Kay Rala Xanana Gusmão. Foto espesiál.

DILI, 02 setembru 2019 (TATOLI)-Prezidente Komisaun Organizadora (KO) Loron Konsulta Populár ba dala-20 no Misaun INTERFET, Kay Rala Xanana Gusmão, louva maturidade timoroan nian liuliu joven sira tanba ho espíritu timoroan nian ne’ebé matenek hodi mantein estabilidade no pás durante fulan ida tomak ba komemorasaun aniversáriu 20 Konsulta Populár (1999-2019) no Misaun INTERFET nian.

Tanba ne’e, líder karizmátiku ne’e agradese ba povu, liuliu joven sira ne’ebé hatudu ona espíritu nasionalizmu iha komemorasaun loron istóriku ne’e.

Liuhosi reuniaun KO ba dala ikus iha salaun Ministériu Finansa, Aitarak-Laran, ohin, líder nasaun ne’e afirma : “Foin daudaun ita hotu hatudu laran-boot, ita-nia kontente ho selebrasaun ne’ebé hahú iha kedas 31 jullu to’o hakotu iha Tasitolu iha loron 31 agostu”.

“Ita hotu haksolok tanba hosi kedas 31 jullu to’o 31 agostu, povu ida ne’e povu ida ne’ebé iha funu laran hatudu brani, iha determinasaun boot, la ta’uk mate, hasoru violénsia, intimidasaun, ameasa oioin. Iha fulan ida tomak nia laran hatudu maturidade, hatudu katak nia hadomi dame, pás no hakiak estabilidade”, eis Prezidente Repúblika ne’e dehan.

Hatutan, furak tebetebes, konvida maluk sira hosi rai barak ne’ebé mai partisipa iha selebrasaun, sira fila ho serteza ida katak Timór ho nia oan sira matenek hanesan ne’e, iha duni dalan loos atu dezenvolve iha futuru.

“Tanba ida ne’e, nu’udar Prezidente komisaun organizadora ami husu deskulpa ba fallansu balu ne’ebé iha karik atan ami nu’udar ema labele hasees aan hosi sala, maibé ami fó agradese boot tebetebes ba juventude timoroan”, Xanana Gusmão husu.

Eis Primeiru-Ministru ne’e dehan, iha funu laran mosu loriku asua’in, ohin mosu nafatin loriku asua’in, joven sira ne’ebé hatudu katak ita sei iha susar nia laran. Loos duni tanba Estadu ho de’it tinan 17 labele rezolve problema hothotu iha ita nia-rain. Ho ida ne’e, fó laran ba dame, fó laran ba estabilidade.

“Ita-nia manán boot maka iha ne’e, ita hotu kontente, ita hatudu ba mundu katak ita iha dalan ne’ebé loos, ita rasik maka kria, ita rasik maka halo. Tanba ne’e ha’u agradese tebetebes ba juventude. Ha’u agradese ba sosiedade tomak, ba komunidade hotu hosi Lautein to’o Oekusi, liuliu iha Dili laran. Nune’e hadomi malu nafatin ba, hanorin disiplina ba malu, hakuak malu nafatin ba”.

Xanana esplika sobre selebrasaun loron istóriku ne’e, tanba iha tinan 20 nia laran katuas sira ne’ebé uluk terus iha funu laran liu daudauk ona, ohin loron joven sira ne’ebé nakonu iha Dili laran ne’e no mós iha munisípiu sira, iha tinan 1999, barak tebetebes seidauk moris, balu foin tinan ida, no balu ladún komprende sofrimentu sira-nia inan-aman sira halo iha 1999.

Ida ne’e hanesan relembra ba joven sira ein vés baku malu, oho malu relembra katak ohin loron labele tan ona iha fatin ba grupu sé de’it atu soran malu. Hadomi malu hanesan foin daudauk hatudu, fiar ba futuru. Iha funu laran, la’ós tama funu manán kedas, más tinan 24 nia laran, liu tiha tinan tolu populasaun mai hotu vila laran, forsa barak rende, diresaun barak lakon, mas povu sei fiar, fiar ba futuru ida naruk tebetebes, lori isin ho raan maka konkista, tanba ne’e ohin loron iha ona ukun-aan nia laran, labele ansi, labele ezije demais.

“Bainhira imi fiar imi nia-aan, bainhira imi hakarak kontribui ho saida de’it, imi bele halo futuru sei iha imi-nia liman, imi maka sei tane Timór nia destinu iha futuru, tanba ne’e ha’u hakuak boot tebetebes ba juventude tomak ne’ebé hatudu katak bainhira nia hanoin didi’ak Timór estavel”.

Biban ne’e Prezidente KO ne’e  mós agradese ba katuas-ferik sira bele mai filafali, lembra filafali terus uluk ninian. “Balu hasoru ha’u ho matan-been, más matan-been la’ós triste, matan-been ksolok nian katak sira-nia terus iha folin. Folin maka ne’e estabilidade, pás hodi hanoin ba progresu hodi hanoin ba dezenvolvimentu”.

Tanba ne’e maka Xanana Gusmão apelu ba joven sira bainhira hanoin didi’ak atubele partisipa iha estabilidade, sei prontu atu partisipa iha dezenvolvimentu iha rai ida ne’e nian.

“Ita ohin loron to’o iha tinan 20 ita halo kompromisu foun ida atu la’o bá oin, iha fatin hothotu prosesu hanesan ne’e la fásil, hosi rai sira ne’ebé iha konflitu laran atu sai hosi konflitu ne’e oin nu’usá, balu mai aprende ho ita katak halo nu’usá maka ita bele hosi akudesan, ita la’o ba rekonsiliasaun. Agora, iha estabilidade, konsolida ita-nia Estadu, konsolida ita-nia Nasaun atu la’o ba futuru ne’ebé ita temi dezenvolvimentu ita nia rain”, Xanana afirma.

Jornalista : Antónia Gusmão

Editora : Maria Auxiliadora

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here