Kritériu Mak Garante Kredibilidade Jornalista

0
34
Jornalista sira lee termu juramentu molok simu Karteira Profisionál. Imajen Mídia Palásiu PR.

DILI, (TATOLI) – Karteira profesionál ne’ebé Konsellu Imprensa atribui ba jornalista 216 foin lalais ne’e nu’udar pasu importante iha prosesu dezenvolvimentu ba órgaun komunikasaun sosiál, maibé atu garante kredibilidade jornalista ida tenke iha kritériu.

“Loloos ne’e KI (Konsellu Imprensa) halo rezolusaun ka dekretu ruma ne’ebé fó sai katak jornalista nia serbisu durante tinan hira to’o tinan hanesan ne’e nia klasifikasaun mak ida ne’e, ne’e bolu periodizasaun”, dehan jornalista senior, Expedito Dias Ximenes ba Tatoli iha Faról, kuarta (27/12).

Expedito Dias Ximenes. Foto FB Expedito

Tuir Expedito tempu Indonézia atu hetan karteira profisonál hanesan ne’e liuhusi prosesu ne’ebé naruk la’ós hatama kandidatura depois hetan, ne’e la’e. Tenke liuhusi ezame kompeténsia, serbisu iha mídia ne’e serbisu hanesan saida, sé nia hanesan reporter ou cameraman iha klasifikasaun.

Kategoria, katak Expedito inspira jornalista foun sira ne’ebé foin hahú nia vida jornalizmu nian. “Di’ak liu tenke liuhusi klasifikasaun, junior, tranzisaun ba senior depois iha senior para prosesu ne’e la’o”.

Expedito ho programa Grande Entrevista iha GMN TV ne’e hatutan tinan rua avalia fali no sa’e tan, ida ne’e mak di’ak, se la’e ema ida hakerek feature, halo entrevista ne’ebé ho kapa’as sira ne’e lahetan, maibé sira ne’ebé hakerek berita laloos tanba de’it nia tinan sanulu hetan.

“Ba ha’u prinsípiu mak tinan ida ó tama ho tinan sanulu maibé iha kapasidade lee, bele haree, rona rádiu maka’as liu, ó-nia tinan lima ho ema tinan sanulu lahanesan, nia tinan ida ka rua bele profisionál fali tinan sanulu”.

Tanba ne’e Expedito prefere atu labele haree de’it ba tempu, maibé gosta liu mak tenke liuhusi ezame atu haree jornalista ne’e bele simu ona ka seidauk, bainhira simu karik nia iha nivel ida badak lai depois tinan rua mai teste tan sa’e ba nivel tuirmai hafoin ba senior.

Jornalista senior, Expedito Dias Ximenes, hatete tuir loloos KI halo rezolusaun ka dekretu ruma ne’ebé fó sai katak jornalista nia serbisu durante tinan hira to’o tinan hanesan ne’e nia klasifikasaun mak ida ne’e tanba bazeia ba esperiénsia.

Bainhira iha tempu Indonézia nia hetan ona karteira profisonál iha kategoria jornalista senior madya ne’ebé signifika katak iha ona nivel ne’ebé besik senior ona.

Nune’e mós jornalista hosi ajénsia notísia Lusa, Portugal, António Sampaio hatete atu hetan karteira profesionál tenke obedese ba kritéria ne’ebé profisionál deside.

Jornalista internasionál husi Lusa, Portugál, António Sampaio. Foto/Egas Cristovão.

“Importante tenke iha karteira tanba atu garante kredibilidade jornalista tenke iha kritériu, ezemplu tinan lima sai jornalista ne’e mak kritériu, estájiu iha órgaun komunikasaun, serbisu iha órgaun imprensa, depois asesu ba karteira profisonál no la’ós kualkér ema bele asesu”, hatete António Sampaio.

Katak tan: “Karteira profisonál ida ne’e instrumentu ne’ebé garante katak ha’u bele ezerse ha’u-nia profisaun maibé garante mós katak públiku hatene banhira ko’alia ho ha’u, ko’alia ho jornalista profisonál ida”.

Sampaio hatutan Portugál iha karteira ne’ebé renovavel no iha tipu oioin mak jornalista plenu, jornalista estajiáriu, rede sosiál, jornalista freelance, no iha tipu barak kona-ba karteira.

Jornalista ne’e dehan karteira hanesan buat ida importante tanba kredibilidade jornalista garantidu. Jornalista ida ne’ebé husik profisaun ba fali asesór Governu, serbisu ba partidu no hala’o atividade ne’ebé la’ós jornalista tenke entrega karteira, depois hakarak fila ba vida jornalista kritériu ne’ebé tenke kumpri atu hetan fali tanba ema ida labele sai jornalista no asesór iha tempu hanesan.

“Bainhira órgaun informasaun mak públiku, funsionáriu públiku jornalista ida tanba estatutu, mas tendénsia iha mundu órgaun komunikasaun sosiál ne’ebé finansia husi Estadu laiha funsionáriu públiku tanba kestaun mentalidade, forma organizasaun hanesan Lusa ne’e selu husi Estadu mas ha’u la’ós funsionáriu públiku tanba estatutu diferente”.

Entretantu premiadu Nobel Pás, Ramos Horta, hato’o parabéns ba KI ne’ebé atribui karteira profisionál ba jornalista lubun ida ne’ebé iha esperiénsia kle’an, finalmente simu ona no ida ne’e inisiativa di’ak husi KI tuir modelu Eropa.

Eis Prezidente Repúblika, José Ramos Horta

“Ne’e kritériu ne’ebé Kosellu Imprensa halo, iha kódigu étika profisonál rigorozu tebes no tuir tempu prátika jornalizmu, tuir formasaun akdémiku ou profisionál no mezmu ema ida advogadu nunka halo kursu jornalizmu bele sai jornalista dalaruma sira halo on the job training iha jornál nia fatin”, katak Horta.

Afirma: “Ha’u koñese jornál barak iha mundu ema ho kursu ekonomia, relasaun internasionál tama ba mídia no lahahú ho kursu ruma, iha jornál nia laran mak sira komesa fó treinu ba sira harekek oinsá ba ema ekonomista serbisu iha pájina ekonomia nia”.

Sobre karteira profisonál, iha estutu KI artigu 50 hatete fó karteira profisonál ne’ebé regula iha dekretu lei númeru 2 artigu 13 Lei Komuniksaun Sosiál maka atribui ona karteira ne’e ba jornalista timoroan hamutuk 216.

Jornalista: Maria Auxiliadora

Editora: Rita Almeida

http://www.tatoli.tl/2017/12/jornalista-216-sei-hetan-karteira-profisional/

HUSIK IDA HATÁN