aniceto Guterres.

Notísia Relevante: CNRT Kontinua “Buka Justisa” ho “Lia Loos”

Jornalista : Evaristo Soares Martins

Editór         : Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here