Garuda Atu Mai TL Tenke Hetan Uluk Legalidade

0
291
Garuda Indonesia. Foto/Google.

DILI, (TATOLI) – Diretór Ezekutivu Servisu Rejistu no Verifikasaun Emprezariá (SERVE), Florêncio Sanches, informa kompañia aviasaun Garuda Indonézia fó ona informasaun atu semo mai Timor-Leste maibé antes hala’o atividade komersiál tenke hetan uluk legalidade husi SERVE.

“Garuda to’o ohin loron fó ona informasaun mai iha SERVE katak sira atu semo. Ita ezize tuir lejislasaun, sira bele semo bá ne’ebé de’it tuir akordu ne’ebé Timor-Leste halo ho sira maibé tenke rejista tuir lejislasaun hotu ne’ebé  iha”, Florêncio hatete iha Matadouru, ohin.

Lei sira ne’ebé Garuda tenke kumpri mak Dekretu Lei númeru 7/2017, 16/2017 kona-ba rejistu komersiál foun, Lei Sosiedade Komersiál foun, númeru 10/2017, no Dekretu Lei 34/2017 sobre lisensiamentu ba atividade ekonómika.

“Lei sira ne’e sei aplika ba Garuda, sé nia hakarak semo mai, tanba ne’e ita fó benvindu maibé sira labele semo lai, hetan tiha legalidade, kumpri tiha lei sira mak semo tanba ne’e buat di’ak ida. Labele halo fallansu hanesan Citilink depois semo tiha fulan lima mak foin halo”.

Tuir Dekretu Lei númeru 16/2017, bainhira firma ka kompañia ida seidauk hetan legalidade liuhusi Estadu ida ne’e sei hetan sansaun dólar amerikanu rihun 500 to’o 5000, maibé indivíduu ida mak halo ona negósiu maibé larejista sei hetan sansaun husi U$50 to’o 500.

“Ita lakohi ida ne’e aplika ba sira. Sé ita aplika ida ne’e ba, nia foin hahú mak kona tiha sansaun hatudu imajen ladi’ak tanba ne’e SERVE ezize ba sira bele semo, tama iha kooperasaun maibé semo ho dokumentu”.

Diretór ne’e relata, iha empreza timoroan ne’ebé halo ona komunikasaun ho Garuda no diretamente ba SERVE hodi ko’alia asuntu ne’e, nune’e SERVE informa atu Garuda banati tuir mak bele nomeia ema atu empreza ne’e la’o bá oin bainhira fízikamente Garuda nia aviaun latama Timór no liuhusi ema seluk maka ema ne’e mak tenke mai rejista tanba lei fó dalan.

“Tuir informasaun ne’ebé SERVE simu katak Garuda nia fízikamente atu semo mai entaun lei lafó dalan ba nia atu semo antes hetan rejista komersiál. Tanba ne’e, Garuda tenke rejista uluk no sai tiha entidade hafoin bele semo tanba Governu Timor-Leste no Indonézia iha akordu ida maski akordu ne’e la’ós lei maibé akordu iha tanba iha lei”.

Nia hatutan tan: “Ita dada tiha akordu ne’e mai iha lei, lei ne’e regula oinsá, artigu sira ko’alia oinsá, banati tuir no simples sira bele semo ona. Ha’u garantia katak sé nia dokumentu mai kompletu iha loron lima nia laran bele hetan buat hotu no bele semo”.

Bazeia ba informasaun katak kompañia aviasaun ne’e, sei semo iha fulan oin maibé até agora SERVE seidauk simu pedidu ida, maibé empreza ne’e hakerek ona karta ba Vise-Ministru Obra Públika atu hala’o atividade komersiál husi Kupaun mai Dili.

“Ha’u simu kópia karta ida ne’ebé Garuda hakerek ba iha ita-nia Vise-Minsitru katak sira hakarak semo, ne’e mak hakarak hatete ne’e akordu, ne’e benvindu, laiha buat ida no bele maibé sira hatene katak sé semo karik, uluk Citilink hetan tiha problema agora saida mak halo. Tanba ne’e, SERVE hein iha tempu badak nia laran, nia (Garuda) sei mai para ita rejista nia kompañia, hasai tiha nia sertidaun no sertifikadu”.

Tuir lei hatete, empreza nasionál ka intenasionál ou negosiante sira, antes ezerse sira-nia atividade ekonómika, sira tenke hetan sertidaun rejistu komersiál no sertifikadu ba TIN (Númeru Indentifikasaun Fsikál-iha Tetun) no sertifikadu autorizasaun ba ezerse atividade ekonómika, SERVE tenke aprova nia atu konstrutiva kompañia nian bainhira laiha maka viola lei.

Jornalista: Maria Auxiliadora

Editora: Rita Almeida

HUSIK IDA HATÁN