Portavós CIGC no Koordenadór Ofisiál Ligasaun Forsa Tarefa COVID-19, Rui Maria de Araújo. Imajen Tatoi/Egas Cristovão

DILI, 18 abríl 2020 (TATOLI)-Portavóz Sentru Integradu Jestaun Krize (CIGC-sigla portugés) Rui Maria de Araújo hateten pasiente konfirmadu COVID-19 iha Timor-Leste hamutuk na’in 18 ne’e sei tama iha kategoria lijeiru ho moderadu tanba sei iha kondisaun ida di’ak no la grave.

Pasiente ho kategoria lijeiru maka sira ne’ebé konfirmadu COVID-19 maibé seidauk hatudu liuhosi sintoma ruma me’ar ka isin manas ruma ne’ebé mosu ona antes ne’e.

Maibé ba pasiente ho tipu moderadu, signifika hatudu ona sintoma liuhosi me’ar, isin manas maibé seidauk tama iha kategoria grave hodi uza oksijéniu no baixa iha sala ICU.

“Lijeiru ne’e sira laiha sintoma no moderadu ne’e sira iha sintoma maibé seidauk maka’as,”dehan Rui Maria de Araújo bainhira aprezenta hela senáriu COVID-19 ba jornalista sira iha Sentru Konvensaun Dili, sabadu ohin.

Nia esklarese liután katak konfirmadu sira ne’ebé daudaun ne’e izola iha Sentru Saúde Vera Cruz tama iha kategoria lijeiru ho moderadu no seidauk tama ba grave, grave verilasaun no óbitu.

“Lijeiru ne’e mak agora daudaun ha’u aproveita esplika kedas katak hanesan ema sira agora iha Vera Cruz ne’e hanesan sira haruka mensajen ba ema li’ur sira katak ami la moras ida, loos katak sira la moras duni ne’e singnifika sira lijeiru hela ne’e,”tenik Eis Primeiru-Ministru.

Kazu ne’e bainhira tama ona iha kondisaun grave, nia tenik tan pasiente sira presiza oksijéniu atu tulun ona sira hodi dada iis tanba susar ona dada iis no tenki baixa iha ICU.

Tuir senáriu hosi dadus internasionál liliu Organizasaun Mundiál Saúde nian katak, bainhira populasaun porsentu 1 (%) maka hetan atake hosi COVID-19 sei infetadu ba ema 13.000.

Hosi Númeru ne’e fahe ba kazu lijeiru ho pursentu 40 ho totál ema 5.200, Kazu modradu pursentu 40, ba ema 5.200, kazu grave pursentu 15 ho ema 1.950, kazu grave verilasaun ho pursentu 5 ba ema 650 no óbitu pursentu 3 ho ema 390.

Tanba ne’e, Timor-Leste sei tama iha tipu moderadamente otimista ho pursentajen atake ba populasaun pursentu 1 % ho totál infetadu hosi ema na’in ida bele da’et to’o 13.000.

Tipu Menus otimista maka atake ema pursentu 5% ho totál populasaun 65.000, Pesimista ho pursentajen 10% ba ema 130.000 no super pesimista pursentu 30 % infetadu ba ema 390.000.

“Entaun persentajen ne’e mai husi attack rate entaun attack rate ne’e signifika moras ne’e atake ema na’in hira ona,”tenik Rui Maria de Araújo.

Totál populasaun Timor-Leste millaun ida, rihun 300.”Se moras ne’e atake ba iha 5% ema ne’e sa’e ba rihun 65 se moras ne’e ba 10% signifika ema ne’e sa’e ba rihun 130 se nia sa’e ba 30 % signifika rihun 390 ema mak hetan infesaun ba COVID-19,” nia relata tan.

Jornalista :Felicidade Ximenes

Editór       : Agapito dos Santos

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here