Defensor Públiku, Fernando Lopes de Carvalho. Imajen/Domingos Piedade Freitas

DILI, 07 jullu 2019 (TATOLI)–Atu próteze kazál Timoroan lori droga ne’ebé detein hela iha jurizdisaun Indonézia nian, Jurista Timoroan Fernando Lopes de Carvalho, sujere  ba Estadu Timor-Leste   loke komunikasaun ativu ho Estadu Indonézia hodi uza implementa prinsípiu national active.

Defensor Públiku ne’e esplika katak, prinsípiu national active mak kuandu kualker sidadaun husi nasaun ida, hanesan Timor-Leste nia ema mak komete kazu ruma iha Indonézia, ikus mai detein iha Indonézia, mak husu ba diplomata TL iha Indonézia buka halo dialogu atu bele hetan solusaun, maske sidadaun rua nee detin ona iha ema nian rain no prosesu hotu tuir lei Indonézia nian.

“Ha’u hanoin iha mundu internasional mós aplika prinsípiu ida ne’e, mak husu ba diplomata  timoroan iha Indonézia, se bele uza prinsípiu national active, atu Indonézia  mós aseita ho ita, atu bele lori fila kazál timoroan lori droga mai julga tuir ita nia lei timor,” esplika Fernando Lopes de Carvalho, ba Ajénsia TATOLI, iha Tribunal Distrital Dili, sesta (05/07/2019).

Nia rekoñese katak,  kompeténsia territoriál husi kazu ne’e, Indonézia mak iha kompeténsia tanba akontese iha área jurizdisaun Indonézia nian no  julga tuir sira nia lei.

“Se diplomata sira mak lakohi book-an no lakohi serbisu makaas mak sei difisil tanba laiha akordu estradisaun entre TL ho Indonézia,” hateten Fernando Carvalho.

“Ha’u hanoin Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) tenke hanoin ona tanba la’ós foin mak akontese, maibé akontese dala barak ona. Ita mós iha esperiénsia, sidadaun Indonézia nian balun halo krime iha TL no detein iha TL mas bele lori ba fali julga iha Indonézia.”

Nia hatutan, presedente hatudu tiha ona katak sidadaun husi nasaun rua ne’e mak halo krime, nasaun rua sempre koopera hodi deporta fali, maibe ein termu legais TL-Indonézia seidauk iha akordu estradisaun, tanba ne’e, MNEK presiza  hanoin ona kona ba ida ne’e.

Hatan kona ba karik dialogu diplomata Indonesia ho TL mak laiha rejultadu, no Indonesia nafatin mantein pozisaun hukuman seumur hidup ba kazál timoroan ne’e,  Jurista Timoroan ne’e esplika,  Timor-Leste la bele interfere ba prosesu judisiais iha Indonézia, maibé  sempre iha dalan diplomasia atu salva timoroan na’in rua ne’e.

 “Ha’u hanoin, se karik sira na’in rua (kazál timoroan-red) inosente tenke defende sira, se sira la’ós inosente mós, ita timor buka defende nafatin sira na’in rua,”  hateten Fernando Carvalho.

Jornalista   : Domingos Piedade Freitas

Editór         : Francisco Simões

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here