Reitór Semináriu Menór Nossa Senhora de Fátima Balide, Pe. Angelo Salsinha

DILI, 30 setembru 2019 (TATOLI) – Tinan ne’e, povu Timor-Leste selebra prezensa Papa João Paulo II iha Tasi-Tolu, Dili, ba dala 30 (12 outubru 1989-12 outubru 2019).

Misa ne’ebé Santu Padre João Paulo II selebra iha loron 12, fulan outubru tinan tolunulu ba kotuk, iha Tasi-Tolu, marka kapítulu foun ida iha istória Timor-Leste nia Ukun Rasik-Aan no Papa hato’o ba timoroan sira kona-ba Jesus nia liafuan ne’ebé dehan “Imi masin rai nian, imi naroman mundu nian”.

Tanba ne’e, ho komemorasaun iha tinan ne’e, Reitór Semináriu Menór Nossa Senhora de Fátima Balide, Padre Angelo Salsinha husu ba timoroan hotu tenke sai nafatin ‘masin no naroman mundu nian’ iha tempu ohin loron.

Padre Angelo haktuir, iha momentu ne’ebá, timoroan sira moris iha inserteja nia laran, dezesperansa no sente moris iha nakukun laran.

Nune’e, ho prezensa Amu Papa João Paulo II, nia dehan, lori esperansa foun ida ho nia liafuan korajen mak: ‘Imi mak masin rai nian no naroman mundu nian’.

Reitór Semináriu Menór ne’e konsidera Papa ninia liafuan ne’e atu dehan katak úniku timoroan mak tenke sai duni masin no naroman mundu nian iha situasaun difísil.

Amu Angelo hatutan, sai masin no naroman ne’e ho ema ida-idak nia hahalok, ema ida-idak nia korajen, ema ida-idak nia determinasaun, ema tenke sai hosi egoizmu, arrogánsia, divizaun, grupuizmu, ideolojia, moris ida ne’ebé mak hafuhu malu no seluk-tan.

Nia esplika, konteúdu hosi terminolojia masin katak masin ne’e ninia natureza ne’e meer. Tanba ne’e, ema tenke koko mak bele sente katak meer duni.

Padre Angelo husu atu koko masin ne’e ho ema ninia esperiénsia rasik, esperiénsia loko-aan, esperiénsia foti-aan, esperiénsia la unidade no esperiénsia sira seluk-tan.

Ho mensajen forte hosi Papa João Paulo II nian, nia rekoñese iha duni impaktu boot ba situasaun iha altura ne’ebá, halo ema hotu ho aten brani, loke mós mundu nia matan ba Timor hodi haburas liután luta ba libertasaun nasionál.

Hosi mensajen ne’e, tuir Amu Angelo, haforsa liután unidade timoroan sira-nian no konsege hasuli grasa ida mak ukun rasik-aan, ne’ebé tinan ne’e hanoin hikas hodi komemora ba dala 30.

Atu atualiza hikas mensajen ne’e iha tempu ukun rasik-aan ne’ebé timoroan sira selebra ona iha tinan ne’e ba dala 20, Padre esplika, ne’e atu dehan katak kualker sidadaun tenke mantein hatudu hahalok di’ak ba malu, ukun-na’in, militár, sivíl, agrikultór, médiku, estudante, relijioza, relijiozu, funsionáriu, tenke serbisu ho badinas, serbisu ho laran moos no serbisu ho transparente.

“Ikus liu, ha’u husu katak ita ema tenke hatene agradese, hatene asume responsabilidade no hatene respeita malu. Nee mak dehan sai masin no naroman mundu nian”, nia enkoraja.

“Bainhira ita la halo ida ne’e, ne’e ita la’ós sai masin no naroman, maibé ita sai nakukun ba mundu tanba ita la fanun, la fó korajen ba ema atu hateke ba oin. Hetok ita lori ema ba moris iha nakukun”, Amu Angelo haklaken iha ninia eskritóriu, Semináriu Menór Balide, Dili, segunda ne’e.

Padre ne’e sita ezemplu konkreta hosi vida povu ne’e nian, katak ohin loron tenke sai masin no naroman hodi halakon tiha violénsia oioin ne’ebé iha, hanesan violénsia doméstika ne’ebé buras, halakon tiha violénsia rama ambon ne’ebé akontese iha kintu-kantu sira, ódiu malu, HIV/SIDA, korrupsaun, polémika, impase polítika no seluk-tan.

Jornalista: Cipriano Colo

Editór: Xisto Freitas

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here