Prezidente Partido CNRT no Prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão, Gusmão. Imajen/Egas Cristóvão

DILI, 24 marsu 2020 (TATOLI)—Koligasaun foun ne’ebé lidera hosi Partidu Congresso Nacional para a Reconstrução de Timor (CNRT), reafirma sólidu no la fó dalan ba tentativa iha Parlamentu Nasionál.

Koligasaun Aliansa Maioria Parlamentár (AMP) ho konjuntura foun  ne’ebé lideradu hosi Prezidente Partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão ne’ebé ofisialmente hamriik iha loron 22 fulan-fevereiru tinan 2020 nu’udar resposta Partidu Polítiku neen (6) nian ho objetivu atu hatán ba rezultadu enkontru líder nasionál sira hamutuk ho Prezidente Repúblika ne’ebé hala’o iha loron 10 fulan fevereiru iha liu bá.

Koligasaun AMP foun ne’e hamriik hodi oferese alternativa ba Prezidente Repúblika no aprezenta disponibilidade hodi forma IX Governu iha loron 6 fulan Marsu tinan 2020.

Iha sorumutu ho PR iha troka hanoin pozitivu no PR husu atu Koligasaun kompleta  rekezitu tuir artigu 9, Lei dos partidus Politicos ne’ebé regula atu membru Partidu Koligasaun sira hala’o sira-nia konferénsia ka kongresu hodi ofisializa partidu sira-nia adezaun iha koligasaun ne’e.

Purtantu, iha loron 10 fulan-marsu, koligasaun foun hatama hikas fali karta koligasaun nian ba PR hodi indijita Kay Rala Xanana Gusmao nu’udar Primeiru-Ministru no ohin kompleta ona semana rua maibé seidauk iha desizaun.

“Tanba ne’e, koligasaun foun sólidu hela no Prezidente partidu idak-idak nafatin sei komprometidu iha koligasaun laran. Deputadu Bankada ida-idak nian agora koordena malu ho armonia iha debate hotu ne’ebé la’o iha Parlamentu Nasionál,” Portavós Koligasaun Foun atuál Sekretáriu Jerál Partidu Demokrátiku (PD), António da Conçeição, liuhosi Konferénsia Imprensa iha sede CNRT, Bairro dos Grilhos, tersa ne’e.

Tanba ne’e Koligasaun nafatin hein Prezidente Repúblika nia desizaun no fiar katak Prezidente Repúblika sei hala’o nia kna’ar nu’udar artigu 74 Konstituisaun RDTL katak Prezidente Repúblika maka xefe estadu no garante nasaun nia independénsia, estadu nia unidade no instituisaun demokrátika sira-nia funsionamentu regulár.

Portavós ne’e afirma, ho ida-ne’e Prezidente Repúblika sei tau aas situasaun impase polítiku nu’udar prioridade hodi bele hola ona desizaun ida justu ho baze ba Konstituisaun Republika hodi hakotu impase polítika no rezolve problema ne’ebé mak nasaun hasoru hela mak Coronavirus,  inundasaun ne’ebé afeta tebes ba populasaun iha Dili no normalizasaun dezenvolvimentu país nian hodi responde ba nesesidade urjente povu nian.

“Koligasaun mós hakarak afirma katak, aktu koligasaun ne’e halo atu responde ba situasaun polítika no krize mundiál ne’ebé oras ne’e ita-nia nasaun doben Timor-Leste hasoru.  Tanba koligasaun haree no fiar katak atu responde ba situasaun ne’e presiza tebes lideransa forte ida hodi nune’e bele lori país ida ne’e sai hosi situasaun susar ida-ne’e,” nia dehan.

Koligasaun mós afirma katak deklarasaun Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN nian ne’ebé hateten katak plataforma entendimentu ne’ebé mak halo entre FRETILIN no PLP iha loron sábadu, 21 fulan marsu sei hetan mós apoiu hosi deputadu balun iha Parlamentu Nasionál hodi forma Governu Minoria.

“Tentativa ida hodi forma Governu Minoria. Tanba ne’e maka koligasaun Partidu neen (6) nian hakarak afirma ho klaru katak koligasaun liuhosi bankada parlamentár iha Parlamentu Nasional sei la fó fatin ba kualkér tentativa atu forma Governu minoria ida. Ida ne’e klaramente viola prinsípiu konstitusionál país ne’e nian, artigu 106 Konstituisaun RDTL, ne’e hatodan tan de’it sofrimentu ba povu doben ida-ne’e,  nune’e mos bele loke dalan  ba Eleisaun Antesipada,” Kalohan reafirma liuhosi konferénsia imprensa ne’e.

Prezidente Partido CNRT no Prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão, Gusmão. Imajen/Egas Cristóvão

Koligasaun mós kondena deklarasaun Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN, ne’ebé dehan sei konvense deputadu hosi Koligasaun AMP nian atu fó apoia ba iha tentativa  Partidu FRETILIN-PLP hodi forma Governu Minória ne’e hanesan tentativa atu hafahe koligasaun no mós hamate deputadu koligasaun nia karreira polítika iha nia partidu rasik. Basaa, koligasaun sei hamutuk foti asaun ba deputadu ne’ebé viola prinsípiu koligasaun tuir lei eleitorál ba Paralmentu Nasionál artigu 16 perda do mandato.

“Deputado ne’e sei lakon nia estatatu bainhira viola disiplina bankada parlamentár ne’ebé nia pretense,” Kalohan fó hanoin ba deputadu ne’ebé hola-parte iha koligasaun foun ne’e.

Koligasaun foun ne’e husu ba Prezidente-Republika hodi konsidera prosesu hotu-hotu ne’ebé PR rasik halao inklui aseita demissaun ba Primeiru Ministru tuir artigu 112 Konstituisaun RDTL ho nune’e loke ona ba formasaun IX Governu Konstitucional tuir artigu 106 Konstituisaun Repúblika hodi responde ba situasaun  ne’ebe país hasoru.

Konferénsia imprensa ne’e partisipa hosi Prezidente CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão, Prezidente KHUNTO, Armanda Berta dos Santos, Prezidente PD, Mariano Assanami Sabino, Prezidente PUDD, António de Sá Benevides, Prezidente UDT Interinu, Rudolfo Aparício no Prezidente Interinu Frente-Mudansa (FM), Egídio de Jesus.

Konferénsia imprensa ne’e partisipa hosi estrutura nasionál no munisipál hosi partidu neen (6) ne’ebé forma koligasaun ne’e.

Jornalista : Evaristo Soares Martins

Editór      : Cancio Ximenes

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here