Governu Da-Neen Garante Jestaun Korente Obra

0
67
Primeiru Ministru vizita konstrusaun edifisiu Komisaun Funsaun Públika akompaña hosi Prezidete KFP, Faustino Cardoso, ohin.

DILI, (TATOLI) – Primeiru Ministru, Rui Maria de Araújo hateten formasaun governu da-hituk sei iha hela prosesu maibé governu da-neen iha responsabilidade atu garante nafatin jestaun korente óbra ne’ebé konstrui.

“Maske VII Governu sei iha hela prosesu maibé VI Goveru Konstitusionál liu-liu nia tutela polítika hanesan ministru, vise-ministru no sira seluk iha responsabilidade atu garante nafatin jestaun korente óbra hirak ne’e hanesan jestaun korente administrasaun públika, jestaun korente hanesan nomeasaun ba ema no seluk tan tenke kontinua la’o nafatin tanba administrasaun públika tenke nafatin funsiona”, hateten Xefe Governu bainhira vizita konstrusaun edifísiu Komisaun Funsaun Públika (KFP) iha Matadouru, ohin.

Nia dehan, administrasaun públika la depende ba mudansa siklu polítiku iha Timor-Leste, nasaun barak goveru ohin bele tun no aban bele sa’e fali foun ida maibé administrasaun públika funsiona nafatin, entaun iha kontestu Timor-Leste mós kontinua nafatin ritmu ida ne’e.

“Iha Timor-Leste mós tenke hametin nafatin ho sistema ida ne’e, la’os hotu-hotu preokupadu kona-ba governasaun ne’ebé ladauk forma maibé VI Governu Konstitusionál sei funsiona nafatin ho nia administrasaun públika ne’ebé la’o ho di’ak”.

Nia akresente, maske polítika governu foun sei la’o hela maibé governu atuál sei halo hela funsaun, servisu hala’o nafatin liu-liu servisu jestaun korente nian signifika óbra ne’e tenke kontinua nafatin labele hein VII Governu mai mak hatutan.

Nia husu ba órgaun komunikasaun sosiál sira atu haree problema hirak ne’ebé infrenta iha Timor-Leste hanesan dezeñu, tenke iha kapasidade atu presta atensaun didi’ak atu dezeñu ne’e bele serve duni ema hotu nia hakarak, liu-liu hakarak haree hosi edifísiu ninia funsaun presiza fó atensaun di’ak.

Ezemplu hanesan haris fatin tuir loloos nia tamañu tenke boot maibé realmente sai kiik fali entaun hosi hirak ne’e ba ita hotu nia kapasidade halo avaliasaun ba dezeñu hirak ne’e hafoin kapasidade bele halo avaliasaun ba implementasaun óbra hirak ne’e.

Esperiénsia sira ho edifísiu Komisaun Funsaun Públika hatudu mai katak saida mak presiza hadia iha kontestu ba kapasidade ema nian iha Estadu Timor-Leste atu bele responde ba dezafiu ne’ebé óbra boot sira.

Enkuantu, konstrusaun edifísiu KFP hahú iha tinan kotuk liu ba hafoin para iha klaran no mai VI Governu Konstitusionál foti desizaun atu kontinua fila fali difikuldade sira, hahú kedan hosi dezeñu to’o nia implementasaun iha faze dahuluk  ho pursentu 70 depois la konsege termina hotu, entaun kazu ne’e para iha tribunál no kamara kontas.

Administrasaun fundu infraestrutura ho pedidu hosi komisaun funsaun públiku reativa fila fali no empreza ida fali mak kontinua óbra, hein katak to’o fulan-dezembru óbra bele hotu no Komisaun Funsaun Públika bele utiliza.

Iha sorin seluk, Prezidente KFP, Faustino Cardoso esplika konstrusaun KFP la la’o dezde 2014 Kompania Tlik aprezenta relatóriu ba KFP, Governu, obras públikas no ba Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál (ADN) kona-ba evolusaun konstrusaun.

“Iha juñu 2014 konstrusaun paradu to’o ami mai iha 29 maiu 2015, entaun prioridade mai ami tenke haree ba edifísiu ne’e, entaun momentu ne’e buat barak mak komesa a’at tanba dezde tinan hira konstrusaun paradu no edifísiu nia kualidade ladi’ak, kuandu udan been tama estraga hotu platfon no seluk tan”, haktuir nia.

Entaun komesa deside halo re-tender fali ba kompañia sira iha kualidade liuhosi prosesu normál, entaun hamutuk ho ADN no Komisaun Nasionál Aprovizionamentu hodi halo prosesu re-tenderizasaun no ikus mai kompañia Karya Timor (BTK) mak manan hodi kaer konstrusaun.

Nia hatutan, maske kontrusaun agora la’o ona maibé KFP halo mudansa kona-ba lift tamba momentu ne’e lift la kondisiona tanba edifísiu ho andar rua de’it, uluk dehan lift ne’e atu halo atendimentu ba ema defisiente maibé hanoin katak di’ak liu halo iha andar kraik la presiza sa’e ba leten.

Fatin lift mós bee mak nakonu, bee kona eletrisidade pois bele rezulta soke ema mate. Entaun ami deside katak hasai tiha lift no ami entrega ba patrimoniu Estadu. Sintina balun halo la loos, dezeñu di’ak maibé konstrusaun la la’o tuir ida ne’e signifika ema ne’ebé halo kontrolu teknikamente la efetivu.

Hein katak tempu badak bele remata, kompañia BTK sei remata konstrusaun iha dezembru, orsamentu hosi kontinuasaun ba konstrusaun ne’e ho montante $1,580,354.24.

Jornalista: Zezito Silva

Editora: Rita Almeida

HUSIK IDA HATÁN