DILI, 22 jullu 2019 (TATOLI)-Sekretáriu Jerál (Sekjer) World Custom Organization (WCO) ka Organizasaun Mundiál Alfándega, Kunio Mikuriya, hala’o vizita dahuluk  ba Autoridade Aduaneira (AA) ka Alfándega Timor-Leste hodi haree progresu no dezafiu ne’ebé Alfándega hasoru, nune’e WCO bele kontribui hodi hadi’a sistema serbisu AA nian.

Kunio Mikuriya hatete, iha pontu tolu ne’ebé nia hakarak haree durante nia vizita mak dahuluk, hakarak Timor-Leste nia akordu mós tenke la’o ho prátika di’ak internasionál tanba Organizasaun Mundiál Alfándega hanesan sentru ba konvensaun internasionál ho regra sira internasionál ne’ebé aplika iha mundu.

“Entaun, hakarak haree Alfándega Timor-Leste tenke hola parte mós husi konvensaun sira ne’e atu aliña aan mós ho regra internasionál hodi hadi’a Alfándega nia servisu”, Kunio Mikuriya afirma iha edifísiu AA, área Palásiu Governu, ohin, hafoin soru-mutu ho parte autoridade ne’e.

Ekipa AA hasoru malu ho Sekjer WCO, Kunio Mikuriya. Foto/Mídia MF.

Daruak, liuhusi vizita ne’e hodi haree mós rekursu umanu tanba servisu iha parte Alfándega ne’e, xave importante liu mak rekursu umanu, servisu atu la’o di’ak ka ladi’ak ne’e depende mós ba ema.

Tanba ne’e, nu’udar Sekretáriu Jerál mai hodi haree kondisaun (Alfándega) Timor-Leste no saida mak sira bele hadi’a no kontribui ba rekursu umanu Timor-Leste nian, tanba iha WCO ne’e iha buat barak mak sira bele oferese ba Timór.

“Terseiru liu mak, hatene katak Timór ne’e nasaun ki’ik, foin ukun-aan, depois iha viziñu barak ne’ebé mak haree husi komérsiu internasionál presiza ligasaun entre país ki’ikoan iha pasífiku no nasaun viziña sira importante tanba nasaun labele halo komérsiu mesak, maibé interdependénsia husi nasaun seluk“.

Diretór Jerál AA, José António Fátima Abílio, informa vizita Sekretáriu Jerál WCO ne’e atu hetan kompromisu ruma husi parte Governu tanba Alfándega nia kooperasaun ne’e ho trade facilitation (fasilitasaun komérsiu) no Timor-Leste hakarak adota ba ida ne’e, entaun iha buat barak ne’ebé presiza halo no Governu mós tenke iha kompromisu ruma para suporta serbisu sira Alfándega nian para fasilitasaun komérsiu ne’e bele la’o maka’as liu.

Tanba Timor-Leste presiza iha baze legál liuliu lei balun ne’ebé tenke aliña ona ho prátika di’ak internasionál nian, world trade facilitation nian, nune’e ekonomia rai-laran bele iha konesaun barak liu husi nasaun seluk mai iha illa ki’ikoan ne’e.

“Tanba ita nasaun ida ne’ebé illa ki’ik, nia konetividade komérsiu ne’e menus liu, depois ema kuandu mai halo investimentu ne’e kustu boot tanba hanesan izoladu. Tanba ne’e maka nia mós mai (Sekjer WCO) para buka meiu oinsá WCO bele ajuda liuliu illa ki’ik sira ne’e bele hetan fasilidade iha konesaun komérsiu nian”.

José Antónia dehan WCO fó apoiu ba iha kapasitasaun no mós iha kooperasaun balu ne’ebé liuhusi rejiaun sira tanba Timor-Leste iha rejiaun Ázia Pasífiku nian, ne’ebé mak sei bele hetan apoia direta.

Tanba ne’e, buat importante ba Timor-Leste mak tenke identifika saida mak presiza loos iha prosesu reforma ne’ebé hala’o hodi hato’o ba WCO atubele foti iha sira-nia nivel tantu grupu traballu no mós nivel rejiaun, nune’e WCO bele mobiliza ho nia esforsu hotu atubele suporta Timor-Leste.

Timor-Leste iha defisiénsia barak hanesan iha rekursu umanu, sistema sei menus, infraestrutura no iha termu legál iha ona lei internasionál, nasionál sira, maibé presiza aliña lei nasionál sira ne’e ho internasionál nia para ajuda Timór implementa prátika di’ak WCO nian.

Jornalista : Maria Auxiliadora

Editór        : Rafy Belo

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here