Xave PD Mak Koñese Ukun Ne’e

0
125
Prezidente PD, Mariano Asanami Sabino, iha ámbitu kampana PD iha Oe-Kusi. Foto partidu demokratiku

ILIOMAR, (TATOLI) – Xave husi Partidu Demokrátiku (PD) nian mak hatene kle’an no koñese di’ak ukun ne’e nomós hatene problema ukun, problema povu nian no saida mak povu ida ne’e nia mehi no hakarak.

Prezidente PD, Mariano Asanami Sabino, apela katak PD ne’e jerasaun FRETILIN, Nicolau Lobato, Marí Alkatiri, Lú Olo, Taur Matan Ruak, Kay Rala Xanana Gusmão no jerasaun FALINTIL sira-nian.

“Ita sira-nia jerasaun mas ita aprende ona ho sira, halo ona serbisu ho sira, ita maduru ona, ita hatene ona”, Asanami hatete iha ámbitu kampana PD iha Postu Administrativu Iliomar, kinta ne’e.

Tanba ne’e PD iha solusaun atu lori rai ida ne’e bá oin. Aleinde koñese, PD iha nia fuan, laran, neon, matenek no nia totalidade para serbí hodi haklaken ukun rasik aan ne’e ho metin atu dezenvolve país ne’e bá oin no realiza funu na’in sira-nia mehi.

“Hakarak rai ida ne’e bá oin, ne’e mak ita-nia firmeza, prontidaun, ita-nia diferensa ho ema seluk. Mai ita konstrui, se maun sira-nia hanoin atu dezenvolve rai ida ne’e, iha ona Planu Estratéjiku se ami ka’er ida ne’e tansá maun sira la apoia, laiha razaun para maun sira la apoia”.

PD firme ka’er metin Planu Estratéjiku atu la’o bá oin tanba planu ne’e mehi funu na’in sira-nia no vizaun luta nian no konsulta ona ho povu hotu-hotu,  laharee partidu A ka B, maibé planu estratéjiku nakonu ho vizaun Estadu nian, realsa tan.

“Ohin Partidu Demokrátiku hamriik ho FRETILIN ka’er duni planu estratéjiku atu dezenvolve rai ida ne’e bá oin, planu ne’ebé mak akomoda ema hotu-hotu, planu ida ita tau para dezenvolve rai ida ne’e ho planu ida ne’ebé partidu oioin bele iha, maibé ka’er lesuk planu ne’e atu la’o bá oin”.

Nia afirma planu estratéjiku iha elementu haat importante mak dezenvolvimentu sosiál ne’ebé iha laran ne’e sobre edukasaun, saúde, veteranu, ferik-katuas no feto-faluk iha hotu laran. Elementu daruak mak dezenvolvimentu ekonomia ba povu tomak no benefísiu ekonomia filafali ba povu, agrikultura, turizmu, minerál no petróleu.

Elementu tuirmai, nia haktuir infraestrutura mak estrada, irrigasaun, portu no aeroportu, infraestrutura ba profesór no doutór sira, medisina, ba klínika, iha ai-moruk ne’ebé natoon, asisténsia ba feto isin-rua ho di’ak no elementu ikus, dezenvolve institusionál ne’ebé di’ak liu, demokrátika no moderna mak PDHJ, KAK, Tribunál, Defeza no Seguransa atu iha padraun serbisu ne’ebé hatuur ho di’ak.

Hatutan bainhira PD manán mak sei dignifika veteranu sira. Xanana, Marí, Taur, FRETILIN no Falintil nia oan, maibé PD oan mane ne’ebé halo ona uma rasik no forte atu la’o bá oin.

Programa Dahuluk PD Liuliu Ba Inan-Aman Sira

Prezidente Konsellu Polítika Nasionál (KPN), Adriano do Nascimento, hatete programa dahuluk ne’ebé PD atu halo mak liuliu ba inan-aman no ferik-katuas sira atu  hasa’e sira-nia osan.

“La’ós de’it hasa’e sira-nia osan mas ita iha polítika atu inan-aman sira ne’e tenke simu osan fulan-fulan la’ós fulan neen mak simu dalaida. Razaun fó osan ba ferik-katuas sira ne’e tanba sira laiha kbiit ona atu buka osan, tanba ne’e Estadu fó. Ida ne’e programa primeiru ne’ebé halo se PD manán”.

Aleinde ne’e iha polítika atu hamosu konseitu abitasaun komunitária, halo uma ba povu depois tama tiha mak selu uitoan-uitoan. “Uma ne’ebé iha kedan ahi, bee”.

Programa seluk mak foku liubá edukasaun. Fó kontinuasaun ba infraestrutura, eskola ne’ebé seidauk hadi’a sei hadia, meza-kadeira laiha kontinua buka, laboratóriu tenke tau.

“Maibé ita iha programa espesífiku ida, sei kria fundu empréstimu ba alin sira ne’ebé akaba ona sekundária, se hakarak kontinua iha Timór ka Indonézia, Amérika ka Austrália sira halo kréditu iha banku. Governu sura kedan sira-nia nesesidade depois sira bá kredit. Hetan tiha kréditu kontinua, filafali mai buka serbisu no hetan tiha mak selu uitoan-uitoan”.

Aleinde ne’e fó kréditu iha banku atu halo negósiu ba inan-aman ne’ebé iha kbiit no hanoin di’ak nomós kontinua bolsa da mãe, haree ema sira kbiit la’ek Estadu tenke fó asisténsia.

“Programa seluk mak liuliu ba veteranu sira. Foin daudaun maski programa rejeita PD ho FRETILIN aprova duni lei ida ne’ebé hamosu konsellu nasionál veteranu nian, konsellu ne’e iha ona, polítika PD nian sei hamosu fundu ida ba veteranu”.

Fundu ne’e uza ba  objetivu tolu mak kontinua pensaun ba veteranu sira, ho pensaun ne’e veteranu no veterana nia oan sira bele halo negósiu no ba formasaun ba veteranu rasik no nia ona sira.

“PD konsisten, PD determina atu kontinua mai ho nia polítika ida ne’ebé uluk halo ona ho FRETILIN no aban-bainrua manán sei kontinua nafatin”.

Jornalista: Maria Auxiliadora

Editora: Rita Almeida

HUSIK IDA HATÁN