Médiku Espesialista Otorinolaringolojia, Edgar José Soares Morato. Imajen: Felicidade Ximenes

DILI, 21 janeiru 2020 (TATOLI)-Médiku Espesialista Otorinolaringolojia, Edgar José Soares Morato hateten, iha tinan 2019 pasiente ne’ebé mak problema ho tilun ka moras tilun (otorinariu) ne’ebé mai konsulta iha Hospital Nasional Guido Valadares hamutuk ema na’in 5.508

“Pasiente ne’ebé problema ho tilun ne’ebé mai konsulta iha ospitál nasionál ne’e hamutuk ema na’in 5.508. Pasiente foun iha tinan 2019 hamutuk ema na’in 1.242 no mós pasiente ne’ebé konsulta antes 2019 hamutuk ema na’in 4.266. Husi hirak ne’e hotu, pasiente mane mak barak liu hamutuk ema na’in 3.295 no feto ema na’in 2.213 de’it,” Edgar José Soares Morato dehan ba jornalista sira iha nia knaar fatin, tersa (21/01/2020).

Nia hatutan, durante hala’o tratamentu ne’e la’o ho di’ak maibé buat hotu la’o ho limitadu. Nia informa, ai-moruk agora sira halo foun hotu tuir kazu ne’ebé mak barak no aprova ona.

Agora, tuir nia, sira hein husu de’it husi Ministériu Saúde ho SAMES mak haruka mai maibé planu ne’e sira halo ona iha tinan-2019.

Nia hatutan, kazu tilun husi labarik to’o ema boot ne’e kuaze 70%  mai ho “korpus alienum” hanesan hatama sasan ba tilun mak hanesan hatama sukaer-musan no pila ruma iha sira-nia tilun laran.

Kazu ida ne’e, nia dehan, kazu ne’ebé mak barak. Maibé, problema tilun kona-ba ema boot sira barak mak hanesan hatama algudaun hodi hamoos tilun maibé algudaun nia rohan balun hela-metin iha tilun laran.

“Kona-ba infesaun moras “otitis media” ne’e barak liu tanba labarik sira moras ho buat ida me’ar no inus-been ne’ebé dalaruma inan aman halo tratamentu kle’ur maibé ninia impaktu ba tilun. Kazu barak liu mak ida ne’e no mós infesaun bakteria no hepatitis externa sira,’’ nia esplika.

Mekanizmu oinsá atu kuida tilun, nia hatán, ne’e banhira haree tilun husi leten liu-liu tilun teen ne’e se bele kontrola fulan tolu para falun an tilun ne’e. Bainhira tilun moos no tilun ida klaran ita bolu “membran timpani” ne’e moos la iha infeksaun buat hotu di’ak tanba leno ho otoskopi.

Nia dehan, otoskopi leno husi tilun li’ur too tilun klaran no tilun klaran mak sa tan ita rona banhira infesaun ku’ak ne’e ba tilun ida laran. Maibé, nia dehan, ida ne’e kuidadu bele da’et ona ba ulun tanba ne’e mak ita hakarak prevene tilun ida klaran ne’e no bele kontrola fulan tolu no tilun teen-nakonu bele mai ospitál para haree.

Médiku Espesialista Otorinolaringolojia ne’e haklaken, hamoos tilun foer bele hamoos ba maibé ita la komprende anatomik tilun ne’e tanba tilun ida iha li’ur ne’e kle’uk hanesan letra “S”.

“Tanba ne’e, ita hamos to’o ba laran bele trauma ba tilun klaran ne’e tanba tilun klaran mihis hanesan tixu ne’ebé hamoos ho kuidadu. Tanba ne’e hakarak hanorin ema hamoos tilun ne’e la bele dudu algudaun ba to’o iha tilun laran,” nia hateten.

Notísia relevante:“Uza ‘Headset’ Beibeik Bele Afeta Ba Kakutak no Tilun”

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór        : Rafy Belo

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here