Tama ASEAN, Hein Desizaun

0
156

DILI (TATOLI)- Timor-Leste (TL) nia adezaun atu sai membru ba ASEAN (Association of South East Asean Nation) nia prosesu la’o tiha ona no hein de’it desizaun bainhira mak ofisializa adezaun ne’e.

“Agora ne’e, se ita tama karik saida mak ita halo, esforsu, kuidadu, haree kona-ba ita-nia partisipasaun,” hateten Koordenadór Asean Youth People Forum 2016, Fernando da Costa ba ajénsia Tatoli, bainhira hasoru malu iha salaun edífisiu Asosiasaun HAK, Farol, Díli, ohin.

Governu presiza tau rekursu saida? Ida ne’e mak presiza ko’alia, tanba tama ka la tama ne’e la’ós ona kestaun. “Hein desizaun de’it,” nia reforsa.

Nia informa, oras ne’e dadaun nia sei koordena hela Asean Youth People Forum maibé la’ós ho ekipa boot. Asean Youth People Forum hakarak kontribui ba enkontru nível estadu, loloos sosiedade sívil TL mós partisipa iha sorumutu forum nian, sosiedade sívil Filipina mak organiza.

Sira la konsege organiza enkontru boot tanba fundu, entaun sira halo de’it enkontru ki’ikoan.TL mós la konsege haruka nia ema. “Ita kontribui nafatin ita-nia statement,” nia relata.

Koordenadór Asean Youth People Forum, Fernando da Costa informa tan katak enkontru ne’ebé akontese iha ASEAN ne’e preokupasaun ba sosiedade sívil iha ASEAN sei nafatin hanesan, la iha mudansa boot.

Asuntu kona-ba fronteira marítima liga ho south china sea nomós ita-nian (Timor-Leste), ita hakarak liliu mak solidariedade.

Asuntu kona-ba ema lakon forsada ne’ebé mak akontese iha Filipina nomós iha rai ASEAN seluk. Ita-nian, ema lakon iha pasadu.

Iha asuntu ida kona-ba migrasaun, ema mai serbisu, ita partilla nafatin informasaun ho sosiedade sívil iha ASEAN hodi kontinua tau-matan.

Alende ida ne’e, hanesan sosiedade sívil ita kontinua ko’alia kona-ba ita-nia membership, sai membru ba ASEAN maibé ba pontu ida ne’e, ita laduun ona ko’alia tan prosesu la’o ona.

“Ita hein de’it, desizaun iha ASEAN body hodi deside bainhira mak Timor-Leste tama tanba prosesu ne’e la’o ona,” nia informa.

Hodi haklaken tan katak iha komemorasaun aniversáriu ASEAN nian ba dala-50, sosiedade sívil sira iha ASEAN espera tinan ida ne’e, Timor-Leste bele sai ona membru.

Maibé, sira mós ho rezerva katak sei iha dezafiu boot bainhira sai membru tanba nasaun 10 seluk iha ASEAN ne’e iha situasaun demokrasia la hanesan iha Timor-Leste. “Só dezafiu ide ne’e mak sira dehan,” nia konklui.

 (Jornalista: Rafy Belo)

HUSIK IDA HATÁN