Imajen António Goncalves

DILI (TATOLI) Parlamentu Nasionál, ohin konvoka sorumutu ida entre bankada parlamentár sira, hodi halo ona konsertasaun polítika ba proposta ne’ebé sei aprezenta hosi kada bankada iha plenária réapresiasaun Dekretu lei Parlamentu Nasionál no.4/V, ne’ebé sei realiza aban iha Parlamentu.    

Sorumutu ne’e nu’udar inisiu hosi knaar Parlamentu Nasionál (PN) ba prosesu réapresiasaun Dekretu lei Parlamentu Nasionál no.4/V, Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2019 ne’ebé antes ne’e hetan veto husi Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres Lú Olo.

Xefe Bankada CNRT, Duarte Nunes, informa bankada governu nian halo ona enkontru ho bankada seluk (opozisaun), ho intensaun atu hetan entendimentu ida, nune’e bainhira iha proposta ruma mosu iha diskusaun plenária aban nian karik, sira (bankada Governu ho Opozisaun) bele asina hamutuk.

“Ami atu halo proposta, liu-liu bainhira bankada Fretilín iha proposta ami sei tuur hamutuk atu hare, no karik bankada Governu iha proposta atu hasai $650 millions, ne’e hotu-hotu tenke konkorda,” Duarte Nunes esplika ba jornalista, iha uma fukun, ohin.

Hatán ba fundamentu Xefe Estadu nian bainhira veta orsamentu jerál estadu, katak persentajen osan ki’ik liu ba setór prioridade sira hanesan; Agrikultura, Turizmu, Edukasaun, no Saúde. Deputadu ne’e dehan, “Presiza husu ba parte Governu, tanba ezekutivu sira mak sei ezekuta. Importante Governu bele simu ninia aumentu, ho veto ne’e sekuandu ami halo mudansa barak signifika Prezidente Repúblika iha tempu fulan ida atu hare tan.”

Parlamentu nasionál nia preokupasaun mak, se sekuandu Parlamentu tau osan tan iha proposta OJE, kestaun ne’e sei difikulta Governu nia  ezekusaun.  Tanba ne’e, Nunes sujere hafoin xefe estadu promulga orsamentu, iha fulan Juñu PN bele hare kapasidade membru governu ezekuta to’o hira, nune’e bele hare aumenta orsamentu no bele ezekuta to’o tinan ne’e remata.

“Orsamentu $650 ne’e iha proposta atu hasai bele hasai, tanba prevee ona iha Lei Atividade Petrolífera ne’ebé Prezidente Repúblika promulga ona. Atu hasai mas ami atu tau fali iha ministériu sira hanesan agrikultura, turizmu, edukasaun, no saúde, ida ne’e mak presiza konsulta”, nia salienta.

Parte seluk, Vise Xefe Bankada Fretilín, Francisco Miranda Branco hateten bankada opozisaun halo ona konsertasaun atu hetan konsensu iha proposta ne’ebé aprezenta iha debate aban. 

Konsertasaun polítika halo hela no horisehik iha ona giaun, ami sei prepara hela proposta hodi aban bele aprezenta”, nia esplika no rejeita atu sai proposta hira mak bankada opozisaun sei aprezenta iha diskusaun, aban.

Iha sorin seluk Xefe Bankada CNRT, Duarte Nunes reforsa hikas, bainhira proposta sira ne’ebé aban aprezenta iha plenária mak laiha ida mak liu, alias vota kontra hotu, entaun halo konfirmasaun de’it, tanba la muda buat ida.

“Proposta la pasa hotu, karik proposta ruma mai no aprovadu, ida ne’e mak muda fali aumenta ka hasai osan ne’e mak dehan alterasaun.”

Jornalista : Julia Chatarina

Editór : Manuel Pinto

HAKEREK NO HATÁN

Please enter your comment!
Please enter your name here