STAE Públika Kalendáriu Operasaun Eleitorál Ba Eleisaun Antesipada

0
281
Foto STAE.

DILI, (TATOLI) – Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) tuir artigu 18 lei eleitorál hosi Parlamentu Nasionál (PN), nú 6/2006 28 dezembru ho alterasaun ikus lei númeru 9/2017, loron 5 maiu ho konsiderasaun dekretu Prezidente Repúblika (PR) númeru 07/2018, loron 7 fevereiru ne’ebé marka iha loron 12 maiu 2018 hanesan loron realiza eleisaun PN públika ona kalendáriu operasaun ba Eleisaun Antesipada.

Markasaun eleisaun bainhira tama iha vigor dekretu PR nú 7/2018 kona-ba fiksasaun loron eleisaun parlamentar tinan 2018, iha termu Lei nú 1/2002 loron 7 fulan-agostu kona-ba publikasaun aktu loron 20 fulan-fevereiru, loron 80 antes eleisaun, hafoin STAE públika iha jornál repúblika kalendáriu ba operasaun eleitorál sei remata iha loron 28 fulan-fevereiru, akontese loron ualu hafoin tama iha vigor dekretu prezidensiál ne’ebé marka eleisaun.

Kandidatura no respektivu kontensiozu, konstituisaun koligasaun partidária sei remata loron 12 fulan-marsu, akontese loron 20 hafoin publikasaun dekretu prezidensiál, hafoin STAE públika iha jornál repblika hanesan avizu ida kona-ba koligasaun partidária ezisténte depende ba loron komunikasaun konstituisaun koligasaun ba Komisaun Nasionál ba Eleisaun (CNE – sigla portugés) no STAE.

Aprezentasaun lista kandidadatura perante ba Tribunál Rekursu (TR) sei remata iha loron 22 fulan-marsu, akontese loron 30 hafoin publikasaun dekretu prezidensiál, nune’e mós verifikasaun regularidade, sufisiensia no autentisidade prosesu kandidatura ba TR sei remata iha loron 1 fulan-abril, akontese loron 10 hafoin termu prazu resepsaun kandidatura sira nian.

Prazu rekursu ba kolektivu TR kona-ba desizaun admisaun ba kandidatura sei remata iha loron 2 fulan-abril, akontese loron antes publikasaun desizaun admisaun kandidatura sira, hafoin prazu produsaun desizaun kona-ba rekursu relativu ba admisaun kandidatura sira sei remata iha loron 4 fulan-abril, rekursu deside husi kolektivu TR to’o loron rua hadoin termu prazu para aprezentasaun.

Sorteiu ba lista aprezenta para ordenasaun iha buletin ba votu nomós fiksasaun akta hahú loron 3 fulan-abril eh loron 5 fulan-abril depende ba aprezentasaun eh la’os rekursu kona-ba desizaun admisaun kandidatura nian. Rezultadu sorteiu diksa ona iha porta TR no remetidu ba CNR no STAE.

Kona-ba konstituisaun sentru votasaun no estasaun de votu, STAE sei divulga númeru no lokál sentru votasaun no estasaun votu, sei remata iha loron 12 fulan-abril, to’o 30 dias antes loron eleisaun, kolokasaun iha kartaun eleitór etiketa identifikasaun sentru votasaun ikus husi rezidénsia eleitór ne’ébé ezerse ona respektivu direitu votu nia sei hahú iha loron 30 fulan-abril to’o loron 10 fulan-maiu, sei remata loron 30 antes loron eleisaun.

Nune’e mós kampaña eleitorál sei hahú iha loron 10 fulan-abril to’o loron 9 fulan-maiu ho durasaun loron 30 no sei remata loron rua antes loron eleisaun.

Eleisaun no apuramentu rezultadu eleisaun antesipada, eleisaun sei akontese iha tuku 7 dader no remata iha tuku 15.00 loraik iha sábadu loron 12 maiu, iha estranjeiru sei akontese oras lokál Nasaun ida.

Hafoin eleisaun, hahú kontajen votu iha sentru votasaun no enviu urna sira atu halo apuramentu munisipál no rejionál sei akontese iha loron hanesan eleisaun nian, sei hahú hafoin enserramentu votasaun.

Apuramentu munisipál no rejionál husi rezultadu no enviu ba akta eleitorál no demais elementu (votu reklamadu no reklamasaun sira ne’ebé existe ona) ba CNE sei akontese iha loron 12 fulan-maiu to’o 14 fulan-maiu, enviu ba CNE to’o loron rua konta husi loron eleisaun ho kopia ba STAE.

Hafoin apuramentu finál rezultadu nasionál (CNE) sei akontese iha loron 14 fulan-maiu to’o 17 akontese durante oras 72.

CNE sei elabora akta apuramenru husi rezultadu nasionál provizóriu no fiksa iha sede hahú loron 17 maiu to’o 20 maiu ho kopia ba STAE no órgaun informasaun sira.

Prazu interpozisaun rekursu rezultadu nasionál provizóriu ba TR sei akontese iha loron 22 fulan-maiu, interpor iha prazu oras 48 konta husi fiksasaun akta provizóriu husi rezultadu.

TR deside rekursu ne’ebé sei aprezenta ba pùbliku iha loron 24 fulan-maiu, TR deside iha oras 48 no CNE remete akta husi rezultadu ba TR bainhira laiha rekursu iha loron 23 maiu, bainhira prazu rekursu nian.

TR analiza dokumentu husi CNE, halo valida rezultadu no proklama rezultadu ba públiku iha loron 25 fulan-maiu eh loron 27 fulan-maiu, oras 72 prazu konta husi resepsaun dokumentasaun.

Finalmente, publikasaun iha Jornál Repúblika ho akordu husi TR sei akontese iha loron 28 maiu.

Jornalista: Julia Chatarina

Editora: Rita Almeida

HUSIK IDA HATÁN